Wonen en leven in Frankrijk

Nieuws

Fransen wantrouwen de banken nog steeds

Driekwart van de Franse (en Britse bevolking) meent dat de banken geen lessen hebben getrokken uit de financiële crisis, goeddeels veroorzaakt door risicovol gedrag van de internationale bankwereld en door het uit de hand gelopen bonussenstelsel. Tussen de onverbeterlijke bankwereld en de publieke opinie gaapt nog een groot gat. Le Monde publiceerde de resultaten van een onderzoek naar het nog bestaande vertrouwen van het Franse en Britse publiek in het bankwezen.

Hoewel de politiek en ideologieën van beide landen verschillen en de heftigheid van de crisis evenmin gelijkelijk zijn gevoeld, blijken de meningen over de banken vrijwel dezelfde. 80% van de Fransen en 73% van de Britten menen dat de bankiers zich niets hebben aangetrokken van de crisis en dat deze hun risicovolle gedrag hebben gehandhaafd. Aan beide zijden van Het Kanaal zullen de bonussen in 2010 nieuwe records breken. Veel mensen, driekwart van de ondervraagden, menen dat een nieuwe crisis de komende jaren onvermijdelijk zal zijn. Zij zijn in grote meerderheid in het geheel niet onder de indruk van de extra belasting die de regeringen van Frankrijk en Engeland op de bonussen hebben gelegd. De banken zijn vindingrijk genoeg om daar nieuwe wegen voor te vinden en betalen liever wat meer belasting dan op de beloningen te beknibbelen.

Uit een ander onderzoek blijkt dat 10% van de Fransen overweegt om dit jaar van bank te veranderen, dat is meer dan de afgelopen jaren het geval was (6%). De belangrijkste redenen zijn de kosten (€ 120 tot € 160 per jaar per rekening) en de tanende dienstverlening. Driekwart van de Fransen zegt overigens niet precies te weten welke kosten hun bank in rekening brengt, hoewel de banken sinds vorig jaar verplicht zijn jaarlijks in januari de cliënten een gespecificeerd overzicht te sturen van de kosten die zij op de rekeningen van hun klanten hebben ingehouden.

Vorig jaar zijn de gemiddelde kosten iets gedaald (5,3%), waarbij de verschillen tussen de banken groot zijn. De vrees dat de banken het verlies aan inkomsten uit investment banking (ingernationaal zaken doen, fusies begeleiden enz.) zouden verhalen op het retailbedrijf (het bankkantoor om de hoek) bleek ongegrond. Inmiddels hebben de grote banken kleine bankjes overgenomen om daarmee de concurrentie aan te gaan. Zo zijn er ING Direct, Boursorama (Société Générale), Monabanq (Crédit Mutuel), BforBanque (Crédit Agricole) die uitsluitend via internet werken en er geen dure kantoren op na houden. Bankpassen zijn bij deze instellingen meestal gratis, er zijn geen kosten om een rekening te 'mogen' aanhouden, automatische overschrijvingen zijn gratis, chequeboekjes zijn ook gratis of er worden alleen portokosten gerekend. De concurrentie schrijdt voort en de traditionele banken doen hun best om weglopende klanten te behouden en bieden soms ook al de voordelen van de direct-banken aan als de klant daar om vraagt.

Meer dan de helft van de rekeninghouders meldt ontevreden te zijn over de relatie met de bank en hun account-manager, die te weinig met adviezen komt. Vooral de bedrijven zijn niet goed te spreken over het kredietbeleid van de banken, die in 2009 3 tot 4% meer leningen zouden verstrekken. Die belofte, gedaan na de overheidssteun, is niet nagekomen. Het is blijven steken op een groei van de kredietverlening van 1,8%. Vooral het midden- en kleinbedrijf ondervindt last van het leengedrag van de banken, die terughoudend blijven bij het oplossen van liquiditeitsproblemen als gevolg van de economische crisis. Minister Christine Lagarde van Economische Zaken gaat de banken medio februari op het hart drukken om de ondernemingen dit jaar op een normale manier te blijven financieren, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf.

Particulieren konden nog wel leningen verkrijgen, zeker voor de financiering van bestaand onroerend goed waarvan de prijzen zijn gedaald. Deze vorm van kredietverlening groeide nog met 4% en het consumptief krediet nam met 3,5% toe.

Wat er duurder (en soms goedkoper) wordt in 2010 in Frankrijk

Voor 2010 heeft de Franse overheid geen ingrijpende belastingmaatregelen in petto. Wel zullen enkele fiscale voordelen verdwijnen, maar hier en daar is een kleine verruiming van het aantal vrijstellingen te zien. Op overige terreinen zal de Frans bevolking te maken krijgen met lastenverzwaringen. De verwachte prijsverhoging op benzine, diesel en huisbrandolie zal nog even op zich laten wachten, nu de wet daartoe, de taxe carbone, is afgekeurd. Het kabinet moet het huiswerk overmaken, hetgeen tot enkele maanden vertraging van de invoering leidt. Ook mensen die met pensioen gaan, sparen, profiteren van belastingtruukjes of uitkeringen ontvangen na een bedrijfsongeval, zullen met nieuwe lasten worden geconfronteerd.

Een opsomming van de belangrijkste maatregelen voor 2010:

Televisie. Het 'kijkgeld' gaat van € 118 naar € 121. Deze redevance geldt niet voor huishoudens en ouderen met lage inkomens. Vorig jaar ging deze heffing van € 116 naar € 118.
Brandstoffen. Als de gewijzigde plannen rond de invoering van de nieuwe milieubelasting worden uitgevoerd, zal een liter diesel met 5,41 centimes omhoog gaan en benzine met 4,92 centimes. Op 20 januari komt de regering met wijzigingsvoorstellen omtrent de taxe carbone.
Taxe professionnelle. Deze lokale belasting op bedrijven wordt vervangen door een contribution économique territoriale, en zal zijn gebaseerd op de lokale huurwaarden van de bedrijfspanden en de btw.
Arbeidsongevallen. Werknemers die arbeidsongeschikt raken door een bedrijfsongeval moeten over de helft van de uitkering (60% van het laatst verdiende loon) belasting gaan betalen. Die heffing gold al voor 'gewone' vormen van arbeidsongeschiktheid.
Bijstand. De bijstandsuitkering revenu de solidarité active (RSA), vervanger van de revenu minimum d'insertion (RMI), gaat met 1,2% omhoog en zal voor een alleenstaande zonder kinderen € 460,09 bedragen. Het minimumllon de smic wordt met een half procent verhoogd (4 centimes per uur tot € 8,86 per uur bij een 35-urige werkweek (bruto € 1343,77 per maand). Het plafond voor de sociale heffingen gaat met 2,8% omhoog. Bijzonder is dat de kinderbijslag (allocations familiales) niet verandert.
Fiscale aftrekposten. Wie gebruik wil maken van speciale aftrekposten (de niches fiscales) kan dat volgend jaar doen tot een bedrag tot € 20.000 of 8% van het belastbaar inkomen. Dat was over 2009 nog € 25.000 en 10%. Om de verlaagde plafonds te berekenen mogen bovendien enkele posten niet meer worden meegeteld: sommige reducties bij investeringen in de overzeese gebiedsdelen, die bij de professionele verhuur van gemeubileerde huizen en die van de verhuur van nieuwe huizen (de regeling Scellier). Het in 2009 ingestelde forfait social van 2% op extra verdiensten zoals bedrijfsspaarregelingen, winstdeling e.d. wordt tot 4% verhoogd. De sociale heffing op aanvullende pensioen (retraite chapeau voor bijvoorbeeld directeuren) wordt ook verdubbeld, van 12 naar 24%. Pensioeninkomen dat hoger is dan acht maal het plafond voor de sociale zekerheid worden onderworpen aan een extra heffing van 30%. Bij de berekening van het inkomen voor de vaststelling van de fiscale grens (bouclier fiscal) moeten nu ook de dividenden worden meegeteld. In Frankrijk kun je niet meer dan 50% van het inkomen aan belasting en sociale premies betalen.
Gezondheid. De dagvergoeding bij ziekenhuisopname gaat van € 16 naar € 18, meestal vergoed door de aanvullende verzekering (mutuelle). Naar verwachting gaan de premies van deze complémentaires met 4 à 5% omhoog dit jaar. Vrijstellingen zijn er voor mensen die vallen onder de couverture maladie universelle (CMU) en voor zwangere vrouwen.
Ongeveer 100 geneesmiddelen zullen met een lager percentage worden vergoed en 40 waarvan de werking niet bijzonder is, zullen nog maar voor 15% (was 35%) worden terugbetaald door de caisses.
Schenken. De maximumleeftijd voor het doen van belastingvrije schenkingen door grootouders aan meerderjarige kleinkinderen gaat van 65 naar 80 jaar.

