Werken in Frankrijk

De werkloosheid is nog hoog in Frankrijk (iets boven de 8% voorjaar 2008), zodat het niet gemakkelijk zal zijn om zomaar ‘een baantje’ te krijgen. Wel is er een schreeuwend tekort aan bouwvakpersoneel en aan werkers in de dienstverlening, vooral in de horeca. Ook op verpleegkundig gebied zijn er nog voldoende banen te krijgen, ook voor buitenlanders. De arbeidsbureaus in Frankrijk kunnen wellicht iets betekenen; men kan zich in elk geval laten inschrijven bij een vestiging van de Pôle d'Emploi.

EU-onderdanen hebben geen verblijfsvergunning meer nodig als zij in Frankrijk gaan wonen of werken. Wie een zelfstandig beroep uitoefent (dat geldt niet voor artsen, advocaten, kunstenaars en dergelijken), moet desgevraagd aantonen dat hij of zij in het eigen onderhoud kan voorzien en beschikt over een ziektekostenverzekering.

Banen bij de Franse overheid zijn in principe niet weggelegd voor niet-Fransen. Vragen en antwoorden over de meest uiteenlopende zaken staan op de website Service-Public. In het Frans, dat wel. Ondernemende Nederlanders die klaar zijn met de verbouwing van het Franse onderkomen en zich afvragen ‘wat nu?’, kunnen denken aan het opzetten van een eigen bedrijf(je) en kunnen daarbij de hulp inroepen van een aantal raadgevende instanties. Zo is er de EGEE, Entente des Générations pour l’Emploi et l’Entreprise. In elke regio en elk departement zijn afdelingen van deze organisatie gevestigd, die starters adviseren bij het opzetten van een eigen bedrijf, daadwerkelijk kunnen meedoen met de voorbereiding en ook financieringsmogelijkheden kunnen aanreiken.


 
Nieuwe banen nodig

 

horecaBijna één op de vijf Franse werkgevers is van plan dit jaar nieuw personeel aan te trekken. De helft daarvan zal bestaan uit vaste banen met een CDI (contrat de travail à durée indéterminée). De vraag naar nieuwe banen (geraamd op 1,7 miljoen voor 2010) is het grootst in de sector horeca (hotels en restaurants), gevolgd door werkplekken in de landbouw, handel, het toerisme en de dienstverlening. In deze laatste sector is vooral de persoonlijke dienstverlening steeds belangrijker geworden als gevolg van de verlenging van de levensverwachting en de snelle wijzigingen in gezinsstructuren en verhoudingen privéleven/arbeidsleven. Ouderenzorg, verpleging en kinderopvang vragen daarbij steeds meer nieuwe banen, aldus de analyse van Pôle emploi, de Franse arbeidsbureaus. In de sector van de persoonsgebonden dienstverlening zouden er meer dan 200.000 banen bij kunnen komen. De vraag naar seizoensarbeid in de landbouw zal groot zijn: op boerderijen, in de wijn- en bosbouw en in de tuinbouw. De door de crisis getroffen industrie en bouwnijverheid zal dit jaar nauwelijks nieuw personeel nodig hebben.
(19.04.10)


 

Druivenplukken of een au pair-baantje
Het romantische druivenplukken door jongelui uit Nederland wordt nog steeds gedaan. Diploma's zijn in ieder geval niet nodig. Travel Active Programmes in Venray richt zich op restauratieprojecten in Zuid-Frankrijk, druivenplukken in de Beaujolais, stages en au pair. Het in Groningen gevestigde Activity International biedt ditzelfde soort werk aan, naast talencursussen aan de Côte d'Azur. France Personnel uit Amsterdam bemiddelt in het verkrijgen van tijdelijke en vaste banen in Frankrijk en biedt ook au pair-mogelijkheden. Andere adressen: The JoHo Company, Au Pair World en druivenplukken.nl.

Tijdelijk werk moet officieel vergezeld gaan van een CDD, contrat à durée déterminée, een tijdelijk arbeidscontract. Tijdelijk werken bij eenzelfde baas is, afhankelijk van de omstandigheden, aan een limiet van 24 maanden gebonden. Een vast contract heet in Frankrijk een CDI (contrat à durée indéterminée).

