|
|
De médiateurs, de Franse ombudslieden
Wie bij onoplosbare geschillen met overheden nog verder zijn recht wil halen, kan terecht bij de nationale ombudsman. Diens hulp kan alleen worden ingeroepen via inschakeling van een kamerlid of een senator.
Médiateur de la République
7 rue Saint-Florentin
75008 Paris
Gedelegeerden van de ombudsman zijn over 338 standplaatsen verspreid: precturen, sous-préfectures, gemeentehuis of de MJD's, de Maisons de justice et du droit. De lijst is te raadplegen via deze website. Men kan het ook hier nog eens proberen, een site om te chatten met de médiateur of zijn personeel.
De banken hebben meestal zelf een eigen ombudsman. Daarnaast beschikt de Fédération bancaire française over een eigen ombudsman: M. le Médiateur
BP 151
75422 Paris Cedex 09
De verzekeraars kennen ook een eigen médiateur, maar men kan zich ook wenden tot
Médiation assurance
1 rue Jules-Lefebvre
75431 Paris Cedex 09 - francis.frizon@mediation.assurance.org
of
Fédération française des sociétés d'assurance FFSA
BP 290
75425 Paris Cedex 09
of
Le Médiateur du Gema (Groupement des entreprises mutuelles d'assurances)
9 rue de Saint-Pétersbourg
75008 Paris - mediation@gema.fr
De providers (telefoon, internet) kennen de Médiateur des communications électroniques:
M. le Président de l'Association Médiation Communications électroniques
BP 999
75829 Paris Cedex 17
De energiebedrijven hebben hun nationale ombudsman, de Médiateur National de l'Energie
Libre Réponse no. 59252
75443 Paris Cedex 09
Ouders, middelbare scholieren, studenten en onderwijzend personeel kunnen te rade gaan bij de ombudsvrouw voor het onderwijs, de
Médiatrice de l'Education nationale
Ministère de l'Education
61-65 rue Dutot
75732 Paris Cedex 15
Als de klachten bij La Poste lokaal niet binnen twee maanden zijn opgelost via de Service consommateurs (99999 La Poste), kan men zich wenden tot de Médiateur du groupe La Poste 44 boulevard de Vaugirard
CP F 407
75757 Paris Cedex 15 - Ook bestaat de mogelijkheid de Arcep in te schakelen, 7 square Max-Hymans 75730 Paris Cedex
Bemiddelaar in juridische kwesties is de conciliateur de justice, meestal optredend in huurkwesties, burenruzies en problemen met leveranciers. Hij 'zit' meestal in de gemeentehuizen, de maisons de justice et du droit of bij de rechtbank (tribunal d'instance).
Onoplosbare problemen met het water (geschillen tussen waterbedrijven en consumenten) kunnen worden voorgelegd aan de
Médiateur de l'Eau
BP 40463
75366 Paris Cedex 08
Bij kwesties met de spoorwegen (schadevergoeding door treinvertraging e.d., boetes) die niet opgelost zijn, kan binnen twee maanden een beroep worden gedaan op de
Médiateur de la SNCF
45 rue de Londres
75366 Paris Cedex 08
Franse ombudsman vervangen door een 'verdediger van de rechten'
Op aandringen van president Sarkozy heeft premier Fillon een nieuwe functionaris aangesteld die de huidige ombudsman moet vervangen en aanzienlijk meer taken krijgt toebedeeld. Deze nieuwe Défenseur des droits vervangt de huidige ombudsman Médiateur de la République, de verdediger van de rechten van kinderen (Défenseur des enfants), de eertijds befaamde Halde (Haute autorité de lutte contre les discriminations et pour l’égalité) die volgens president Sarkozy altijd te kritisch was en de commissie voor de behandeling van klachten tegen politie, gendarmerie, douane e.d. (Commission nationale de déontologie de la sécurité.) De nieuwe super-ombudsman Dominique Baudis (64), partijgenoot van Sarkozy en Fillon, oud-burgemeester van Toulouse en