Sparen en beleggen. De vrijstelling van het betalen van sociale premies (CSG en CRDS, samen 12,5%) bij de uitkering van de assurance-vie (geen levensverzekering, maar een zeer populaire vorm van belastingvriendelijk sparen/verzekeren) vervalt in sommige gevallen. De betaling van deze premies wordt ook verplicht bij het maken van winsten op de beurs en dat al vanaf de eerste euro. Het plafond van € 27.730 is vervallen. Tot dat bedrag zijn beleggingswinsten wel vrij van inkomstenbelasting.
Vervoer. De Franse spoorwegen SNCF heeft een prijsverhoging van gemiddeld 1,9% aangekondigd op de kaartjes voor de TGV. Taxibedrijven mogen hun tarieven met 1,2% verhogen. De premies voor de autoverzekeringen zullen rond de 5% gaan stijgen en de kopers van nieuwe, schone auto's (minder dan 160 gram uitstoot kooldioxyde) zullen een lagere slooppremie ontvangen bij de inlevering van hun meer dan 10 jaar oude auto. De prime à la casse zakt van € 1000 (2009) naar € 700 op 1 januari en naar € 500 medio 2010. Ook de milieubonus bij de koop van een nieuwe auto, de bonus écologique, gaat naar beneden. Zij zakt van € 700 naar € 500 voor auto's die minder dan 115 gram CO2 uitstoten en van € 200 naar € 100 voor voertuigen met een uitstoot tussen de 116 en 125 gram.
Bouwen. De verdubbeling van de renteloze lening (prêt à taux zéro), bedoeld voor mensen die voor het eerst een nieuw huis kopen, wordt tot 30 juni verlengd. In het tweede halfjaar wordt de verdubbeling van het leenbedrag tot 50% teruggebracht. De bestaande renteloze lening voor kopers van een bestaand huis wordt verlengd tot 31 december 2012. Ook de hogere lening bij de aankoop van een nieuw én energiezuinig huis (label BBC - Bâtiment basse consommation énergétique) geldt nog voor 2010. De belastingteruggave (crédit d'impôt) voor een hypothecaire lening bij de aankoop van een nieuw huis zonder het label BBC zal in de loop van 2010 tot 2012 worden teruggebracht. Dat geldt ook voor de verhuurders van een nieuwe woning: zonder BBC zal de belastingkorting op de investering worden afgebouwd.
De woonverzekeringen (assurances habitation multirisques) gaan met gemiddeld 5% omhoog.

Print Print dit artikel

Franse rekening openen, geld overmaken

Er zijn twee vormen van bankinstellingen: de nationale en de regionale. De eerste, waaronder BNP-Parisbas, CLC (het vroegere Crédit Lyonnais), Société Générale, voeren elk een identiek beleid en kennen een hoofdkantoor dat de baas is van de vestigingen en waartoe de cliënt zich kan wenden bij conflicten. De regionale banken (Crédit Agricole, Bred, Crédit mutuel, Caisse d’épargne, CIC) werken afzonderlijk en zijn autonoom in beleid en tarieven. En dan is er natuurlijk de bankdienst van het staatsbedrijf La Poste, La Banque postale. Het is de enige bankdienst die bijna gratis is.

Het openen van een Franse bankrekening, een compte de dépôt officieel geheten, maar iedereen zegt compte bancaire, is niet ingewikkeld. Gewapend met legitimatiepapieren vervoeg je je bij het uitverkoren – of aanbevolen – bankkantoor (vaak op maandag gesloten maar op zaterdagmorgen soms geopend) en een behulpzame mevrouw of meneer maakt de zaak in orde. Maar let wel op bij het ondertekenen van de overeenkomst met de bank. Het wil nogal eens voorkomen dat de ijverige employé ook bijkomende zaken min of meer stilzwijgend meeneemt in een package en alzo diensten verkoopt (verzekering, bankpas) waar niet om is gevraagd.

De diensten van de grote Franse banken ontlopen elkaar nauwelijks, de meeste instellingen accepteren ook tweedehuizenbezitters als nieuwe bankklant en zijn bereid het rekeningafschrift (relevé de compte) naar het Nederlandse adres te sturen. Algemene aanbeveling bij het openen van een Franse bankrekening: het is verstandig als echtpaar, maar ook als ongehuwd samenwonenden, een gezamenlijke rekening (compte joint) te nemen (in Nederland 'en/of' geheten; in Frankrijk Mr. ou Mme, Mr. et Mme of Mr et/ou Mme). Erg handig is de rekening met 'et' niet, want bij elke transactie moeten beiden tekenen. Als later een van de partners overlijdt en de rekening staat alleen op zijn of haar naam, dan is het bijzonder lastig voor de overblijvende partner om spoedig over het geblokkeerde saldo te beschikken.

Met de komst van de euro is het geldverkeer wel een stuk overzichtelijker geworden. Maar het is allemaal toch net een tikje anders, dat omgaan met geld in Frankrijk. Een overschrijving (virement) naar een andere rekening kan wel, maar kost per keer altijd een paar euro’s. Overschrijvingen naar eigen bankrekeningen zijn gratis. Tot enkele jaren geleden was het betalen met cheques heel gewoon in Frankrijk, maar nu is ook in dit land het betalen met plastic, bijvoorbeeld aan de kassa’s van winkels, meer usance geworden. De bankpas heeft de cheque overvleugeld. De Europese Unie heeft besloten dat het Europese betalingsverkeer even duur moet zijn als het binnenlandse betalingsverkeer.

Via het invullen van de IBAN en de BIC (te vinden op de RIB of RIP) zal een overmaking door Postbank en andere banken in vijf dagen zijn geregeld. In het land van de afkortingen staan deze letters voor Relevé d’Identité Bancaire, dan wel Relevé d’Identité Postal. Die strookjes krijgt men van de bank; meestal zitten ze ook in het chequeboekje. Extra RIB’s print je zelf als je elektronisch bankiert. De IBAN (International Bank Account Number) met ook veel cijfers is nodig bij internationale overboekingen. Verder is nog de BIC (Bank Identifier Code) verplicht (de vroegere SWIFT-code), een code die de identiteit weergeeft van de bank waar de begunstigde bankiert. Wie de twee nummers niet correct invult, zal merken dat de overschrijving langer duurt en dat daarvoor kosten in rekening worden gebracht. Er is een website waarop BIC's zijn te vinden IBAN's zijn te berekenen.

Internetbankieren naar het buitenland is in Frankrijk vrijwel nog onmogelijk. Het land is op dit punt ronduit achterlijk. De Europese banken hebben begin 2008 afgesproken dat het in drie jaar overal in Europa mogelijk moet zijn tegen dezelfde kosten als in het binnenland internationale overschrijvingen te doen via internet.
Echte internetbanken zijn er maar vier: Boursorama Banque, Fortuneo Banque, ING Direct en Monabanq. Zij berekenen lage kosten en werken eenvoudig. Om gratis een bankpas te krijgen, verlangen de meeste wel dat je op vaste tijdstippen geld stort (salaris bijvoorbeeld). Daarnaast opereren nog de internetbanken van drie verzekeraars: Allianz Banque (vroeger AGF), AXA Banque en Groupama Banque.

De Franse Banque Postale kent naast de bekende Western Union ook diensten om geld over te brengen naar het buitenland. Zo is er het Mandat Ordinaire International, waarbij men € 3500 per dag contant geld kan sturen naar een begunstigde in het buitenland. Je vult een formulier in, betaalt in contanten en het geld kan binnen 4 tot 10 dagen worden opgehaald bij kantoren in 150 landen. Hetzelfde kan gebeuren met het overmaken van geld naar een buitenlandse rekening, maximaal € 8000. De procedure is dezelfde als die bij het overmaken van contant geld. Deze dienst geldt voor 27 landen, waaronder enkele Afrikaanse en Japan. In Europa werkt dit Mandat de Versement sur Compte voor Duitsland, Oostenrijk, België, Spanje, Finland, Griekenland, Ierland, Italië, Liechtensein, Luxemburg, Malta, Nederland, Portugal, Slovenië en Zwitserland. Ook kan geld naar een niet-Europese buitenlandse rekening worden overgemaakt via de dienst Virement International. Het gaat hierbij om 77 landen buiten Europa. De kosten van de overmaking naar de nationaal geldende tarieven worden hierbij gedeeld en de procedure vergt 3 à 5 dagen.

