|
|
EDF/GDF
Met de afkortingen EDF en GDF is iedereen vertrouwd die in Frankrijk spreekt over elektriciteit of gas. Op het platteland zal men vrijwel uitsluitend met de EDF (Electricité de France) te maken krijgen, de leverancier van de stroom. Gas via het net (de GDF, Gaz de France) wordt vooral gebruikt in de stedelijke gebieden. Beide ondernemingen zijn geprivatiseerde staatsbedrijven, maar zijn mede onder invloed van de Europese regelgeving hun monopolie zo goed als kwijtgeraakt. In Frankrijk zelf wordt ruim 85% van de elektrische energie opgewekt in kerncentrales (20 centrales, 58 reactoren die samen 63.000 megawatt leveren), ruim 5% via waterkracht en andere milieuvriendelijke manieren en de rest via conventionele energiecentrales plus een beetje alternatieve stroom. Maar voorlopig krijg je als Hollander in Frankrijk te maken met een nogal pittig gebureaucratiseerde stroomleverancier, maar die wel behoorlijk efficient werkt. De gemiddelde kilowattuurprijzen zijn lager dan die in Nederland. 100 kWh voor een normaal huisgezin met een bescheiden verbruik kost € 13,25 tegen een prijs in Nederland van circa € 22. Maar het vastrecht in Frankrijk is weer hoger dan in Nederland, waar heffingen en btw goed zijn voor voor 40% van de stroomprijs. Bij de EDF kun je kiezen uit veel meer tariefsoorten dan in Nederland gebruikelijk. Hoe ‘zwaarder’ de aansluiting, hoe hoger de abonnementskosten. Particulieren kunnen kiezen uit in totaal negen aansluitingen, vanaf 3 kVA tot en met 36 kVA. Voor normale woonhuizen kan men uitstekend uit de voeten met een stroomaansluiting van bijvoorbeeld 9 kVA (kiloVolt ampère, zo noemen ze dat nu eenmaal in Frankrijk) of van 12 à 18 kVA. Daarbij is het gemakkelijk om te weten dat 9 kVA ongeveer gelijk is aan 7200 watt, 7,2 kW dus. Bij hoog gebruik vanaf soms al 18 kVA is ook driefasenstroom mogelijk, waarvoor aanzienlijk meer vastrecht moet worden betaald. Die driefase stroom moet dan wel in de buurt al door de EDF worden geleverd. Bij wat afgelegen huizen is dat lang niet altijd het geval, en moeten op de kosten van de huiseigenaar nieuwe of extra kabels worden aangelegd, en dat kost duizenden euro’s. Er zijn drie abonnementen mogelijk, elk met eigen tarieven. Zo is er een abonnement Option Base (3-18 kVA, vooral voor kleine huishoudens met een verbruik van maximaal 4500 kWh per jaar), een abonnement Option Heures Creuses (6–36 kVA, voor ook het nachtelijke gebruik van wasmachine, vaatwasser en dergelijke) en het abonnement Option Tempo (9–36 kVA), dat niet meer beschikbaar is voor nieuwe gebruikers. EDF hanteert bij de opties Heures Creuses het systeem van piekuren en daluren, heures pleines en heures creuses. De dure uren zijn van zes uur ’s morgens tot tien uur ’s avonds. Soms kun je, afhankelijk van de regio, deze goedkopere heures creuses verdelen over de dag: aan het eind van de middag van drie tot vijf uur, en van middernacht tot zes uur ’s morgens. Handig voor het draaien van de wasmachine, of het weer laten opwarmen van een boiler die via dit tarief is aangesloten.