nu oud-Europarlementariër, is een grondwettelijke en onafhankelijke autoriteit die moet toezien op het respecteren van de rechten en vrijheden van een ieder, publiek of privé. Hij kan actief optreden en daarbij ambtshalve zaken aanpakken. In de aanlooptijd van het formeren van een bureau en een staf kan men voorlopig nog terecht bij de vier oude instituten en via internet de formulieren downloaden om een klacht in te dienen via een contactpersonen in de departementen, zoals kamerleden, senatoren en Euro-parlementariërs. De adressen zijn op de verschillende websites te vinden. Deze mensen uit de politiek sturen de klacht door naar de Défenseur als zij menen dat de klacht in behandeling moet worden genomen. Rechtstreeks de Défenseur benaderen is in de nieuwe opzet niet mogelijk. Bij de oude 'ombudsman' gold die regel officieel ook, maar in de praktijk kon een burger zich rechtstreeks melden bij de landelijke geschillenoplosser. Ook het oordeel of de uitslag van het onderzoek wordt nu alleen via die kamerleden aan de betrokkene meegedeeld. De Franse consumentenorganisaties noemen deze procedure een fors stap achteruit. Men adviseert dan ook om bij een geschil met een gemeente de klacht niet in te dienen bij het kamerlid in je dorp of stad dat daar burgemeester is. De kans dat het papier in de prullenmand verdwijnt is zeer groot. Men doet er goed aan een parlementslid uit een andere regio aan te schrijven. Voorlopig kan men zich nog wenden tot de commissies: Voor kwesties met overheidsinstanties: Mission Médiation avec les services publics - 7 rue Saint Florentin, 75008 Paris. Kinderen en ouders of familieleden, sociale en medische organisaties kunnen voor vragen rond de kinderbescherming nog terecht bij: Mission Défense des droits de l’enfant - 104 boulevard Auguste Blanqui, 75013 Paris. Slachtoffers van discriminatie kunnen zich melden bij Mission Lutte contre les discriminations et promotion de l’égalité - 11 rue Saint Georges, 75009 Paris. Wie klachten heeft over politie-optreden en veiligheidsdiensten kan terecht bij: Mission Déontologie de la sécurité - 62 boulevard de la Tour-Maubourg, 75007. Paris. (03.07.11)
En voor wie het handig vindt: alle Franse wetboeken handig gegroepeerd en oproepbaar.
Print dit artikel
De zaak-Karachi: smeergelden, dienstgeheim, partijkassen

Hoewel defensiekwesties vallen onder het staatsgeheim en de Franse media terughoudend blijven in de 'Karachi-aanslag', heeft de oppositie nu toch om opheldering gevraagd. De zaak kwam na lange tijd van mediastilte weer in de openbaarheid nadat een rapport was uitgelekt van de Luxemburgse politie, waarin Sarkozy wordt genoemd als medewerker van de toenmalige premier Edouard Balladur. Charles Millon, oud-minister van Defensie, heeft medio november in het onderzoek bevestigd dat er smeergeld is betaald bij het afsluiten van een verkoopcontract in Pakistan voor de levering van Franse onderzeeërs. In de jaren 1993 tot 1995 was Sarkozy minister onder Balladur en zou in die functie een rol hebben gespeeld in de organisatie van geldcircuits.
Smeergeld bij de verkoop van onderzeeërs aan Pakistan zou de verkiezingskas van Balladur hebben moeten spekken. Bij een aanslag op een bus in Karachi kwamen elf Fransen om het leven. De elf werkten in opdracht van Frankrijk aan de onderzeeërs. De aanslag zou een wraakoefening zijn van hooggeplaatste Pakistani die niet tevreden waren over het hun toekomende deel van de miljoenen aan uitgekeerde smeergelden en over het uiteindelijke stopzetten van deze betalingen.