 
Franse werknemers zijn niet lui, maar houden niet van hun directies

directie3

Franse werknemers zijn vergeleken met hun Britse, Amerikaanse en Duitse collega's erg ontevreden over de steun die ze krijgen van hun managers. Toch wordt in een rapport van het World Economic Forum beweerd dat Fransen een betere werkethiek hebben dan Britten, Amerikanen en Nederlanders. De reden dat hun input niet leidt tot een even sterke output is dat de ondersteuning van Franse managers te wensen overlaat.


Fransen zijn dan ook doorgaans weinig enthousiast over hun bedrijf. Hielden in 2005 nog 79% van de Franse werknemers van hun bedrijf, dat cijfer is nu gedaald tot 64%. President Nicolas Sarkozy zei vorige maand nog dat de Franse bevolking zich moet spiegelen aan Duitsland en harder moet gaan werken. Maar in plaats van de werkethiek van Franse arbeiders in twijfel te trekken, kan de president zich beter richten op de methodiek van de Franse managers, schrijft The Economist, dat onder de titel 'The French way of work' een kritisch artikel publiceerde over de stijl van leiding geven in de grote Franse ondernemingen.

Franse managers wordt te snel geparachuteerd in de top van de bedrijven, hebben een te grote afstand tot de werkvloer en houden nauwelijks voeling met de concrete, dagelijkse taken in een onderneming. Een groot deel van de Franse directeuren is afgestudeerd aan een 'Grande Ecole', zoals de befaamde Polytechnique. Daar wordt hun een zeer theoretische blik op management voorgeschoteld. Zaken als medewerkers motiveren en een hechte teamgeest smeden, zijn minder belangrijk. Door deze academische achtergrond komen Franse managers autoritair over. Ook in Franse familiebedrijven maken niet-familieleden nauwelijks kans om tot het management toe te treden.

Franse werknemers zijn niet luier dan andere werknemers in vergelijkbare Europese landen, maar zij worden slecht geleid. Het carrière maken of het opklimmen naar functies op directieniveau is zelfs voor competente werknemers moeilijk. De belangrijkste posten zijn weggelegd voor de theoretici van de grandes écoles. En dat motiveert niet echt. Bovendien houden de geparachuteerden nog een strikte hiërarchie in stand, belissingen worden aan de top genomen, voorstellen van de werkvloer bereiken de directiekamers moeilijk. Twee van de vijf Franse werknemers koesteren een negatief beeld over hun leiders, minder dat eenderde onderhoudt vriendschappelijke betrekkingen met directeuren. Dat is tweederde in Amerikan, Engeland en Duitsland. 'De Fransen vinden een grote bevrediging in hun werk, maar zijn ten diepste ontevreden over de manier waarop hun ondernemingen functioneren, stelt The Economist vast. Het Britse weekblad ziet echter in bedrijven als Danone en Alcatel voorbeelden van Franse ondernemingen die hun managementstijl duidelijk aan het moderniseren zijn en meer de Angelsaksische stijl van leidinggeven beginnen toe te passen.
(01.12.11)

Print Print dit artikel

 
Solliciteren in Frankrijk

Het doen van open sollicitaties is niet ongewoon, maar een echte sollicitatiebrief behoort tot de gebruikelijke procedure. Bij voorkeur is de korte brief met de hand geschreven en vermeldt vooral zaken als genoten opleiding en opgedane ervaring. Een CV (curriculum vitae) bestaat vooral uit het netjes opsommen van de levensloop, waarbij wordt begonnen met de laatste baan of functie. 

De Nederlandse instelling UWV WERKbedrijf heeft de sollicitatieprocedures in Frankrijk onderzocht en komen daarbij tot enkele nuttige tips: 'Benadruk uw talenkennis, de Fransen beheersen zelden één of meer talen. Pas afgestudeerden moeten hun stages onder 'werkervaring' vermelden. Hebt u minder dan vier jaar werkervaring, dan moet u uw stages vermelden. Een Franse werkgever zal bepaalde Nederlandse termen niet begrijpen. Dat geldt voor opleidingen (bijvoorbeeld 'havo') en voor functies. In Frankrijk kan de functie 'officemanager' bijvoorbeeld uit andere werkzaamheden bestaan dan in Nederland. Het is daarom belangrijk om de inhoud van de opleiding en werkervaring te beschrijven. Probeer waar mogelijk ook een vergelijkbare benaming voor de opleidingen en functies te vinden.