De Franse banken kennen een keur aan diverse kosten, maar liefst 180 vormen van betaling voor diensten. Er zijn nogal wat verschillen in de kosten die de verschillende banken in rekening brengen. De internetbanken zijn het goedkoopst. Van de landelijk opererende banken is de Banque postale de voordeligste, gevolgd door de Société GénéraleBNP-Parisbas. Bij de regionale banken zijn vaak de zelfstandig werkende vestigingen van Crédit Agricole en Crédit mutuel erg duur. en

Fransen mijden effectenbeurs nog

Beurs

De Franse spaarders en beleggers kijken nog met argwaan naar de ontwikkeling van de effectenbeurs. Zij hebben de forse koersdalingen van vorig jaar nog vers in het geheugen en plaatsen hun overtollige geld vooral nog op hun spaarrekeningen. Het kopen van aandelen is, ondanks de forse koersstijgingen sinds maart van dit jaar, nog allerminst populair. De Franse AEX, de CAC 40, is met 50% omhoog gegaan, maar heeft de beleggers nog niet kunnen verleiden, zo blijkt uit onderzoek bij 20- tot 45-jarige Fransen. Zij menen dat het nog te risicovol is en denken bij CAC 40 niet zozeer aan kapitaal voor het bedrijfsleven, maar associëren de Parijse effectenbeurs veelal nog met speculatie. Jongeren en niet-ingewijden beschouwen de Beurs als ingewikkeld en technisch, weinig toegankelijk en obscuur. Een minderheid van ouderen en meer ervaren beleggers verdedigt het systeem van investeren via aandelen.
Het imago van de particuliere belegger is nog dat van een eenzame aandeelhouder die weinig te zeggen heeft en door de bedrijfsleiding niet voor vol wordt aangezien. Het succes van sparen is groot. Het uitgeven van de zeer laag rentende Livret A-boekjes (La Poste, Caisse Epargne) is dit jaar ook toegestaan aan de overige banken. Zij haalden daarmee € 25 miljard op. Vorig jaar verkochten de Franse particuliere beleggers voor € 24 miljard aan aandelen. Volgens het onderzoek zal de terugkeer naar de aandelenmarkt bescheiden zijn en traag verlopen. Tot nu toe hebben de Franse beleggers voor € 4,4 miljard gekocht aan aandelen in ondernemingen en in beleggingsfondsen. Het verzekerd sparen/beleggen van de assurance-vie, een typisch Frans systeem van belastingvriendelijk sparen/beleggen, is zeer populair. Daarnaast staken de Fransen dit jaar hun geld in risicoloze vormen van sparen en beleggen in obligaties, in totaal voor € 79 miljard.
(23.11.09)

Veranderen van bank vergemakkelijkt

banken Sinds kort is de procedure om te gaan bankieren bij een andere bank aanzienlijk vereenvoudigd. De nieuwe 'service d'aide à la mobilitié bancaire' moet de concurrentie tussen de banken bevorderen. De nieuw gekozen bankinstelling moet zich bezighouden met de overgang. De cliënt hoeft dat niet meer zelf te doen. Alle zaken bij de oude bank - overschrijvingen, automatische afschrijvingen - moeten binnen vijf dagen zijn geregeld door de nieuwe bank. Ook licht zij de instellingen in waaraan periodiek betalingen worden gedaan als ook de instanties die betalingen verrichten. Op verzoek van de klant kan de voormalige bank de rekeningen binnen een termijn van tien dagen sluiten. Er mogen geen kosten worden berekend voor het sluiten van een rekening.
(23.12.09)

Voorbeeldbrief om een bankrekening naar een andere bank over te laten zetten

Het opzeggen van een bankrekening is aan eenvoudiger procedures onderworpen. Zo mag de bank geen kosten in rekening brengen en moet zij zorgen voor de overdracht van de gegevens naar de nieuw gekozen bankinstelling.

Naam, voornaam
adres



Compte no.....

Monsieur le Directeur,

N° du compte (nummer van de oude, op te zeggen rekening)

Lettre recommandée avec AR (aangetekende brief met ontvangstbevestiging)

Objet : Demande de clôture de compte à vue

Madame, Monsieur,

Je vous prie de bien vouloir clôturer sans frais pour moi mon compte à vue n° ………………….. et de virer le solde vers la banque. (naam en adres van de nieuwe bankinstelling)

Vous trouverez les références nécessaires sur le RIB ci-joint. (De RIB van de nieuwe bank)

Veuillez noter que je vous ai restituées toutes les formules inutilisées de chèque en ma possession ainsi que ma carte bancaire.

Par ailleurs, j’ai fait le nécessaire auprès de vos services pour constituer sur vos livres, en dehors du compte, une provision suffisante pour payer le montant total des chèques et des factures cartes encore en circulation.

Je vous remercie par avance et vous prie d’agréer, Madame, Monsieur, l’expression de ma considération distinguée.

Plaatsnaam, le ..... 20..

Monsieur (of Madame)
Directeur d'agence (naam bank)
Adres

Handtekening

Voor meer voorbeeldbrieven aan Franse instanties, schrijf een mail naar info@infofrankrijk.com

Buitenlandse betalingen met La Poste
De Franse post (La Poste) kent eendienst om regelmatig geld over te maken van de Franse postrekening (CCP) naar het buitenland (70 landen). Het gaat hierbij om periodieke betalingen met vaste bedragen (maandelijkse betalingen aan kinderen, abonnementen bijvoorbeeld). De kosten van regelmatige overmakingen naar EU-landen zijn gelijk aan die binnen Frankrijk en bedragen iets minder dan € 1 per virement voor een storting die lager is dan € 7500 en wat meer voor hogere bedragen. Voor stortingen boven de € 12.5000 gelden andere tarieven. Op de site van La Poste zijn ook de voorwaarden te vinden voor gewone internationale overmakingen en spoedeisende stortingen naar het buitenland (Western Union).

Print Print dit artikel

De Franse bankpas

In Frankrijk geven de banken en postkantoren betaalpassen uit, waarmee óf alleen geld uit de automaten kan worden opgenomen óf ook kan worden betaald. Het geld opnemen (retirer) aan het loket wordt steeds lastiger gemaakt en kost vaak al geld. De eenvoudige pasjes heten cartes de retrait (met het logo van de eigen bank, dus alleen daar pinnen, of met het logo CB om ook bij andere banken geld op te nemen) en de tweede categorie cartes de paiement et de retrait, in de volksmond carte bancaire geheten.

De meeste passen zijn betaalpassen (carte bleue), waarmee je boodschappen kunt afrekenen, geld opnemen en bellen in telefooncellen. De pincode heet de code secret of code confidentiel en de chip noemen de Fransen la puce. Veel Nederlanders in Frankrijk gebruiken de bankdiensten van de Crédit Agricole (CA), die verschillende soorten bankpassen hanteert: de eenvoudigste betaalpas (carte de paiement et de retrait nationale) is geldig in Frankrijk en zijn overzeese gebiedsdelen. Het maximumbedrag dat men ermee kan opnemen, varieert per bank en per type kaart. Veel gebruikers weten niet dat de kaart ook verzekeringsvormen kent, zoals reisverzekering, hulp bij autopech, ongevallenverzekering e.d. Hoe mooier de kaart, hoe meer mag worden opgenomen of betaald.