Het is de zoveelste kwestie in Frankrijk. Tamelijk recent zijn de affaire-Clearstream (smeergeld), de zaak-Pasqua (smeergeld) en de nog lopende affaire-Bettencourt. De aanslag-Karachi (steekpenningen en gedeeltelijke terugsluizing daarvan naar Parijs) eist nu de aandacht van het krantenlezende Franse publiek. De dodelijk bom in Karachi in 2002 werd tot nog recente datum toegeschreven aan Al Qaida, maar inmiddels is het wel duidelijk geworden dat de aanslag het werk is van Pakistani als represaille voor de maatregel van president Jacques Chirac, die in 1995 had besloten het betalen van commissies voor het onderzeebootproject en voor de levering van fregatten aan Saoedi-Arabië stop te zetten. In 1992 wilde de Direction des chantiers navals DCN onderzeeërs gaan leveren aan Pakistan en vroeg aan Sofma, een onderneming belast met het exporteren van militair materieel, een netwerk van bemiddelaars op te zetten. Sofma ontving daarvoor 6% commissie (€ 338 miljoen). In die tijd werd dat nog als legaal beschouwd. Maar Sofma bleek niet de enige die zich bezighield met het werven van tussenpersonen. Ongeveer twee maanden voordat het contract zou worden getekend stelde kabinetsmedewerker Renaud Donnedieu van minister van Defensie François Léotard twee nieuwe onderhandelaars aan. Het bedrijf van deze twee uit Libië afkomstige tussenpersonen zou nog eens 4% commissie (€ 216 miljoen) hebben opgestreken. Volgens krantenberichten van toen zouden deze commissies zijn verdeeld over talloze ambtenaren, politici en militairen in Pakistan. Het geld zou een soort bedankje zijn voor de opdracht. In het dossier komt de naam van Balladur regelmatig voor. Hij zou € 10 miljoen in contanten hebben ontvangen. De oud-premier is gehoord door de rechter, maar ontkent alle beschuldigingen en verklaart nooit te hebben gevraagd om provisiegelden uit te delen. In 1995 was Nicolas Sarkozy minister van Begrotingszaken onder Balladur en trad ook op als diens campagneleider. Volgens de advocaat van de familie van de slachtoffers van de aanslag in Karachi was Sarkozy het middelpunt in de corruptiezaak. 'Een fabel', zo reageert Sarkozy nu. Voorganger Chirac gebood in 1995 de uitkering van de commissies stop te zetten, maar het zou pas 2001 worden voordat de feitelijke betaling daarwerkelijk werd stopgezet, een jaar voor de aanslag.
In februari 2010 heeft het parket in Parijs een nieuw vooronderzoek geopend, na een ingediende klacht van de familie van de slachtoffers. Zij meent te zijn bedrogen door de Franse staat. De familieleden verwijten met name de Directie van marinebouw DCN tegenover de anti-terreuronderzoekers te hebben verzwegen dat zij op de hoogte was van de represailles die zouden volgen bij het stopzetten van de smeergelden. De Franse rechter heeft medio juni bevestigd dat het stopzetten van de smeergelden de directe aanleiding is geweest voor de aanslag. Ook meent hij dat vanaf het begin de Franse politieke top daarvan op de hoogte is geweest. De slachtoffers hebben in de herfst van 2010 nog een poging gedaan om de geheim gehouden informatie boven water te krijgen, maar stuitten op tegenwerking van de voorzitter van de Assemblée nationale.