Bij sollicitaties via internet wordt vaak een elektronische levensloop (ECV) toegevoegd. Een gewoon CV bestaat uit een korte opsomming van gegevens. In het ECV kunt u de gegevens uitgebreider omschrijven. Bijvoorbeeld uw eigenschappen en de persoonlijke doelen die u wilt bereiken. In Frankrijk schrijven steeds meer mensen een projet professionnel. Dat is een beschrijving van de carrière die u wilt maken. Het bevat informatie over de functie die u wilt, de verantwoordelijkheid die u wilt dragen en het gewenste salarisniveau. Ook beschrijft het de bedrijfstak en het type onderneming waarin u wilt werken. Hoe preciezer de werkzaamheden worden omschreven, hoe beter. Een projet professionnel vervangt het CV niet, maar voegt extra informatie toe aan uw sollicitatie. Het is ook een goede manier om uw eigen wensen en kwaliteiten op een rij te zetten.'

Print Print dit artikel

 
De Franse arbeidsongeschiktheid

Er bestaan, anders dan in Nederland bij de WAO, nogal verschillende vormen van voorzieningen tegen arbeidsongeschiktheid. Werknemers die langdurig ziek worden, krijgen drie jaar lang een uitkering van de Sécurité sociale als het laatste kwartaal voorafgaande aan de ziekte ten minste 200 uren is gewerkt bij ziekteperioden van ten minste een halfjaar of 800 uren over het voorafgaande jaar.


De werknemers ontvangen dan een dagvergoeding (indemnité journalière - IJ) van de helft van het gemiddelde salaris (gerekend over de laatste drie maanden). Het maximum is een IJ van € 41,93. Na die drie jaar krijgt men een invaliditeitspensioen (pension d'invalidité) als de arbeidsongeschiktheid is vastgesteld op twee derden. De uitkering bedraagt dan 30% van het gemiddelde jaarsalaris over de afgelopen tien beste jaren in het geval van gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid en 50% bij een volledige. De meeste werkgevers vullen die vergoedingen aan, zodat in de praktijk 90 tot 100% van het salaris wordt ontvangen. Wie bij kleine ondernemingen werkt, doet er goed aan een individuele verzekering (assurance de prévoyance) af te sluiten.

Onafhankelijke beroepsbeoefenaren kunnen aanspraak maken op dagvergoedingen waarop zij recht hebben dankzij de verplichte ziektekostenverzekering; deze zijn te vergelijken met die van werknemers. Men moet dan wel ten minste een jaar verzekerd zijn bij de URSSAF of RSI. Artisans (aannemers, timmerlieden en ander ambachtsvolk) die geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt worden, ontvangen een uitkering van 50% over het gemiddelde inkomen van de voorafgaande drie jaar en daarna 30%. Winkeliers ontvangen bij volledige arbeidsongeschiktheid een uitkering van 50% en bij gedeeltelijke 30%.


Mannenheerschappij op de Franse werkvloer stevig verankerd

discriminatie2
Minder zelfstandig, minder verantwoordelijk en vaker overstelpt met werk. Franse vrouwen zijn minder goed af dan mannen op de Franse werkvloer. Dat is al sinds mensenheugenis het geval, maar achtereenvolgende regeringen hebben gepleit voor een gelijkschakeling van de kansen voor vrouwen. Ook deze regering kondigde strengere maatregelen aan, waarbij vrouwen niet meer mogen worden gediscrimineerd op de werkplek.

De praktijk blijkt weerbarstiger dan de theorie van de wetgever. Het onderzoeks- en statistiekenbureau van het ministerie van Arbeidszaken heeft dat weer eens vastgesteld: of het nu gaat om jonge of wat oudere vrouwen, gekwalificeerd of niet, mannen hebben vaker hogere en meer verantwoordelijke banen. 35% van de Franse mannen heeft hiërarchisch een zwaardere post, dat is 19% voor de vrouwen. Bij het leidinggevend personeel geeft 62% van de mannen orders aan de overige werknemers tegen 49% van hun vrouwelijke collega's.

De ongelijkheid in dit opzicht zit in de genen van de Fransen. Mannen tutoyeren vaker hun chef (73%) dan vrouwen (51%). En de mannen zeggen vaker je en jij tegen een chef zonder daarbij op de sekse te letten. Vrouwen tutoyeren aanzienlijk minder hun chef als deze een man is. De ondervraagde vrouwen menen verder dat zij minder kansen hebben (68%) om nieuwe dingen te leren dan de mannen (75%). De vrouwen geven aan dat hun taken minder precies en strak omschreven zijn als bij mannen, die vaker nauw omschreven targets kennen.