De 'gewone' kaart kent beperkte diensten (pinnen, betalen in de winkel, maar geen péage); tegen extra betaling is ook een deftiger kaart te krijgen (ziet eruit als een echte creditcard – en is het ook) met meer diensten. De wat duurdere, ook in het buitenland te gebruiken kaart werkt samen met Visa en Eurocard/MasterCard en is ook creditcard. Een nog meer opgeleukte internationale kaart van circa € 300 per jaar heet Visa Infinite of Platinum MasterCard, waarmee de houder meer geld uit de distributeur kan halen, de betalingslimieten hoger zijn en in het buitenland allerhande diensten kunnen worden betaald. Ten slotte zijn er de talrijke kredietpassen (cartes privatives de crédit) van het grootwinkelbedrijf. De rente die wordt berekend bij het gebruiken van het koopkrediet is duizelingwekkend hoog.

Aanzien bankwezen blijft slecht

Banken

Bij een onderzoek onder ruim 14.000 lezers van het consumentenblad Que Choisir is wederom gebleken dat het aanzien van het Franse bankwezen bij het publiek niet al te best is. Gevraagd is naar de tevredenheid over het beheer van de rekeningen, het beleid bij saldotekort, de kantoren, het internet bankieren en de telefonische dienstverlening. Alles bijeen genomen blijken Crédit mutuel en de postbank (Banque postale) nog het meest te worden gewaardeerd. Een gemiddelde waardering is er voor CIC en Société générale. Niet meer dan correct zijn de banken Crédit du Nord, Banque populaire en BNP Paribas. Ronduit slecht liggen Crédit agricole, HSBC, LCL-Le Crédit Lyonnais en de Caisses d'épargne. De koplopers presteren vooral goed is de spaarproducten en de informatieverlening bij de diensten en leningen. Alle onderzochte banken doen het in de ogen van het publiek slecht bij het doorzichtig maken van de tarieven en bij de telefonisch verstrekte inlichtingen (lang wachten op doorverbinden met account-manager en hoge kosten als met call centers wordt gewerkt). Ook de gestrengheid of ontbrekende soepelheid bij een keertje rood staan, levert veel ergernis op. Over het algemeen zijn de bankcliënten wel te spreken over het beheer van de rekeningen, minder over de afhandeling van klachten. Ook hier scoren LCL en de spaarbanken het laagst. Acht van de tien klanten zeggen tevreden te zijn over het internetbankieren.
(03.10.09)

Bankpas of creditcard kwijt? Er zijn telefoonnummers (naast die van de eigen lokale bank) waar men verlies of diefstal van een bankpas of creditcard kan melden: het algemene nummer 0892 705 705 of, afhankelijk van de soort kaart:
• Centre d’appel carte bleue et Visa: 02 54 42 12 12 (01 42 77 11 90 voor Parijs en omgeving);
• Centre d’appel Eurocard, MasterCard en Crédit Agricole: 01 45 67 84 84;
• Centre d’appel La Poste: 0825 809 803, vanuit het buitenland 0033 555 42 51 96.
Daarna moet je bij de plaatselijke politie of de gendarmerie aangifte doen van de vermissing en de bank via een aangetekende brief op de hoogte brengen van de vermissing, zeker als er al afschrijvingen hebben plaatsgevonden. Je moet dan wel ergens de 16 nummers van de kaart hebben genoteerd. Stuur een kopie mee van het bankafschrift (relevé de compte), alsmede een kopie van de aangifte (dépôt de plainte). De banken hanteren een eigen risico bij het vergoeden van schade als gevolg van diefstal en het frauduleus opnemen van geld via de pincode. Dat risico bedraagt € 150 als langer dan twee dagen is gewacht met het melden van het verlies of de diefstal. De bank vergoedt geen schade als het misbruik het gevolg is van onvoorzichtig omgaan met de pincode. Wettelijk heeft de benadeelde pashouder 70 dagen na het constateren van fraude de tijd om te reclameren bij de bank.
Als een bankpas verloren of gestolen is en er blijkt geld mee te zijn opgenomen door vreemden, dan is het aan de bank om te bewijzen dat de kaarthouder onzorgvuldig is geweest bij het beschermen van de pincode. Een arrest van het Cour de Cassation heeft dat in oktober 2007 vastgelegd. Daarvóór moest de cliënt vaak aantonen dat hij goed op de bescherming van zijn code had gelet.

En dan is er nog Monéo, de elektronische portemonnee die op grote schaal moest worden ingevoerd. Erg populair is deze Franse variant van de chipknip nog niet. De betaalkaart met Monéo kan worden opgeladen bij de banken en soms bij aangesloten winkeliers. Op de kaart moet ergens een ‘M’ staan en men moet de bank vragen de dienst Monéo te activeren. De kosten van het gebruik liggen tussen ongeveer € 5 en € 12 per jaar. Naast de gewone Monéo, die tot een tegoed van € 10 gaat, is er de wat duurdere Monéo Bleu, waarmee betalingen tot € 30 kunnen worden gedaan. De Monéo Vert ten slotte is niet aan een bankpas gekoppeld en is handig voor het zakgeld van de kinderen. De ouders kunnen deze kaart steeds opladen. La Poste hanteert ook drie vormen van de elektronische portemonnee, maar het succes in Frankrijk is te vergelijken met die van de Nederlandse chipknip: vrijwel niemand gebruikt hem.

Geld kan ook automatisch worden geïncasseerd. De rekeningen van de EDF, de waterleverancier en France Télécom worden bij voorkeur automatisch afgeschreven. Dat kan via een TIP, een soort acceptgiro (dat staat voor Titre Interbancaire de Paiement): een strookje onder aan de nota dat al geheel is ingevuld; er moeten alleen nog een handtekening en datum op en dan worden opgestuurd. Ook kun je een machtiging geven voor een automatische afschrijving, de prélèvement. Maar dat kost in Frankrijk weer geld. Ook bestaat de mogelijkheid om zelf automatisch vaste periodieke betalingen te doen: een virement permanent. Per afschrijving rekent de bank € 1,20 en het regelen van deze dienst vergt ook weer € 8,95. Als een automatische overschrijving of een prélèvement wegens ontoereikend saldo niet mogelijk is, rekent de bank kosten (€ 18,20) om de zaak later weer in orde te maken. Wie niet akkoord gaat met een automatische afschrijving, kan vragen de afgehouden som weer terug te storten. Kosten rond de € 11.

Voorbeeldbrief om automatische bankafschrijvingen stop te zetten

Voorbeeldbrief om snel een einde te maken aan de automatische afschrijvingen (prélèvements automatiques.) Houd er rekening mee dat banken hiervoor enige kosten in rekening kunnen brengen.

Naam, voornaam
adres



Recommandé avec avis de réception

Compte no.....

Madame, Monsieur,

Je vous prie de bien vouloir noter que j'annule immédiatement et définitivement l'autorisation de prélèvement automatique que j'avais signée au profit de .... (naam begunstigde).

Je vous remercie par avance et vous prie d’agréer, Madame, Monsieur, l’expression de ma considération distinguée.

Plaatsnaam, le ..... 20..

Bank (naam van de bank)
Adres

Handtekening

Voor meer voorbeeldbrieven aan Franse instanties, schrijf een mail naar info@infofrankrijk.com

'Bankpassen en betaalkaarten te duur'
'Brussel' meent dat de grote banken in Frankrijk met hun hoge prijzen voor hun bankkaarten de consumenten benadelen. Bovendien maken zij het concurrenten vrijwel onmogelijk om met lagere bankkaarten te komen, doordat de Groupement Cartes Bancaires, uitvoerder van het bankpassensysteem, hoge - financiële - eisen stelt aan nieuwe toetreders. De groep is in handen van de grote banken. Na vijf jaar van onderhandelen en steeds weer uitstellen heeft de Europese Commissie het huidige systeem scherp veroordeeld. De grote banken maken misbruik van hun machtspositite en houden de tarieven van bankkaarten op een kunstmatig hoog niveau. Kleinere banken, zoals die van Auchan en Carrefour of die alleen via internet werken, is het vrijwel onmogelijk om met goedkopere bankpassen te komen. Volgens de consumentenorganisatie Que Choisir valt de beslissing van de Europese Commissie om straffen aan de grootbanken op te leggen als zijn nieuwe toetreders oneerlijk beconcurreren, toe te juichen. Zij verwacht zelfs dat de beslissing zal leiden tot goedkopere betaalpassen, uitgegeven door de grote banken.