02.01.12 Naam van Sarkozy weer genoemd in smeergeldaffaire
De Franse media hebben massaal de berichtgeving van de Franse krant Libération overgenomen, waarin wordt gemeld dat Nicolas Sarkozy in 1995 medewerking zou hebben verleend bij het betalen van steekpenningen aan tussenpersonen bij wapenleveranties aan Pakistan en Saoedi-Arabië. In deze Karachi-affaire zouden miljoenen aan betaalde steekpenningen zijn teruggesluisd naar Frankrijk en terecht zijn gekomen in de verkiezingskas van de toenmalige kandidaat Edouard Balladur (foto rechts.) Sarkozy was in die dagen minister van Begrotingszaken. In de al jaren slepende kwestie waarbij Franse werknemers in mei 2002 in Pakistan bij een aanslag om het leven kwamen, omdat de Pakistani het oneens waren met de plotselinge stopzetting door oud-president Jacques Chirac van de betaling van smeergelden, lijkt nu schot te komen. De nabestaanden voeren al vele jaren processen. Het begint er nu op te lijken dat de onderzoeksrechters dicht in de buurt komen van de ontrafeling van de zaak-Balladur. De man werd overigens niet gekozen. Inmiddels zijn enkele hooggeplaatsten, betrokken bij de duistere affaire rond de levering van duikboten (Pakikstan) en fregatten (Saoedi-Arabië), in verzekerde bewaring gesteld en worden andere betrokkenen zoals de campagneleiders van eertijds, verhoord. Libération verkreeg de informatie dat voor de financiering van de honderden miljoenen aan steekpenningen en commissies in 1994 een aparte vennootschap (Heine) in Luxemburg werd opgericht, hetgeen moet zijn geschied met de instemming van de toenmalige minister Sarkozy en premier Balladur. Eerder al maakte het Elysée bekend dat Sarkozy volstrekt onbekend is met deze zaak en geen enkele verantwoordelijkheid bezat bij de financiering van de verkiezingscampagne van zijn baas Balladur. Hij was slechts zijn woordvoerder. De huidige politieke tegenstanders van de vermoedelijke presidentskandidaat Sarkozy wensen niettemin opheldering. De campagneleider van kandidaat François Hollande van de Parti socialiste 'eist' zelfs dat Sarkozy uitleg verschaft over de affaire.
Karachigate, de feiten op een rij
Aanleiding voor het weer in de publieke belangstelling komen van de Karachi-zaak is het uitkomen van een boek, geschreven door twee dochters van slachtoffers van de aanslag. Bovendien is rechter van Ruymbeke begonnen met verhoren en het uitlekken van delen van deze getuigenissen hebben geleid tot de nieuwe publiciteitsgolf. De nabestaanden van de elf omgekomen Fransen willen weten of er een band bestaat tussen de aanslag in mei 2002 en het stopzetten van de betaling van steekpenningen, waartoe president Chirac in 1996 had besloten. Tot nu toe is een dergelijke relatie niet aangetoond en zelfs ontkend door de ondernemingen die bij de bouw betrokken waren. In 1994 verkocht Frankrijk die onderzeeërs aan Pakistan voor € 850 miljoen. President was toen François Mitterrand, Edouard Balladur was premier en Nicolas Sarkozy, minister van Begrotingszaken. In die tijd was het betalen aan tussenpersonen voor het onderhandelen over contracten niet verboden. In 1995, Chirac was net president, gingen stemmen op om de betalingen stop te zetten. Chirac verklaarde daarbij dat hij vermoedens had over het terugsluizen van een deel van deze gelden naar Frankrijk, de rétrocommissions. Dat zou zijn gebeurd in baar geld, dat volgens sommigen terecht is gekomen in kassen voor de financiering in 1995 van de verkiezingsacties van de kandidaat Balladur. Deze verkiezingsrekeningen zijn later goedgekeurd door de Constitutionele Raad. Sarkozy was niet de beheerder van deze rekeningen en ook niet de campagneleider van Balladur, maar diens woordvoerder. Oud-premier Dominique De Villepin, aartsvijand van Sarkozy, verklaarde onlangs dat hij sterke verdenkingen koesterde over het bestaan van de rétrocommissions. Twee dagen later nuanceerde hij zijn uitspraak en zei dat er geen formeel bewijs bestaat.
|
Twee parlementariërs onder wie de fractievoorzitter van de Parti socialiste willen dat het in mei van dit jaar afgesloten parlementaire onderzoek wordt heropend, dat de verhoren openbaar worden gemaakt en dat het dienstgeheim op de dossiers wordt opgeheven. De nieuwe minister Alain Juppé van Defensie is bovendien gevraagd om volledig opening van zaken te geven. De communistische partij kwalificeert 'Karachi' als een corruptiezaak van het allerhoogste niveau. Voorzitter François Bayrou van de middenpartij MoDem, destijds minister van onderwijs onder Balladur, heeft schoon genoeg van alle affaires die het politieke Franse leven al decennia verpesten.
