De apotheek

Er zijn veel apotheken in Frankrijk: het geneesmiddelengebruik is enorm, veruit het hoogste in Europa. Per 2500 inwoners is een officine in de buurt, in Nederland 1 apotheek op de 10.000 inwoners. Een bezoek aan de huisarts leidt in 90% van de gevallen tot het uitschrijven van een recept. Overheid en ziekenfondsen proberen dat voorschrijfgedrag te veranderen door generieke geneesmiddelen te propageren en merkartikelen minder te vergoeden.

De Franse apotheker beschouwt het niet echt als zijn taak om te letten op een mogelijk ongewenst samengaan van verschillende soorten medicijnen. Meer dan 2,5 miljard flesjes en doosjes met pillen gaan bij de Franse apotheker, die zelf zijn prijzen bepaalt van de niet door het ziekenfonds vergoede middelen, over de toonbank. Het ziekenfonds keert jaarlijks ruim € 17 miljard uit aan geneesmiddelenvergoeding. En van het slikken van antibiotica krijgen de Fransen geen genoeg: 80 miljoen recepten voor de bestrijding van keelpijn, angina en zelfs kleine griepjes worden jaarlijks uitgeschreven, ruim drie keer zoveel als in Nederland.

 

---

Besparingen op grootverpakking medicijnen

Geneesmiddelen die in grootverpakkingen worden verkocht, blijken een besparing te hebben opgeleverd van € 105 miljoen voor de ziektekostenverzekering, de patiënten en de aanvullende verzekeraars, de mutuelles. Vier groepen van patiënten die lijden aan chronische ziekten kunnen sinds een aantal jaren medicijnen kopen voor drie maanden: suikerzieken, mensen met hoge bloeddruk, mensen te te veel cholesterol en lijders aan botontkalking. Eind 2009 bleek bijna 80% van de behandelingen voor deze aandoeningen gepaard te kunnen gaan met leveringen in verpakkingen voor drie maanden. Maar in de praktijk blijkt niet iedereen op de hoogte van deze mogelijkheid die al bijna vijf jaar bestaat. 47% van de geneesmiddelen voor de behandeling van botontkalking worden geleverd in driemaandsverpakkingen, 29,7% van de anti-cholesterolmiddelen, 23,2% van de anti-diabetische middelen en 19,8% van de middelen tegen hoge bloeddruk. De voordelen voor de Assurance maladie zijn becijferd op € 58 miljoen, die voor de mutuelles en de verzekerden samen op € 22 miljoen (verlaging eigen risico) en nog eens € 25 miljoen voor de verzekerden extra door het niet behoeven te betalen per doosje en per consult bij de voorschrijvende huisarts. Als 60% van de behandelingen voor de vier aandoeningen via driemaandelijkse levering van medicijnen zou gebeuren, zou dat een jaarlijkse besparing opleveren van totaal € 390 miljoen. De weerstand bij de apothekers bestaat nog steeds, omdat hun marges op dergelijk leveringen lager zijn.
(10.02.10)

---

 

 

---

Leclerc zet door met medicijnenverkoop

Het grootwinkelbedrijf E. Leclerc zet zijn offensief tegen de Franse apothekers voort. Enkele weken geleden won het bedrijf een proces, waarbij het werd beschuldigd van het maken van oneerlijke prijsvergelijkingen. Leclerc exploiteert sinds de wetswijziging waarbij receptloze geneesmiddelen ook buiten de apotheken mogen worden verkocht, nu 134 winkels. Deze parapharmacies zijn ingericht binnen of vlakbij bestaande supermarkten. De verkopen beperken zich nog nog cosmetica, voedingssupplementen en artikelen voor de persoonlijke verzorging. De 4000 producten die vrij mogen worden verkocht, zorgen in Frankrijk voor een omzet van € 1,9 miljard en Leclerc wil daar een graantje van meepikken. De prijzen ervan zijn vrij en de verschillen per apotheker lopen sterk uiteen. Zo is vastgesteld dat vitamine C-pillen, anti-nicotinepleisters of Nurofen in de ene apotheek drie maal zo duur zijn als in een andere hypotheek in dezelfde stad. Minister Roselyne Bachelot van Volksgezondheid heeft al in de zomer van 2008 bepaald dat apothekers de receptloze pillen in een zelfbedieningsomgeving moeten presenteren met duidelijke prijsvermelding. In de praktijk is hier nog weinig van terecht gekomen. Volgens baas Michel-Edouard Leclerc kunnen de prijzen van de vrije geneesmiddelen met de helft dalen als het marktaandeel hierin van de apothekers met 20% daalt. Vreemd blijft hij het vinden dat ondanks de anti-tabakcampagnes van de overheid, de Nicorettes alleen nog door apothekers mogen worden verkocht.
(21.11.09)