Drie van de tien vrouwen verklaren nog dat zijn ten minste een keer per week momenten hebben in hun werk, waarbij zij de indruk hebben te worden overstelpt. Bij mannen is dat minder vaak het geval. De soms hogere werkdruk bij vrouwen zou te verklaren zijn uit de gezinsomstandigheden. Hoewel vrouwen minder verantwoordelijke posten bekleden en ook vaker in deeltijd werken, blijken vrouwen met jonge kinderen vaker te klagen over te hoge werkdruk. Bij mannen speelt de gezinssituatie nauwelijks een rol op dit punt.
Veel Fransen zitten te daten achter hun ordinateur
dating
Eén op de vijf Fransen heeft zich ingeschreven bij de ongeveer 2000 datingsites die de naar schatting 15 miljoen Franse vrijgezellen bedienen. Ze zijn op zoek naar liefde voor een nacht of voor het ganse leven, willen eens wat anders of verlangen slechts vriendschap. Volgens een enquête zoeken meer mannen dan vrouwen op internet naar een partner. Tweederde van de vrouwen tussen de 25 en 49 jaar zeggen te zijn gestopt met het zoeken via internet omdat zij inmiddels iemand hebben gevonden. Het is niet bekend of dat is gelukt via internet of op een andere manier. Dat percentage is bij de mannen van dezelfde leeftijdscategorie 46. Zes van de tien Fransen menen dat deze datingsites alleen bedoeld zijn om nieuwe veroveringen te scoren of kortdurende relaties aan te gaan. Vooral bij mannen leeft deze gedachte. De anderen maken van het medium gebruik om gewone vriendschappen af te sluiten. Het wat heimelijk zoeken naar een partner via internet is uit de taboesfeer gekomen, constateren de onderzoekers.

Kaderpersoneel klaagt over werkdruk
Ten tijde van de economische crisis is kaderpersoneel harder moeten gaan werken. Er is meer werk gekomen, dat bovendien eerder klaar moet zijn. Stress is dan het gevolg. Slechts 35% van ondervraagd leidinggevend personeel zegt dat het werk goed is georganiseerd, vorig jaar was dat 42%. Zes van de tien klagen steeds vermoeid te zijn, 9% meer dan in 2009. Een bedrijfsarts zegt hierover dat het hogere personeel dat bij hem komt onverschilliger wordt en zich als speelbal beschouwt in het bedrijf. De vermoeidheid bij deze mensen is veel groter, de werkdruk is sterk toegenomen en voor deze mensen bestaat de 35-urige werkweek al lang niet meer. Een kwart van deze mensen klaagt over slaapproblemen.

Gemiddelde Frans huishouden verdient € 3762 per maand

De middenklasse in Frankrijk vertegenwoordigt 52% van de totale bevolking. Uit een onderzoek blijkt dat het gemiddelde loon per huishouden € 3762 bedraagt, waarvan men over het algemeen meent goed te kunnen leven. Deze Fransman kan zijn schulden overzien, is tevreden met zijn sociale status en beseft dat heel wat landgenoten het met minder moeten doen. Hij maakt minder gebruik van de sociale hulpverlening en uitkeringen. De modale Fransman woont meestal in een afzonderlijk huis, is eigenaar van zijn hoofdbewoning en voelt zich prettig in zijn leefomgeving. Hij bezit twee auto's, gaat elk jaar met vakantie en laat zich medisch goed verzorgen. Verder is hij content met de school die zijn kinderen bezoeken en rekent erop dat zij later hoger onderwijs zullen gaan volgen. Het modale gezin bezoekt minder vaak de hard-discounts zoals de Aldi en de Lidl, houdt maandelijks gemiddeld € 307 over, bezit een spaarbankboekje en een spaarverzekering voor later.

Print Print dit artikel

 

Werken en ziek thuis blijven

Op het moment dat iemand die werkt ziek wordt, moet hij of zij binnen 48 uur een ziekmeldingsbriefje (arrêt de travail) bij de huisarts of specialist halen. Deze vermeldt de data van ziekte en verwacht herstel. De zieke moet tegen negen en elf uur en tussen twee en vier uur thuis zijn om controle mogeliljk te maken, zondagen en feestdagen ook. Alleen om medisch onderzoek te ondergaan mag hij tijdens de genoemde uren het huis verlaten.