De kwestie-Karachi kwam daags na de vorming van het nieuwe kabinet weer in de belangstelling van de media na de verklaring van oud-minister Charles Millon onder president Jacques Chirac, dat bij de aanslag in Karachi smeergelden wel degelijk een rol speelden. Een deel van de uitbetaalde steekpenningen - in die tijd nog legaal - werd weer teruggesluisd naar Europa en kwam terecht op rekeningen die bedoeld waren om de verkiezingscampagne van Balladur in 1995 te financieren. Sarkozy was destijds woordvoerder van Balladur en minister van Begrotingszaken.
Familie van de slachtoffers heeft na de verklaringen van de oud-minister van Defensie gevraagd om de betrokkenen Sarkozy, Chirac, De Villepin en ook de nieuwe minister van Defensie Jupé als getuigen te laten horen door de rechter-commissaris.De laatste was premier in 1995 toen besloten werd de betaling van steekpenningen stop te zetten, aanleiding volgens de nabestaanden van de slachtoffers tot de aanslag in 2002. Nieuwe getuigen alsook De Villepin ontkennen dat er een verband bestaat tussen het stopzetten van de betalingen aan tussenpersonen en de jaren later gevolgde aanslag op een bus met Franse werknemers.
Om de zaak boven water te krijgen heeft de onderzoeksrechter Renaud Van Ruymbeke meer documenten nodig. President Sarkozy, die zich voortdurend geërgerd uitlaat over de verdachtmakingen aan zijn adres in de gevoelige kwestie, heeft toegezegd dat de documenten beschikbaar moeten worden gesteld. Eind november meldde La Libération, citerend uit vergaderstukken van destijds, dat Sarkozy eigenlijk tegenstander was van het contract, maar het toch heeft laten doorgaan. Minister Juppé van Defensie is er voorstander van dat het dienstgeheim op de stukken van Defensie in de zaak wordt opgeheven. Premier Fillon heeft echter een eerder verzoek daartoe weer van de hand gewezen. Ook blijkt onderzoeksrechter een stil gehouden huiszoeking te hebben geleid op het ministerie van Economische Zaken naar documenten, die licht moeten werpen op nog onduidelijke financiële constructies ten tijde van de onderzeebootkwestie. Er zouden volgens krantenberichten 'uiterst interessante' zaken naar boven zijn gekomen van smeergelden naar Pakistan en weer terug naar Parijs.
Sarkozy zou zijn gechanteerd in Karachi-zaak
Een voormalige administrateur van een Franse onderneming die werkte aan de bouw van duikboten voor Pakistan en waaraan steekpenningen werd betaald, heeft in 2006 en 2007 bij verschillende ministeries aangeklopt om meer vergoeding te bepleiten voor eerder verrichte diensten. Ook Nicolas Sarkozy, ten tijde van de bouw en levering van de duikboten nauw betrokken, is benaderd. Franse media ontlenen uit de documenten van verhoren uit de zaak, dat de administrateur uiteindelijk in 2009 genoegdoening ontving en € 8 miljoen uit de staatskas kreeg. De familie van de elf Franse slachtoffers bij de aanslag in Karachi in 2002 meent dat hier sprake is van chantage om Sarkozy, destijds druk bezig zijn verkiezingscampagne te voeren, te laten zwijgen. De huidige regering heeft naar aanleiding van vragen twee socialistische kamerleden over deze nieuwe onthullingen toegezegd met alle documenten te zullen komen, mits de geheimhouding daarvan door het ministerie van Defensie wordt opgeheven. Baas daarvan is sinds kort Alain Juppé (foto). Eerdere verzoeken van de rechter-commissaris om stukken in te zien over het stopzetten door president Jacques Chirac van de betalingen van steekpenningen, werden afgewezen. Juppé heeft zich bereid verklaard om als getuige op te treden, als de rechter hem daarom zou vragen. Ten tijde van het besluit van Chirac om geen steekpenningen meer te laten uitkeren, was Juppé premier en in die hoedanigheid op de hoogte van het presidentiële besluit. Maar van de 'rétrocommissie' wist hij niets af, aldus Juppé. Deze commissies zouden gaan om gedeeltelijke terugstorting van betaalde steekpenningen naar Frankrijk en ten goede zijn gekomen aan de verkiezingskas van Edouard Balladur, in die periode actief in zijn verkiezingscampagne. Zijn woordvoerder en campagneleider was Nicolas Sarkozy, minister van Begrotingszaken. Inmiddels heeft ook oud-president Valéry Giscard d’Estaing zich laten horen over 'Karachigate' en gemeld dat er wel degelijk een lijst van rétrocommissies bestaat in de affaire-Karachi, afgeschermd door Defensie. Het verschijnsel van deze terugsluizing van smeergelden omschreef hij als een 'schandaal'.