---

---

Medicijngebruik stijgt minder snel

Frankrijk blijft kampioen medicijnen slikken, maar de groei van het aantal voorgeschreven pillen, poeders, zalfjes en drankjes is wat minder. In het voorschrijfgedrag van de huisartsen is vorig jaar weinig veranderd, maar ziekenhuisartsen verstrekken nog steeds meer geneesmiddelen. Vorig jaar bleek de uitgekeerde som door de ziekenkassen met 3,7% te zijn gestegen, wat minder dan de voorafgaande jaren. De opgelegde prijsverlagingen aan de fabrikanten en de verdere ontwikkeling van de generieke geneesmiddelen hebben geleid tot een prijsverlaging van gemiddeld 3%. Maar de dure, nieuwe merkgeneesmiddelen, speciaal ontwikkeld voor de ernstige ziekten, maken  prijsdalingen goeddeels weer ongedaan. De huisartsen hebben slecht 0,3% méér voorgeschreven en blijken niet zo scheutig meer met het verstrekken van recepten voor een griepje of verkoudheid. De overkoepelende ziekenfondsorganisatie constateert dat de manoeuvreerruimte klein is in de poging om te bezuinigen. Zodra een medicijn ook in generieke vorm op de markt verschijnt, slaagt de industrie er weer in om een verwant nieuw product te fabriceren, dat vervolgens met veel geruis op de markt wordt gebracht. Een actie om huisartsen te bewegen niet aan deze praktijken mee te werken, begint succes te krijgen. 9300 généralistes (één op zes) doen mee en komen in aanmerking voor een premie. Het voorschrijfgedrag van de ziekenhuisartsen onttrekt zich aan de waarneming van de ziekenfondsen. Wel is bekend dat het gebruik van medicijnen in de Franse hospitalen hoog is.
(18.09.09)

---

De uit de pan rijzende kosten voor de verzekeraars om al die pillen, poeders en zalfjes te vergoeden, wil de Franse overheid drastisch terugdringen. In een voorlichtingscampagne wordt het gebruik gepropageerd van goedkopere medicijnen, de zogenaamde generieke producten (les génériques), die gemiddeld 30% tot 40% goedkoper zijn dan de originele medicijnen (les princeps). Tussen de werking van een princep en die van een générique bestaat geen verschil. Het gebruik van de génériques is inmiddels verder gestegen en maakt meer dan 30% van het totale geneesmiddelengebruik uit. De regering zet de actie voort om sommige medicijnen slechts te vergoeden tegen de prijs van de generieke producten. Het scheelt de Sécu honderden miljoenen euro’s. Wil men toch de originele medicijnen gebruiken, dan zal het verschil in prijs uit eigen portemonnee moeten komen.

---

Fransen slikken meer generiek

De markt van vergoede generieke geneesmiddelen is van € 500 miljoen in 2002 gegroeid tot € 1,8 miljard in 2008. Het toegenomen gebruik van deze goedkopere medicijnen heeft de Sécurité sociale ruim € 900 miljoen besparingen opgeleverd. Daar komt nog € 140 miljoen bij voor sommige merkartikelen die niettemin als generieke middelen worden vergoed en € 53 miljoen voor merkmedicijnen die in prijs werden verlaagd. De CNAM (Caisse nationale d'assurance maladie) meent dat de achterstand op andere Europese landen is ingelopen in het gebruik van generieke geneesmiddelen (dezelfde werking als merkmedicijnen waarvan de octrooien en patenten zijn verlopen). Het streven is erop gericht het aandeel van deze medicijnen boven de huidige 82% te krijgen. Er zijn nog departementen waar de penentratie van generiek nog een stuk lager is.
(01.05.09)