De huisarts kan bij langdurig zieken en bij aandoeningen als
depressie, een uitzondering toestaan en dit melden aan de CPAM. Wie niet thuis is als de controlearts komt, loopt kans een deel of de gehele uitkering te verliezen. Duurt het verzuim langer, dan wordt de zieke na ongeveer drie maanden door de controlearts (médecin-conseil) van de Sécurité sociale opgeroepen en deze bepaalt de hersteldatum, al of niet in overleg met de bedrijfsarts en/of huisarts. Het recht op uitkering is gelimiteerd en is afhankelijk van het arbeidsverleden. De eerste drie dagen worden nooit uitbetaald. Iemand die een vaste aanstelling heeft, kan wel volledig worden betaald, minus weer die eerste  drie dagen. De grotere bedrijven hebben daarvoor een verzekering afgesloten. Werknemers vallen verplicht onder de bedrijfsgezondheidszorg, uitgevoerd door services de santé au travail. Afhankelijk van hun risico’s zien zij na de aanstellingskeuring de bedrijfsarts een keer per jaar of per twee jaar. De bedrijfsarts heeft géén rol in de beoordeling van de rechtmatigheid van het verzuim. De kosten voor bedrijfsgezondheidszorg komen geheel voor rekening van de werkgevers.

Alle keuringen, met uitzondering van de keuringen tijdens ziekteverzuim, dienen afgesloten te worden met een fiche d’aptitude, een geschiktheidsverklaring. Men kan 'geschikt' zijn, 'geschikt onder voorwaarden', 'geschikt na werkplekaanpassing', 'tijdelijk ongeschikt' of 'definitief ongeschikt'. Als een werknemer 'ongeschikt' wordt verklaard, dient de werkgever vervangende taken te zoeken. Zijn deze er niet, dan volgt ontslag, waarbij de werknemer recht heeft op een korte uitkering en vervolgens een werkloosheidsuitkering.


Scherpere controle op werkverzuim

dokterstasControles door werkgevers op ziekteverzuim zijn vanaf 2010 uitgebreid. Deze contre-visites patronales mogen na een week worden afgelegd door controle-artsen van buiten de onderneming. De komst valt normaal gesproken binnen de verplichte periodes van thuisblijven: van 9 tot 11 en van 14 tot 16 uur. in deze perioden mag niets worden uitgevoerd, noch betaald noch onbetaald. Wie vrijgesteld is van deze verplichting moet wel melden op welke tijdstippen hij of zij thuis is. Nieuw is dat de Assurance maladie (de Sécu) het advies van deze controlerende geneesheer moet respecteren. Binnen 48 uur moet een zieke werknemer zijn verzuim aan werkgever en caisse primaire melden, op straffe van boetes. Vanaf de vierde dag ontvangt hij 50% van zijn loon (gemiddelde van de laatste drie maanden.) Na acht dagen ontvangt hij, als hij ten minste een jaar in dienst is, van zijn werkgever een aanvulling op de vergoeding van de Sécu, zodat hij dan 90% van zijn bruto salaris over de eerste 30 dagen en 2/3 van zijn bruto loon over de volgende 30 dagen ontvangt.
(19.01.10)

 

Uitvoerige informatie over deze onderwerpen is te vinden in La Maison, uitg. Het Spectrum.

Print Print dit artikel

 

Links

 

CFE
SIRENE

Portage Salarial
Guide de portage
Portage plus

Portage salarial
Portageweb

Ondernemen en werken in Frankrijk voor Nederlanders
www.dutchdesk.fr
www.ondernemen-frankrijk.nl


 

Print Print dit artikel

Deze pagina is laatst gewijzigd op 24-12-2011 om 17:14.


het weer in Frankrijk
het weer in Frankrijk
08 feb 2012

Uit de fora:

'Werken in Frankrijk is héél anders dan in Nederland. Het is veel hiërarchischer, bazen zijn niet gewend tegengesproken te worden (en werknemers niet om tegen te spreken), complimenten worden niet vaak uitgedeeld (bang dat de werknemer méér gaat vragen) en jezelf kwetsbaar opstellen wordt eerder als een zwakte gezien dan als een sterk punt. Dan heb je nog de indeling in ouvriers, employés en cadres die tot in alle niveaus invloed heeft, inclusief je pensioenvoorziening.'