25.11.10 De Villepin: geen verband tussen steekpenningen en aanslag Tot teleurstelling van de familie van de slachtoffers van de aanslag in Karachi in 2002 waarbij elf Franse werknemers om het leven kwamen, heeft oud-premier Dominique de Villepin tegenover de onderzoeksrechter verklaard dat er geen verband kan zijn tussen de aanslag en het besluit van toenmalige president Jacques Chirac om de betaling van steekpenningen te staken. De familie meent dat het stopzettten van betalingen aan Pakistaanse tussenpersonen de directe aanleiding was tot de aanslag als represaille. De Villepin die op eigen verzoek als getuige werd gehoord - hij was secretaris-generaal onder Chirac - verklaarde na een verhoor van vier uur dat de onafhankelijke rechter zijn werk moet kunnen doen en dat er eindelijk licht moet komen in 'dit drama' met zijn talrijke spelers. Dat betekent dat vertrouwelijke documenten en weerslagen van telefoongesprekken van het Elysée en het ministerie van Defensie openbaar moeten worden gemaakt. Ook de stukken die kamervoorzitter Bernard Accoyer (UMP) over deze zaak bezit, moeten in het dossier komen, maar hij heeft dat nog steeds geweigerd. Het communistische kamerlid Jean-Jacques Candelier staat nu op het punt om deze stukken aan een onderzoeksrechter te overhandigen. Het gaat hier om processen-verbaal van verhoren die een kamercommissie over de Karachi-affaire heeft gehouden.
27.11.10 Balladur zegt niets van steekpenningen geweten te hebben
Volgens oud-minister François Léotard van Defensie onder premier Edouard Balladur, heeft de voomalige adviseur Renaud Donnedieu de Vabres van Balladur de belangrijkste rol gespeeld bij het beleid rond het verlenen van steekpenningen bij de bouw van de duikboten Agosta (aan Pakistan) en de fregatten Sawari II (aan Saoedi-Arabië). De man, ook minister van Cultuur geweest, is in 2004 veroordeeld tot € 15.000 wegens het witwassen van vijf miljoen francs (€ 760.000) voor de kas van de Parti républicain. Hij verklaarde toen dat het geld afkomstig was van 'speciale fondsen' van Matignon, de ambtswoning van de premier. Hij ontkent in alle toonaarden te hebben onderhandeld, wel was hij betrokken bij het dossier en sprak daarbij met ministers en andere hoge functionarissen. De Franse justitie vermoedt dat een deel van het Karachi-smeergeld weer is teruggegaan naar Frankrijk. Daarom wordt onderzoek gedaan naar de verkiezingsrekeningen van Balladur van 1995, waarbij onderzoekers op onregelmatigheiden zijn gestuit. Niettemin werden deze rekeningen goedgekeurd door de Constitutionele Raad. In het afgelopen voorjaar heeft een parlementaire commissie de voormalige premier Balladur hierover gehoord. De laatste gaf daarbij de verzekering dat hij niet op de hoogte was van commissiegelden bij de verkoop van de onderzeeërs en fregatten. Het dagblad Le Monde weet te melden uit de mond van een nauw bij minister Léotard betrokken prefect en oud-medewerker van de inlichtingendienst, dat heel Parijs destijds op de hoogte was van de aanstelling van twee Libanese tussenpersonen in het dossier-Agosta en dat De Vabres de spil was waar alles om draaide. Maar de kwestie van de retrocommissies verliep niet via de officiële kanalen. De Vabres erkent dat hij de contracten heeft geregeld, maar dat gebeurde in alle legaliteit en het aanwijzen van de tussenpersonen was een zaak van de landen zelf. Dat de stopzetting van de betaling van smeergelden in 1996 zes jaar later aanleiding zou zijn voor de aanslag in Karachi, komt Balladur zeer onwaarschijnlijk voor.