---

Veel medicijnen verdwijnen in de poubelles   Onvoordelige verpakkingen en een slecht slikgedrag zorgen ervoor dat in Frankrijkgrote hoeveelheden niet gebruikte medicijnen in de vuilnisbak terechtkomen. Elke inwoner van Frankrijk gebruikt jaarlijk meer dan € 500 aan medicijnen. Dat is 40% meer dan de Europese buurlanden en een absoluut record. Dokter, apotheker en patiënt hebben door het genereuze vergoedingensysteem weinig idee van wie de rekening nu eigenlijk betaalt. De Carte vitale spoort niet echt aan om spaarzaam om te gaan met al die medicamenten. Het medicijnkastje bij de mensen thuis zit vol met ongebruikte pilletjes tegen brandend maagzuur, tabletjes tegen slapeloosheid, anti-depressiva voor als het een keertje niet zo lekker ging. Veel van dergelijk medicijnen die kort worden gebruikt, verdwijnen uiteindelijk in de poubelle. Slechts zes procent van de niet gebruikte medicijnen wordt gerecycled. Hoewel drie van de vier Fransen op de hoogte zeggen te zijn van het systeem van terugbrengen naar de apotheek van de MNU, médicaments non utilisés, verklaart slechts iets meer de helft dat ook systematisch te doen. Van het voornemen om een deel van de MNU bij humanitaire hulp in te zetten, is nog niet veel gekomen, de MNU verdwijnen in de verbrandingsovens. De op recept verkregen, terugbetaalde en niet geslikte geneesmiddelen kosten jaarlijks miljarden euro's, zo is de opvatting bij de Direction générale de la santé. En de apothekers wijten de gigantische verspilling aan de slechte naleving van de voorgeschreven behandeling. Na een paar dagen voelen de patiënten zich weer goed en stoppen met het innemen van de medicijnen. Men denkt weer genezen te zijn. De verpakking is de tweede grote schuldige. In Frankrijk is elke apotheker verplicht de meest voordelige verpakking te leveren van wat op het doktersrecept staat voorgeschreven, maar het lukt lang niet altijd. De farmaceutische industrie levert grote dozen voor behandelingen van korte duur. Het zonder de vaste verpakking verkopen van pillen en poeders zoals in Engeland wel kan, zou een revolutie in Frankrijk betekenen. Van de totaalrprijs van een medicijn gaat tweederde naar de fabrikant, 2,5% is voor de groothandel, 23,3% voor de apotheker en 6,6% voor de staat. In 2008 heeft de industrie meer dan € 30 miljard opgehaald. Kopers van medicijnen betalen in de regel niets bij de apotheker dankzij het systeem van de Carte vitale en de mutuelle die het deel van het eigen risico meestal vergoedt. Het stelsel moedigt niet erg aan om matiging te betrachten. Ook zullen de artsen niet klakkeloos meer extra medicijnen op het recept moeten schrijven, uitsluitend omdat de patiënt daar om vraagt. In het algemeen (90%) leidt het bezoek aan de dokter tot het meekrijgen van een recept (43% in Nederland). Deze huisartsen vooral missen voldoende opleiding om er een verstandig voorschrijfgedrag op te kunnen nahouden. En de industrie heeft dat goed begrepen: zij besteedt jaarlijks € 25.000 per huisarts om hun artsenbezoekers reclame te laten maken voor hun producten.

Verder wil de overheid geleidelijk de vergoeding stopzetten van ruim 800 medicijnen waarvan heilzaamheid twijfelachtig is. Ruim 600 andere poeders en pillen die niet echt belangrijk zijn, zullen niet meer voor 65 maar voor 35% worden vergoed. De mutuelle betaalt het verschil meestal bij. Middelen als paracetamol worden nog steeds voor 65% vergoed en aanvullend door de mutuelle. Dit bevordert ook het bezoek aan de huisarts,  je hoeft deze (zelfzorg) medicijnen dan niet zelf te betalen. De overheid wil de auto-medication bevorderen zodat je, net als in Nederland, de paracetamol van het schap kan pakken. De apothekers bieden nog steeds weerstand en vinden dat hun raadgeving niet weggesaneerd mag worden. Inmiddels heeft de overheid 248 receptloze medicijnen aangewezen die via zelfbediening in de apotheken mogen worden verkocht. Deze pilletjes, poeders en drankjes worden niet vergoed door de Sécu.