Print Print dit artikel

Cheques en rood staan

Hoewel de cheque wat van zijn glans verliest, blijft hij veel in gebruik om af te rekenen in de hypermarché of om rekeningen van bijvoorbeeld artisans (timmerman, loodgieter en dergelijken) te betalen. Particulieren moeten bedragen van meer dan € 3000 altijd per cheque of via een overschrijving betalen. Contant mag niet. Maar de banken zijn de cheques liever kwijt dan rijk. Jaarlijks neemt het gebruik van cheques met ruim 2,% af. Het verwerken van meer dan 3,5 miljard cheques kost te veel geld. Daarom propageert het Franse bankwezen het gebruik van de betaalpassen en het automatisch afschrijven van vaste betalingen.

Bij een cheque is het een kwestie van uitschrijven (is nog gratis) met de naam van de begunstigde en overhandigen of opsturen (dan kost het een postzegel, dat wel). Een chequeboekje (chéquier) wordt uitgereikt aan klanten van 16 jaar en ouder. Het krijgen van zo’n chequeboekje is geen recht, wie niet goed bekend staat bij het Franse equivalent van het BKR in Tiel (fichier central des chèques) zal niet in het bezit worden gesteld van het boekje. Dat staat zo in de wet. En ook de banken kunnen om andere redenen weigeren de cheques uit te reiken, zoals in geval van misbruik van bankkaarten, bij het niet netjes terugbetalen van leningen of bij te laag of te onregelmatig inkomen. Sommige winkeliers vragen om een identiteitskaart bij het accepteren van een cheque, soms zelfs twee bij aankopen van meer dan € 150.

Het verzilveren van cheques moet binnen een jaar en acht dagen gebeuren en kan niet contant, je moet de cheques bij de bank inleveren waarna het geld op de rekening wordt geboekt en bij de uitgever van de cheque wordt afgeschreven. De gedachte hierbij is dat de fiscus inzicht wil hebben in de inkomsten van de belastingplichtige. Het gaat hier om de chèque barré, te herkennen aan de twee horizontale strepen. Er zijn dus ook chèques non barrés die wel contant kunnen worden verzilverd, maar deze kosten € 1,502 per stuk. De fiscus wordt overigens wel ingelicht over het uitgeven van deze cheques, vooral gebruikt door ondernemingen. Deze methoden is in onbruik geraakt. Dan is er nog de chèque certifié. De bank zet er dan op certifié pour la somme de .... en garandeert de betaling voor een termijn van 8 dagen. De begunstigde is er dan van verzekerd dat hij zijn geld krijgt, doordat de bank het bedrag op de rekening van de betalende klant heeft geblokkeerd. Na de termijn wordt de cheque weer een gewone. En dan zijn er de chèques de banque voor de gevallen dat flinke betalingen moeten worden gedaan (een auto kopen bijvoorbeeld) en de verkoper zeker wil zijn van de deugdelijkheid van ’s kopers banktegoed. De bank geeft dan zelf zo’n cheque uit op naam van de begunstigde, die er dan zeker van is dat de cheque is gedekt en zal worden betaald. De kosten variëren van € 7 tot € 15. Ten slotte de chèque de garantie, oppassen geblazen. Zo'n cheque verlangen sommige winkeliers als een vorm van zekerheid dat de klant bij levering zal betalen. Als alles normaal verloopt, wordt deze cheque verscheurd. Maar er gaan wel eens zaken mis met zo'n cheque de garantie.

Verloren
Bij verlies van het chequeboekje moet men direct de bank bellen, het liefst met een bevestiging per fax of e-mail. Als de bank dicht is, kun je bellen naar het Centre national d’appel pour les chèques perdus ou volés: 0892 705 705. Vervolgens moet men ook de politie op de hoogte stellen. Ten slotte moet een en ander per aangetekende brief aan de bank nog eens worden gemeld met een uitleg van de omstandigheden van het verlies of de diefstal. Ook de eventuele verzekeraar moet op deze manier in kennis worden gesteld.

Bij het betalen met cheques moet je erop bedacht zijn dat je altijd voldoende saldo (provision) op je rekening hebt. Als niet met de bank is afgesproken dat je voor een bepaald bedrag rood mag staan (être à découvert), kan overschrijding van het saldo zeer vervelende gevolgen hebben. Dat rood staan, gebruik maken van de facilité de caisse, kost een pittige rente, variërend van 10 tot 17%, en sommige banken vragen eenmalig geld voor deze vorm van dienstverlening. En wie meer banktekort heeft dan afgesproken, betaalt voor elke keer dat zoiets gebeurt extra kosten. Als de zaak, de beruchte interdiction bancaire, na een schriftelijke waarschuwing van de bank vervolgens niet binnen twee maanden is geregeld (door bijvoorbeeld aan te tonen dat de twee partijen de zaak inmiddels contant hebben geregeld), is het 5 jaar lang bij geen enkele bank meer mogelijk een rekening te openen. Dit wordt gemeld aan de Banque de France en alle andere bankinstellingen. Alle bankzaken worden dan onmogelijk (bankpassen gelden niet meer bijvoorbeeld), maar er blijft wel altijd een mogelijkheid om de meeste simpele zaken te blijven doen zoals geld opnemen.

Inmiddels zijn de strafmaatregelen wat versoepeld. Er wordt nu gewerkt met boetes bij het uitschrijven van ongedekte cheques (chèques en bois). De bank brengt maximaal € 30 aan kosten in rekening voor elke ongedekte cheque van minder dan € 50. Bij het ongedekt uitschrijven van cheques van meer dan € 50 gelden is de boete maximaal € 50. Het vriendelijkst is nog La Poste, die in dergelijke gevallen € 35 per geweigerde cheque rekent. Zware straffen hangen mensen boven het hoofd die moedwillig op bedrog uit zijn: het saldo van de rekening halen en vervolgens een cheque uitschrijven of betalen met een cheque in de periode dat er een verbod geldt omdat men al eerder ongedekt heeft betaald. De Franse wet voorziet in straffen van 5 jaar gevangenis en/of een boete tot € 375.000.

Nog wat wetenswaardigheden over het papier: wie een cheque ontvangt, heeft een jaar en acht dagen de tijd om deze te incasseren. De bank garandeert de uitbetaling van een cheque tot € 15 ook als is het saldo van de betaler niet toereikend. De termijn is hier een maand. Een groot bedrag mag je met verschillende cheques betalen, maar als je dat doet met fracties van minder dan € 15, wordt dat als fraude gezien en loop je kans op een boete van € 1500. Een winkelier mag cheques weigeren of een minimumbedrag eisen, mits dat duidelijk is aangegeven. Maar als het gaat om betalingen die wettelijk een cheque barré vereisen, moet de cheque worden geaccepteerd. Het is toegestaan dat een winkelier bij het betalen met een cheque om legitimatie vraagt. Hij mag zelfs twee bewijzen vragen bij hoge bedragen, maar dan moet dat zijn aangekondigd bij de kassa. Een bank is niet verplicht een chequeboekje af te leveren.

Franse banktarieven rijzen de pan uit

De hoge en talrijke tarieven die de Franse banken hanteren, blijven de gemoederen van klanten en consumentenbonden bezighouden. Voor vrijwel alle diensten moet worden betaald: het hebben van een rekening, soms ook het halen van geld uit de automaat, of het even rood staan. De zaak heeft nu ook de aandacht van minister Christine Lagarde gekregen, die voorstellen heeft gedaan om het wat minder uitbundig te maken.

Zo moeten de kosten transparanter worden en dienen de banken een uniforme presentatie te geven van de tarieven. Als er eens ongelukje met het saldo gebeurt, moeten de kosten daarvan worden gehalveerd en gezinnen met zwakke inkomens moeten meer worden ontzien, aldus enkele van de voorstellen. De Franse bankkosten behoren tot de hoogste van Europa. Met de diensten als kredietverlening en sparen vallen de kosten nog wel mee, maar het dagelijkse beheer van een rekening kost veel geld. Een verklaring van de hoge tarieven is volgens de vereniging van gebruikers van banken het grote aantal rekeninghouders. Dat zou het noodzakelijk maken om een dicht kantorennet te hebben en veel geldautomaten. 98,4% van de Franse bevolking kan over een bankfiliaal in zijn omgeving beschikking, in Europa is dat gemiddeld 80%.