Voor de overige zaken en alle tarieven is veel informatie te vinden op de website van de EDF. Daar is ook informatie op te halen over het elektrisch ‘stoken’ in situaties waar dat zinvol is (in het zuiden van Frankrijk, in kleine huizen als studio’s of in tweede huizen die ’s winters niet worden bewoond). Bij nieuwbouw en ook bij restauratie van bestaande woningen kan de EDF met haar dienst Bleu Ciel d’EDF kwalificaties afgeven omtrent de kwaliteit van de woningen op het gebied van onder meer isolatie. Als zo’n kwaliteitslabel wordt afgegeven, kan men in aanmerking komen voor een aantrekkelijke kortlopende lening Vivrélec. Wanneer men en huis koopt waar al een elektrische aansluiting is, kan meestal worden volstaan met het bij de EDF laten veranderen van de tenaamstelling, waar uiteraard wel een aantal papieren voor moet worden ingeleverd of op de website van de EDF kan ingevuld. Zorg er ook voor dat de diverse oude meterstanden tijdig worden opgenomen. Om een nieuwe aansluiting te krijgen op het Franse elektriciteitsnet, of bij een grondige renovatie waar een permis de construire voor nodig is, zal de installatie moeten worden gekeurd door een onafhankelijk instituut. Meestal zorgt de aannemer of de elektricien voor het inschakelen van le CONSUEL (Comité National pour la Sécurité des usagers de l’électricité). Het is ook allemaal zelf te regelen; een voorbeeld van het (voor doe-het-zelvers befaamde, ja, beruchte) formulier is, met uitgebreide toelichting, te vinden op internet. Als je het zelf regelt, moet je een schriftelijke aanvraag indienen bij het centrale bureau (Service Central du Consuel. Tour Chantecoq, 5 Rue Chantecoq, 92808 Puteaux CEDEX), dat na ontvangst van de brief en de cheque van € 106,05 een formulier toezendt, dat dan weer naar de plaatselijke vertegenwoordiger van de CONSUEL moet. Sommige Nederlanders gaan op eigen houtje de elektrische installatie in hun Franse huis verzorgen en slepen uit Nederlandse doe-het-zelfzaken stopcontacten, meterkasten, leidingen enzovoort mee naar Frankrijk. Niet slim, want de materialen zijn in Frankrijk vaak de helft goedkoper en de CONSUEL keurt het toch allemaal weer af. Hoewel de materialen meestal zullen voldoen aan de Europese veiligheidsnormen, blijkt de CONSUEL zeer strikt vast te houden aan de specifieke Franse normen. Logo’s als KemaKeur zeggen de Franse controleurs niet zo veel. De Franse elektrische installatie moet voldoen aan de voorschriften, de NF C 15-100 norm. Deze Franse norm wijkt op tal van punten af van wat in de Nederlandse NEN 1010 norm is voorgeschreven, zowel voor wat betreft het te gebruiken materiaal, als voor de manier waarop het moet worden aangelegd en aangesloten.
Bij de EDF kan de stroomrekening maandelijks en automatisch worden betaald. In andere gevallen stuurt de maatschappij viermaal per jaar een nota: twee op basis van schattingen van het verbruik en twee op grond van de werkelijke meterstanden. Als men zich via internet op de dienst Espace Services van de EDF aansluit, is betalen via dit medium mogelijk. Bezitters van een tweede huis kunnen bijvoorbeeld opgeven dat zij zelf de meterstanden noteren en opsturen (de Service Relevé Confiance). Een telefoontje naar het dichtstbijzijnde EDF-kantoor en ze sturen een meterstandenkaart, de carte T. Deze kan worden ingevuld en opgestuurd of de meterstanden kunnen telefonisch worden doorgegeven. Deze dienst is gratis. Viermaal per jaar moet de gebruiker zelf de meterstanden via internet opgeven en er wordt bij de facturering dan niet met schattingen gewerkt, maar met het werkelijke verbruik. Sinds medio 2007 is de Franse energiemarkt voor particulieren opengesteld voor andere aanbieders dan alleen Electricité de France (25 miljoen particuliere klanten) of Gaz de France (11 miljoen). Vanaf die datum hebben drie nieuwe aanbieders zich aangediend: Poweo, Direct Énergie, Electrabel en Altergaz. Men kan dus van leveranciers veranderen: de procedure vergt 20 dagen en men kan de meters behouden. De nieuwe aanbieders, die zich soms van agressieve verkoopmehoden bedienen, beloven nieuwe diensten en tarieven die 5 tot 10% lager zijn dan de door de overheden vastgestelde prijzen van EDF en GDF. Er krioelen echter nogal wat adders onder het gras, zo waarschuwt de consumentenorganisatie Que Choisir. Wie eenmaal heeft gekozen voor een nieuwe aanbieder, zou vrijwel niet meer kunnen terugkeren naar EDF of GDF met hun gereglementeerde tarieven. Het Franse parlement heeft echter een wetswijziging goedgekeurd, waarbij klanten van de EDF die hebben gekozen voor een elektriciteitsabonnement bij een andere onderneming, toch kunnen terugkeren naar de EDF met zijn door de overheid vastgestelde tarieven. Tot 1 juli 2010 bestaat de mogelijkheid om weer klant van de EDF te worden, binnen zes maanden nadat een andere leverancies is gekozen. Negen maanden na het opengaan van de elektriciteits- en gasmarkt hebben ongeveer 240.000 Franse huishoudens een contract afgesloten met de concurrentie van EDF en GDF. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2008 kozen 112.000 gezinnen (van de bijna 30 miljoen die stroom gebruiken) voor een andere stroomleverancier en 128.000 huishoudens (van de 11 miljoen die aardgas gebruiken) gingen in zee met een andere leverancier dan Gaz de France. De commissie die toezicht houdt, La Commission de régulation de l'énergie (CRE) heeft vastgesteld dat in ongeveer 1000 gevallen een overstap is gemaakt zonder dat de klanten daarom hebben gevraagd. Het verschijnsel van gedwongen verkoop was voorzien en is nog niet afgelopen. Volgens de commissie is het aantal gevallen niet te verwaarlozen, maar niet alle slachtoffers van agressieve verkoopmethoden zijn bekend bij de CRE. Een aantal getroffen huishoudens is inmiddels weer teruggekeerd naar de leveranciers EDF en GDF. Bij het opengaan van de Franse energiemarkt blijken sommige alternatieve leveranciers druk te zetten op hun verkopers of een beroep te doen op externe verkopers die op provisiebasis werken en niet altijd even zorgvuldig met de contracten omgaan. Zij opereren vaak ook telefonisch en zijn niet duidelijk over de consequenties van de overstap.