Op de doosjes van de medicijnen plakt de apotheker een sticker waaraan valt af te lezen hoeveel de vergoeding van de Sécu bedraagt: de witte gestreepte sticker (la vignette) voor 100%, de gewone witte voor 65%, de blauwe voor 35% en medicijnen in een doosje zonder vignette worden niet vergoed. Buitenlanders die nog geen carte vitale bezitten, kunnen eveneens zonder papieren rompslomp de betaalde apothekerskosten vaak vergoed krijgen via het systeem tiers payant, waarbij de apotheek de rekening direct naar de verzekeraar stuurt. Gewoon even om vragen.

---

Recepten voor drie maanden

Om minder eigen bijdragen te betalen (€ 0,50 per doosje medicijnen), kan een patiënt die aan een langdurige ziekte lijdt zijn apotheker vragen om de medicijnen voor drie maanden te verkopen. Dat kan dus een klein voordeel bieden. Daarnaast zijn sinds 1 maart de prijzen van 'gewone' medicijnen in grootverpakking met 5% gedaald. Deze prijsverlaging zal geleidelijk tot september worden doorgevoerd voor geneesmiddelen als cholesterolverlagers en die voor lijders aan suikerziekte en hoge bloeddruk. Het gaat bij deze grootverpakkingen om merkmedicijnen en generieke. Inmiddels zijn 350 geneesmiddelen in verpakkingen voor drie maanden verkrijgbaar. De apothekers staan niet te springen om de verkoop van deze medicijnen te promoten, want zij verliezen heel wat marge. De Franse consumentenorganisatie Que Choisir raadt het publiek aan om toch vooral aan te dringen bij deze apothekers, de best betaalde middenstanders van Frankrijk.
(02.04.09)

---

 

Apothekers willen nieuwe taken


De Franse apothekers zien voor zichzelf een nieuwe rol weggelegd in de gezondheidszorg. Niet alleen pillen en zalfjes verkopen, maar taken overnemen van de steeds schaarse wordende plattelandsdokter. Met de beloning die zij daarvoor zullen ontvangen van ziekenfonds en mutuelles zouden de marges op de geneesmiddelen iets kunnen dalen. Dus twee vliegen in één klap.

Minister Bachelot van Volksgezondheid gaat studeren op het voorstel van de pharmaciens. Deze beroepsgroep ziet een taak voor zich weggelegd bij het volgen en controleren van chronisch zieken in de tussenperiode van de doktersconsulten. Te denken valt aan de zorg voor patiënten die lijden aan suikerziekte of hoge bloeddruk, aan het helpen van tabaksverslaafden, het doen van bacteriologisch onderzoek om te oordelen of het voorschrijven van antibiotica nodig is, of juist niet. Ook personen die net uit het ziekenhuis komen, zouden door de apothekers kunnen worden begeleid. In gebieden waar het aantal huisartsen daalt, zouden de diensten uitkomst kunnen bieden. Want de apothekers zijn evenwichtiger over het Franse grondgebied verdeeld dan de cabinet medicaux. Apothekers kennen geen vrij vestigingsbeleid. Er kan een apotheek zijn per bevolkingsgroep van 2500 tot 3000 inwoners.

Als de Franse apothekers inderdaad deze kant van advies en begeleiding opgaan, ontstaat er een nieuw beloningssysteem. Zij zullen hun inkomen niet alleen meer krijgen uit de winstmarge van de medicijnenverkoop, maar zullen ook honoraria ontvangen voor hun diensten. Gevolg: lagere winstmarge op de geneesmiddelen. En dat zou dan weer een antwoord zijn op het vrijgeven van receptloze medicijnen, waardoor sterke concurrentie te duchten is van de supermarkten. Leclerc is deze concurrentieslag al uitbundig begonnen met het openen van de parapharmacies die een antwoord bieden op de vraag van de consument naar meer vrije middelen.

Print dit artikel

 

RSS feeds