Het Franse fijnmazige netwerk kost veel geld, zegt ook de federatie van Franse banken. Daarnaast worden veel account-managers ingezet, die de klanten moeten adviseren, lees bankproducten verkopen. Uit marketingtechnische- en concurrentieoverwegingen hebben de banken besloten de tarievenstructuur zo onoverzichtelijk mogelijk te maken. Het is daardoor vrijwel onmogelijk de verschillende diensten en de prijzen daarvan met elkaar te vergelijken. De consumentenorganisatie Que Choisir vreest dat de minister nog te veel vertrouwen koestert in het zelf regulerende vermogen van de banken. Er moet een strenge wet komen, die een einde maakt aan de excessen van het Franse bankwezen.

In het verleden hebben de banken toegezegd met aanpassingen en verbeteringen te komen, maar in de praktijk gebeurde er niets. En als er al iets veranderde, gebeurde dat niet eigener beweging, maar moest er een wet aan te pas komen. De jaarlijkse verplichte opgave van in rekening gebrachte bankkosten is daarvan een voorbeeld.

Geld naar het buitenland overmaken via bureaux de tabac

De Banque Postale heeft de tarieven om via Western Union geld naar het buitenland over te maken met gemiddeld 20% verlaagd. De bank heeft dat gedaan om te kunnen concurreren met Moneygram, die via de bureaux de tabac een netwerk gaat opzetten waar het publiek geld naar het buitenland kan overmaken. Er moeten 2500 van deze buralistes aan de slag gaan met deze nieuwe dienstverlening, die voordeliger tarieven zal hanteren dan Western Union. Het is het eerste grootschalige initiatief als gevolg van de inwerkingtreding van een Europese richtlijn (november 2007) waarbij het doen van betalingen ook buiten de bancaire sfeer kan plaatsvinden.

Beperking geldopname met bankpassen
Wie ruim voldoende saldo op zijn bankrekening heeft staan en met een carte bancaire een tv van € 1200 koopt, kan onaangenaam worden verrast als hij de volgende dag € 70 opneemt. De kaart weigert de poging tot betalen te accepteren. De maandelijks toegelaten opnamemogelijkheid blijkt te zijn overschreden. Ook het opnemen van geld uit een betaalautomaat is aan een maximum per periode geboden. Elke bank hanteert zo haar eigen maxima en voorkomt daarmee dat ze voor elke opname het tegoed moet controleren. Ook is het een middel om de schade bij fraude te beperken. Op dure kaarten (tot € 315 per jaar en uitgereikt aan klanten met hoge inkomens) is het mogelijk de limieten aanzienlijk te verhogen.

Print Print dit artikel

Hypotheken

Enkele Nederlandse banken maken het mogelijk om een hypothecaire lening af te sluiten op Frans onroerend goed van Nederlanders. Bij de meeste Nederlandse banken lukt dat niet, zo heeft menig Frankrijkganger de laatste jaren ondervonden.

Van de vrij schaarse aanbieders kent de ING een Frankrijk Hypotheek, beschikbaar voor mensen met een minimaal bruto inkomen van € 50.000. Financiering is mogelijk tot 75% van de executiewaarde en de minimumlening is € 75.000. En ook Van Lanschot kan hypotheken op Frans onroerend goed regelen met KroonWonen. Met de Rabobank, die in deze zaken samenwerkt met de Crédit Agricole en de Banque Patrimoine & Immobilier, is het vrij gemakkelijk zelf een Frankrijkhypotheek af te sluiten op Frans onroerend goed. De ABN AMRO heeft een speciale Frankrijkafdeling in Groningen en eist niet dat je bankiert bij de bank. Over het algemeen geldt dat een Frankrijkhypotheek bij een Nederlandse bank interessant kan zijn als het gaat om de financiering van een tweede huis en de geldvrager in Nederland woont. Voordelen van een Nederlandse bank zijn dat alles in het Nederlands gaat en een aflossingsvrije hypotheek vaak mogelijk is. Nadelen: aanzienlijk hogere kosten (alleen al de hypotheekakte die vertaald moet worden in het Frans kost meestal € 1500); daarnaast zijn er dubbele notariskosten en veel hogere afsluitprovisie in vergelijking met de dossierkosten van een Franse bank. De rente is in Frankrijk bovendien over het algemeen lager. Naast de grote banken opereren in Nederland en in Frankrijk nog enkele kleine kantoren die bemiddelen bij het verkrijgen van leningen, in Nederland of in Frankrijk

Uiteraard is het mogelijk en in de meeste gevallen gemakkelijker om bij een Franse bank een 'hypotheek' – men spreekt meestal van een emprunt immobilier of prêt immobilier – af te sluiten op het huis dat men wil kopen of verbouwen. Sinds enige tijd mag ook La Poste onroerendgoedleningen verstrekken. Ook bestaat de mogelijkheid om een bemiddelaar – courtier – in te schakelen. Steeds meer Fransen kiezen hiervoor. Een courtier zoekt de beste lening uit en ontvangt zijn beloning uit de betaling van de circa 1% 'afsluitprovisie' (frais de dossier) die anders naar de bank zou zijn gegaan. La Poste hanteert geen frais de dossier.
De belangrijkste courtiers om een hypotheek zien te krijgen: www.meilleurtaux.com (Caisse d'Epargne), Cafpi (www.cafpi.fr), Ace (www.acecredit.fr) en Empruntis (MMA, MAAF en GMF, www.empruntis.com).

Hypotheekrente zakt
De daling van de hypotheekrente in Frankrijk zet door en varieert, afhankelijk van de regio en de duur van de lening, van -0,15 tot -0,40 punt. De daling is het sterkst in het noorden, waar de rente in december nog relatief het hoogst was. De gemiddelde rente voor een onroerendgoedlening voor 15 jaar, weer de meest gebruikelijke looptijd, bedraagt nu 4,75% en is 4,85% voor een lening van 20 jaar. De gemiddelde rente voor 15-jarige leningen was in oktober nog 5,4%. De duurste regio is aan de Middellandse Zee (4,9% voor 15 jaar en 5,05 voor 20 jaar). Het goedkoopste nu om geld te lenen is het zuidwesten van Frankrijk met 4,65% voor 15 jaar en 4,75 voor 20 jaar.

'Hypotheekrenteaftrek' van de baan

De met veel verve gelanceerde belastingteruggave op betaalde hypotheekrente voor mensen die voor het eerst een huis kopen, zal weer worden afgeschaft. In januari 2007 kondigde de toenmalige presidentskandidaat Sarkozy deze bescheiden 'hypotheekrenteaftrek' al aan, goed voor gezinnen met bescheiden inkomens. Veel meer Fransen zouden huiseigenaar moeten worden. Het percentage is 58 tegen een gemiddelde van 66 in Europa.

Het afschaffen van het crédit d'impôt op de rente van hypotheekleningen zal worden gevolgd door nieuwe maatregelen, waarbij goedkope leningen worden geïntroduceerd. De besparingen voor de overheid zullen daarmee op € 200 miljoen uitkomen op een totaal van € 2,6 miljard aan kosten geraamd voor volgend jaar.

De huidige 'renteaftrek' is 40% van de betaalde hypotheekrente in het eerste jaar en 20% in de vier volgende jaren, steeds met een maximum van € 7500 per koppel (plus € 500 per inwonend kind). Voor milieuvriendelijke bouwprojecten werd de duur van de rente-aftrek zelfs tot 7 jaar uitgebreid. Direct al na de introductie van het crédit d'impôt bleek de toepassing weinig zoden aan de dijk te zetten. De banken telden de belastingteruggaaf op de rente niet mee bij de vaststelling van de hoogte van een onroerendlening of hypotheek. Van het plan om gezinnen met te lage inkomens aan een lening te helpen, kwam derhalve niet veel terecht. Alleen de personen met voldoende eigen middelen, profiteerden van de fiscale ruggesteun.

De kosten voor de overheid waren vorig jaar € 1,3 miljard (940.000 begunstigden) en zullen dit jaar uitkomen op € 2,8 miljard. Het wordt allemaal wat duur en daarom is afschaffing nodig, zo kondigde minister Christine Lagarde van Economische Zaken aan. Zij meldde daarbij ook dat wordt gewerkt aan de invoering van een nieuwe renteloze lening, die niet gebonden is aan inkomensplafonds en zal zijn bestemd voor mensen die voor het eerst een huis kopen. De details van de nieuwe regeling moeten nog komen, maar vaststaat al dat de nieuwe prêt à taux zéro universel ten goede moet komen aan huishoudens met lage inkomens, aan gebieden met een tekort aan woningen en aan de nieuwbouwmarkt. Begin 2011 moet dat alles van kracht zijn. De nieuwe maatregel moet de bestaande, wat verwarrende regelingen vervangen.