Als er problemen zijn met EDF en GDF (gas) en je komt er echt niet meer uit, dan is er nog de ombudsman stroom en gas: Médiateur de l'énergie, 21 boulevard Hausmann, 75009 Paris. Tel. 01 56 03 65 60. Of met gratis antwoordnummer: Médiateur de l'énergie, Libre réponse 59252/75443, Paris, Cedex 09.
Hout
Gas Een derde van de alleenstaande woningen wordt met gas warm gehouden (aardgas en propaan/butaan), 31% met elektriciteit, 28% met huisbrandolie en 4% met hout. Gaz naturel is, via het netwerk van Gaz de France (GDF), vooral beschikbaar in stedelijke gebieden. Het is, net als in Nederland, veilig, comfortabel, zuinig (rendement van meer dan 80%), handig in het gebruik én milieuvriendelijk. Ongeveer 80% van de Franse bevolking is aangesloten op het aardgasnet (gaz de ville). Dat gas komt voornamelijk uit het buitenland, via leidingen of per schip. Evenals bij de elektriciteit moet de installatie (cv-ketel, geiser, leidingen) worden gekeurd, in dit geval door Qualigaz. Er zijn vier tarieven: Base, eigenlijk alleen om een potje te koken (abonnement € 25,32 en 7,2 eurocent per kWh per jaar (men werkt niet per m³), en B0 voor koken en warm water (abonnement € 35,95 per jaar en 5,9 eurocent per kWh). Gebruikt men meer dan 6000 kWh per jaar, dan is aan te bevelen om tarief B1 te nemen (€ 119 abonnement en 4,3 eurocent per kWh). Grootverbruikers (meer dan 30.000 kWh) nemen het tarief B2i (abonnement € 188 per jaar, gebruik 4,1 eurocent per kWh). De prijzen zijn niet overal dezelfde en kunnen per stad en regio verschillen en zijn onder meer afhankelijk van de bevolkingsdichtheid. De genoemde prijzen zijn van eind 2007. In januari 2008 zijn de tarieven weer met 6% gestegen. Wie niet is aangesloten op het openbare gasnet – à la campagne – is aangewezen op gas in een tank (citerne) of in flessen. Er is butaan- en propaangas, flink wat duurder dan aardgas. Propaangas is nodig wanneer de tank op een plaats staat waar kans op vorst bestaat. Het vereist – zeker als je er ook huis en water mee verwarmt – een grote tank in de tuin. In het algemeen mag men een propaantank buiten de echte kernen bovengronds plaatsen. Zo’n tank in de tuin is heel normaal, maar ook ontsierend. Er zijn precieze regels voor de plaatsing, zoals de afstand tot het huis, tot de erfgrens, deuren en eventuele ontstekingsbronnen. Ingraven mag ook. Landelijke leveranciers zijn onder andere Primagaz, Vitogaz, Totalgaz en Butagaz. Men kan een tank huren met borg: dan betaalt men een borg die na zeven jaar wordt terugbetaald. Men zit dan wel zeven jaar aan dezelfde leverancier vast en het kost een flink bedrag ineens. De tank is ook gewoon te huur. Op enig moment tijdens het contract is ook van huur over te stappen naar borg en dan wordt het huurbedrag dat tot dan toe is betaald deels verrekend met de borg. Wat betreft het vullen zijn er twee mogelijkheden: zelf bestellen (livraison à la commande), dus zelf het peil in de gaten houden, ofwel de leverancier dat laten doen (livraison prévisionnelle). Hij bepaalt dan wanneer hij bijvult, maar het is wijs om er dan rekening mee te houden dat je meestal direct aan de chauffeur cash (of per cheque) moet betalen. Bij 1000 kilo propaan gaat het dan om zo’n € 1.350, afhankelijk van de grootte van de bestelling of levering. Bij automatische levering is de gasprijs ook wat lager. Wanneer je gas alleen gebruikt voor koken, is goed te volstaan met gasflessen met butaan of propaan van 13 kilo of de nieuwe, beter hanteerbare butaanflessen van 6 kilo. De oude gasflessen van 13 kilo hebben dezelfde aansluiting als de Nederlandse flessen. De flessen van 6 kilo vergen een aparte drukregelaar (détendeur). In Frankrijk moet men de flessen inruilen; vullen kan bijna nergens. Bij de eerste aanschaf van een fles moet men statiegeld betalen.