De minister wenst daarnaast ook dat er meer dynamiek in de huizenmarkt komt en dat bouwterreinen vlotter worden bebouwd. De staat besteedt jaarlijks € 7 miljard aan maatregelen om de huizenmarkt te stimuleren via de bestaande renteloze leningen, de aide personnelle au logement (APL), het plan épargne logement (PEL) en de 'hypotheekrenteaftrek'. Om deze kosten in de hand te houden, wordt gestudeerd op de verhoging van de belasting op de meerwaarde bij de verkoop van tweede huizen (taxe sur la plus-value) en op de afschaffing van het lage btw-tarief (5,5%) bij woningverbetering.

De meeste Fransen die een onroerendgoedlening afsluiten kiezen daarbij voor een vaste rente. Maar het aantal huishoudens dat in de laatste jaren een lening met een variabele rente afsloot is sterk gegroeid. Een aantal van deze meestal jonge gezinnen heeft zich begin 2008 geplaatst gezien voor forse hogere maandlasten toen de rente begon te stijgen. De vereniging van bankenconsumenten sloeg toen alarm en zag honderden klachten binnenkomen van mensen die plotseling de duur van hun hypotheek met vijf of zes jaar verlengd zagen of maandelijks fors meer aan rente en aflossing moesten betalen. Het ministerie van Economische Zaken neemt de zaak ernstig op en heeft de banken gevraagd soepel op te treden. Driekwart van de geldverstrekkers heeft bij klachten een regeling kunnen treffen, maar zijn bij nieuwe leningen wat meer op hun hoede, indachtig de Amerikaanse hypothekencrisis. Het wordt moeilijk om overbruggingskredieten te krijgen en ook 100%-leningen zullen vrijwel niet meer worden verstrekt. De looptijden zullen voorlopig bij de meeste banken niet verder gaan dan dertig jaar. Daarmee is een voorlopig einde gekomen aan de moderniseringen van het Franse kredietwezen voor onroerend goed, zoals het tussentijds opnemen van nieuw geld op het huis of de overwaarde te gebruiken voor consumptieve doeleinden.

Om de aanbiedingen van de sterk met elkaar concurrerende banken goed te kunnen vergelijken, kan men het best uitgaan van de veel gehanteerde taux effectif global (TEG of TAEG, taux annuel effectif global): de kosten van rente, dossierkosten ('afsluitprovisie') en de premie van de verplichte overlijdensrisicoverzekering samen. Voor de afsluiting van een prêt, een gewone lening dus, is een overlijdens/invaliditeitsverzekering altijd verplicht. Voor een hypothecaire lening moet het onroerend goed in onderpand worden gegeven en hierbij is een verzekering niet altijd verplicht, maar er zijn wel notariskosten voor de hypotheekakte en voor registratiekosten en belastingen. De overlijdensverzekering staat bekend onder assurance DIIT (décès-invalidité-incapacité de travail) en gaat wat verder dan de Nederlandse variant. De premies daarvoor zijn bescheiden, 0,3 tot 0,4% van het geleende bedrag. Goed opletten is hierbij geboden, omdat de meeste banken bij overlijden de lening alleen schrappen als dat overlijden een gevolg is van een ongeluk, le décès accidentel. Overlijden als gevolg van een ziekte is dan niet gedekt. Er geldt een akkoord tussen banken en verzekeraars (la convention Belorgey), dat bepaalt dat een voormalige ziekte geen reden meer mag zijn om een onroerendgoedlening af te wijzen. De meeste banken 'vergeten' deze conventie overigens nog.

Hypotheken: zelf verzekeraar kiezen
Minister Christine Lagarde van Economische Zaken wil dat mensen die een hypotheek afsluiten zelf kunnen kiezen bij wie zij de vaak verplichte overlijdensrisicoverzekering afsluiten. De praktijk is nu dat de banken zelf die verzekering regelen en daar premies voor ontvangen. Ook de consumentenbonden, die evenals de minister spreken van hier en daar voorkomende 'roverspraktijken', dringen hier alle lange tijd op aan. De vrije keuze zou in 2010 moeten zijn ingevoerd. Ongeveer 90% van de hypotheekgevers moeten de verzekering bij de bank zelf afsluiten.
(26.11.08)

Bemiddelaars in hypotheken (courtiers) doen goede zaken via internet. Belangrijke zijn Meilleur taux, Cafpi en Empruntis). Het gaat snel en de kosten zijn niet zo hoog, minder dan de 1% dossierkosten (afsluitprovisie) die de banken meestal berekenen. Maar als het een beetje lastig is (vrije beroepen of lage inkomens), dan lopen de jongens niet zo hard en gaan zelfs niet op onderzoek uit. Leuk voor een eerste indruk deze internetberekeningen, maar beter is het, als je de taal redelijk beheerst, om naar het plaatselijke bankkantoor te stappen en gewapend met gegevens van internet en andere banken het onderhandelingsgesprek aan te gaan. De ervaring leert dat men bij verschillende banken moet 'shoppen' teneinde acceptabele voorwaarden te verkrijgen. De banken zijn daar niet zo blij mee en lijken onderling afspraken te maken over de rente op onroerendgoedleningen. Justitie is in maart 2008 in ieder geval een onderzoek gestart. Wie nog in Nederland woont, kan ook de hulp inroepen van Nederlandse hypotheekbemiddelaars die de weg in Frankrijk kennen en er een behoorlijk netwerk op na houden. De praktijk is dat banken waar je geen rekening hebt lopen over het algemeen leukere rentepercentages bieden dan de eigen bank. Met een dergelijke offerte is het prettig onderhandelen met je eigen bank.

Het belangrijkste criterium voor de banken om de lening te verstrekken is niet zozeer de waarde van het huis, het onderpand, als wel de mogelijkheid van de schuldenaar om aan de toekomstige financiële verplichtingen te voldoen, bekend als de taux d’endettement. Men moet dus kunnen aantonen dat men goed is voor de betaling van de maandelijkse bedragen, die samen met eventuele andere schulden over het algemeen niet hoger mogen zijn dan 30% van het maandinkomen. Bij de verlening van welk krediet dan ook is het noodzakelijk dat de geldvrager beschikt over een vast inkomen in de vorm van salaris, pensioen of een doorlopende uitkering uit bijvoorbeeld een lijfrentepolis. Een mogelijkheid is ook het leenbedrag gedekt te laten zijn door een vermogen.
voor Nederlandse belastingplichtigen: de betaalde hypotheekrente voor een tweede huis is fiscaal niet aftrekbaar. De rente van de hypotheek voor de hoofdverblijfplaats in Frankrijk kan aftrekbaar blijven als men kiest voor een belastingheffing door Nederland. Dat is een nogal ingewikkelde, meestal theoretische zaak, want wie in Frankrijk leeft, is daar ook belastingplichtig. In de praktijk geldt die mogelijkheid alleen voor gepensioneerden die een staatspensioen ontvangen en niet belastingplichting in Frankrijk kunnen worden.

Hypotheekrente gaat stijgen

De rentetarieven op onroerendleningen, op het ogenblik erg laag in Frankrijk, zullen vóór het einde van dit jaar omhoog gaan, of misschien nog wel eerder, meent de bank Crédit foncier, de gespecialiseerde bank voor hypotheken. De rente voor deze leningen is sinds tien jaar niet zo laag geweest, maar het is volgens de bank zeker dat de tarieven zullen gaan stijgen. Daarmee komt dan een einde aan de voortdurende dalingen. De reeks renteverlagingen werd eind 2008 even onderbroken en is doorgegaan tot aan het begin van 2010. In februari van dit jaar bedroeg de gemiddelde rente 3,64% tegen 3,75% in januari. In het vierde kwartaal van 2008 was dat gemiddelde nog 5,07%.