Olie
Water
Veel (kleinere) gemeenten hebben het beheer en onderhoud van de watervoorziening overgedragen aan de reuzen die goed geld verdienen met het steeds duurder wordende leidingwater (eau de ville). Kleinere gemeenten werken daarbij samen, maar de burgemeester blijft in zijn eigen gemeente verantwoordelijk voor de kwaliteit van het drinkwater en de deugdelijke levering daarvan. De structuur van het Franse tariefsysteem is buitengewoon ondoorzichtig. Meer dan tachtig procent van de levering van drinkwater is in handen van particuliere ondernemingen als La Lyonnaise des eaux en Veolia. Zij verdelen onderling de markt en boeken overmatige winsten. In de regio's Aquitaine en Languedoc-Roussillon betaalt men jaarlijks € 190 aan de waterleidingbedrijven en in de dure departementen van PACA (Provence-Alpes-Côte d'Azur) kost het per persoon € 270 per jaar om te douchen en het zwembad bij te vullen. Relatief goedkoop is het water in Nord-Pas-de-Calais, Auvergne en Limousin. Het gemiddelde Franse tarief per kubieke meter is € 3 in gemeenten die beschikken over een waterzuiveringsinstallatie. De prijsverschillen kunnen uiteenlopen van € 0,76 tot meer dan € 4 per m³. De gemiddelde kosten van een abonnement zijn € 56 per jaar. Mensen op het platteland zijn vaak nog gezegend met een eigen, meestal zuivere bron. In kleine dorpen zijn de tarieven voor leidingwater overigens relatief het laagst. Wie te ver van een aansluitpunt op het publieke waterleidingnet woont, kan proberen, al dan niet samen met de buren, een put te slaan. Informatie hierover – en over de te volgen regels – zijn te krijgen bij de Mairie. Zo is het verboden om het eigen water in contact te laten komen met het netwerk van het openbare waterleidingsysteem. Of het gewonnen water uit eigen bron of put ook als drinkwater kan worden gebruikt, moet blijken uit een onderzoek. De DDASS in de buurt kan hierover uitsluitsel geven. Soms kun je ook bij de lokale pharmacie terecht voor zo’n test. Er is ook een belastingvoordeel te behalen bij het aanleggen van opvanginstallaties, zoals een citerne voor regenwater. Het crédit d'impôt (belastingteruggave) is onder zekere voorwaarden 25% van de aanlegkosten. De regeling geldt tot en met 2009. De overheid wil daarmee huizenbezitters aanmoedigen om schoon regenwater op te vangen en te gebruiken. Want de zorgen over de almaar dalende grondwaterspiegel zijn groot. Consumentenorganisaties dringen erop aan dat de overheid maatregelen neemt tegen de voortschrijdende vervuiling van grond- en oppervlaktewater. Frankrijk is met een jaarlijks verbruik van meer dan 100.000 ton na de Verenigde Staten ’s werelds grootste gebruiker van bestrijdingsmiddelen in de landbouw en de derde producent van al dat spul. Het Franse drinkwater komt voor 63% uit de grond en de overige 37% wordt bereid uit het water van meren en rivieren. In meer dan de helft van de meetpunten bij grondwater is het water vervuild door chemische bestrijdingsmiddelen en bij de rivieren zelfs op 80% van de meetpunten. Bestrijdingsmiddelen als atrazine en nitraten als gevolg van overbemesting verontreinigen het water op sommige plaatsen ernstig. Jaarlijks moeten waterwinplaatsen worden gesloten omdat het daaruit opgepompte grondwater niet meer te bereiden is tot fatsoenlijk drinkwater. Ongeveer 60 departementen kampen met het probleem en in het bijzonder in Bretagne, gevolgd door Poitou-Charentes, Centre, Calvados en Mayenne, zijn de problemen nijpend. De boeren hebben botweg geweigerd heffingen te betalen op overmatig kunstmestgebruik.
Alternatieve energie en subsidies/belastingvoordelen
|
 het weer in Frankrijk 21 nov 2008 |
|||||||||||||||||||||||||||
Print dit artikel