(16.03.10)

Print Print dit artikel

Sparen en lenen

Veel inwoners van Frankrijk (ook de buitenlanders) hebben een spaarrekening waarop belastingvrij 1,75% rente wordt vergoed, de zogenaamde LEP, Livret d’Epargne Populaire. Zo’n rekening kan worden geopend bij een belastingaanslag van € 754 of lager. Men – ieder gezinslid afzonderlijk – kan tot een tegoed van € 7700 sparen. Op de zeer populaire Livret A, ook toegankelijk voor kinderen, wordt een rente van 1,25% betaald, belastingvrij. Ongeveer 37 miljoen Fransen hebben zo’n Livret A (plafond van € 15.300) en bezitten samen een tegoed van een dikke € 120 miljard.

Populair zijn ook de spaarmogelijkheden om later geld beschikbaar te hebben voor het kopen of verbouwen van een huis, de voor Fransen bekende CEL (compte d’épargne logement). De overheid geeft bij deze bouwspaarregeling een premie als het gespaarde geld wordt besteed bij de aankoop van een woning. De inleg is vrij en variabel en ook probleemloos opvraagbaar. De rente is 2,75% (wel sociale heffingen) en de maximale inleg bedraagt € 15.300 per gezinslid. Bij de iets populairdere PEL (plan d’épargne logement) is de rente 2,5% (wel sociale heffingen) en er mag tot € 61.200 worden gespaard. De spaarduur is minimaal vier jaar en maximaal tien jaar. Weinig van de 16 miljoen spaarders gebruiken de PEL daadwerkelijk om er een huis mee aan te betalen. Daarom is besloten de belastingvrijdom op rekeningen die ouder zijn dan 12 jaar op te heffen.

Meer dan één spaarbankboekje: mag niet
De enkele tientallen miljoenen Fransen die in het bezit zijn het populaire spaarbankboekje Livret A moeten op hun tellen passen. Deze zomer zal de belastingdienst extra letten op mensen die meer dan één boekje bezitten. Bij wet van augustus 2008 is het verboden om per persoon meer dan één fiscaal vriendelijk bejegende spaarrekening Livret A in huis te hebben. Op straffe van een boete van 2% van de uitstaande illegale rekeningen. Voorlopig wil de minister van Begrotingszaken nog een oogje dichtknijpen en niet direct tot bestraffing overgaan. Wel zullen de overtredingen worden gemeld aan de banken, die vervolgens aan de houders van meerdere rekeningen zullen vragen de zaak in orde te maken. Pas bij een tweede ontdekking zal de fiscale administratie gaan optreden. De overheid wenst strenger op te treden omdat sinds 1 januari van dit jaar het uitgeven van Livret A niet meer is voorbehouden aan de Franse postbank, de Crédit Mutuel en de Caisse d'Epargne. Sindsdien mogen alle andere banken deze dienst gaan verlenen en hebben inmiddels zes miljoen rekeningen geopend. Eind 2008 waren er al 46 miljoen boekjes in omloop, die overigens een schrale rente van 1,75% opleveren. Aan het einde van dit jaar kan elke bank nagaan of iemand die een Livret A wil openen al een dergelijke rekening bezit.
(14.05.09)

In 2005 is een nieuwe vorm van geld lenen geïntroduceerd voor huishoudens met bescheiden inkomens (belastbaar inkomen tot maximaal ruim € 44.000 voor gezinnen met zes kinderen of meer op het platteland; ruim € 20.000 voor alleenstaanden) die voor de eerste keer een huis willen kopen voor eigen bewoning - bestaand (inclusief grote verbouwing) of nieuw. De rente bedraagt 0%. Deze NPTZ (nouveau prêt à taux zéro), waarmee aanvullend tot 20% van de aankoop op het platteland kan worden gefinancierd, blijkt een succes. De banken vragen geen afsluitprovisie, maar wel een overlijdensrisicoverzekering. Later kan ook boetevrij worden afgelost.

Ook Frankrijk kent de persoonlijke lening (prêt personnel), die een rente vergt van 7 à 9%. Wie goed bekend staat bij zijn bank kan onderhandelen over de voorwaarden van een dergelijke lening. Voor leningen tot € 21.500 geldt de bekende Franse bedenktijd van 7 dagen waarbinnen nog kan worden afgezien van het aangaan de lening. 25% van maximaal € 600 betaalde rente is fisaaal aftrekbaar, derhalve een reductie van € 150. Kopen op afbetaling heeft le crédit affecté.

Reclame voor leningen aan banden
De Franse ministerraad is een wetsvoorstel aangeboden dat een einde moet maken aan enkele misstanden in de cultuur van het geld lenen. Zo moet een halt worden toegeroepen aan de agressieve reclame, onduidelijkheden rond de doorlopende kredieten en de vage kredietvormen rond de klantenkaarten (cartes de fidélité). Het gebruik dat bij inschrijving op een klantenkaart ook een lening is afgesloten, mag niet meer automatisch gebeuren. Als de klant niets meldt, mag met de kaart alleen contant worden betaald. Pas bij uitdrukkelijke toestemming van de klant kan de kaart ook worden gebruikt om op krediet te kopen. Ook moet de bedenktijd voorr consumenten bij het afsluiten van leningen worden verhoogd van een week tot veertien dagen, moeten de leningenverstrekkers beter kijken naar het kredietverleden van nieuwe klanten en zal bij elke afschrijving ook een deel voor de aflossing moeten worden gebruikt. Bij reclame-uitingen mag niet de suggestie worden gewekt dat een lening de financiële situatie van de lener verbetert. Een lening bindt je en moet worden terugbetaald, zal de algemene waarschuwing moeten worden. Tijdelijke lagere rente om klanten te lokken, moet nadrukkelijk worden gepubliceerd. Het ministerie van Financiën studeert nog op de mogelijkheid om de maximaal toelaatbare rente (taux d'usure) te verlagen, een wens van consumentenbonden en parlementariërs. Het kan voorkomen dat bij doorlopende kredieten (crédits revolving) soms percentages tot 21 worden berekend. Een peiling leert inmiddels dat 79% van de Fransen een lening heeft lopen om de kosten van het dagelijks leven te betalen (huren, vaste lasten) en dat 65% hogere schulden heeft dan eigenlijk verantwoord is. De consumentenbonden juichen de voorgestelde maatregelen toe, maar menen ook dat de overheid nog te angstvallig is en veel strengere voorschriften moet uitvaardigen.
(23.04.09)

Een door de overheid aan de banken opgelegde verplichting om langdurig zieken ook kredieten en leningen te verschaffen is nauwelijks nageleefd. Daarom is een nieuwe conventie ingegaan, die het de banken verbiedt om leningen te weigeren aan personen met ernstige gezondheidsrisico's (kanker, hartkwaal, aids). Ook persoonlijke leningen moeten worden verleend en zelfs zonder dat naar een gezondheidsverklaring mag worden gevraagd. Dit geldt voor leningen tot € 15.000 met een maximale duur van 4 jaar en toegekend aan personen jonger dan 50 jaar. Onroerendgoedleningen kunnen gaan tot € 300.000. Hierbij wordt geen speciale termijn gehanteerd. Als de verzekerden een overlijdensrisico kunnen afsluiten, moeten ze wel rekenen op torenhoge premies. Een alternatief hiervoor is het in onderpand geven van een levensverzekeringscontract of een aandelenporteuille.

Rente van spaargelden, ondergebracht bij een niet-Franse Europese bank, moet men opgeven aan de Franse belastingdienst als men belastingplichtig is in Frankrijk. De EU-banken zijn verplicht de uitbetaalde rente op te geven aan de belastingdienst waaronder de rekeninghouder valt. Landen als België, Luxemburg en Oostenrijk handhaven hun bankgeheim nog, maar heffen wel 20% bronbelasting. Dat percentage zal oplopen tot 35 in 2011. Ook andere bekende landen die veel spaartegoeden kennen gaan op dit systeem over (Monaco, Zwitserland, Liechtenstein e.a.). De belasting in Frankrijk op ontvangen spaarrente en dividenden is 18% plus 12,1% sociale premies.

Uitvoerige informatie over deze onderwerpen is te vinden in La Maison, uitg. Het Spectrum.

Print Print dit artikel

Links

IBAN en BIC berekenen/opvragen

La Poste buitenlandse overmakingen
Western Union

Hypothekensites

idem

Franse hypotheekbemiddelaars (courtiers)

idem

Nederlandse hypotheekbemiddelaars

idem

La Poste

Franse banken

Print Print dit artikel

Deze pagina is laatst gewijzigd op 19-08-2010 om 18:55.