28.11.10 Nieuwe lezing over aanleiding bomaanslag Karachi De oud-minister voor Herstelbeleid Patrick Devedjian (UMP) heeft een nieuwe hypothese opgeworpen in de vraag of het stopzetten door Frankrijk van het betalen van steekpenningen bij de bouw van onderzeeërs voor Pakistan de aanleiding was voor de aanslag, waarbij 15 mensen omkwamen, onder wie 11 Franse technici. Elf maanden voor deze aanslag in mei 2002 verkocht Frankrijk duikboten met lanceerinrichtingen aan India. Deze vaartuigen vormden een belangrijk onderdeel van het verdedigingssysteem van India, dat zeer onaangenaam getroffen was door het contract dat buurland Pakistan met Frankrijk afsloot over de levering van drie onderzeeboten. Volgens Devedjian is de relatie tussen de stopzetting van smeergeld en de aanslag - een tijdsverschil van zeven jaar - erg onwaarschijnlijk.
02.12.10 Oud-minister: aanslag Karachi vergelding voor stopzetten steekpenningen De oud-minister van Defensie (1993-1995) François Léotard meent dat de aanslag in 2002 in Karachi op een bus met technici, te wijten valt aan het stopzetten van de steekpenningen aan Pakistaanse tussenpersonen. Hij heeft dat verklaard tijdens een nu bekendgeworden ondervraging door een parlementaire onderzoekscommissie in november 2009. Het verslag van die bijeenkomst heeft het communistische kamerlid en commissielid Jean-Jacques Candelier toegestuurd naar de onderzoeksrechter in deze zaak. Léotard citeerde volgens het verslag de toenmalige presidentskandidaat Edouard Ballardur: 'of het is Al-Qaida, maar dat lijkt me weinig waarschijnlijk gezien de aard van de gebruikte springstoffen, of het is een wraakoefening van personen die hun commissiegelden niet hebben ontvangen.' Aldus Balladur, volgens Léotard, die zelf de tweede mogelijkheid het meest waarschijnlijk noemt. Oud-kabinetschef Nicolas Bazire van Balladur acht het blijkens hetzelfde verslag onwaarschijnlijk dat na zeven jaar na het stopzetten van de betalingen van de 15% commissie om die reden een aanslag werd gepleegd. Ook verklaarde hij niets van de rétrocommissions af te weten.
10.12.10 Weer getuige die bestaan van retrocommissies bevestigt De algemeen controleur bij Defensie Jean-Louis Porchier heeft bij verhoren door een parlementaire onderzoekscommissie medio december vorig jaar verklaard, dat er bij de betaling van steekpenningen een deel is teruggegaan naar Frankrijk. Le Monde heeft de vertrouwelijke notulen van de verhoren ingezien. Porchier is volledig op de hoogte van het contract-Agosta, dat op 21 septembre 1994 werd ondertekend door de regering-Edouard Balladur en handelt om de levering van drie duikboten aan Pakistan. Onderzoeksrechter Renaud Van Ruymbeke houdt het erop dat een deel van de teruggesluisde steekpenningen, de zgn. retrocommissies, de verkiezingskas van Balladar hebben kunnen spekken voor diens campagne bij de presidentsverkiezingen in 1995. Al in 1999 leverde Porchier een rapport af, waarin hij talrijke onregelmatigheden meldde bij de uitvoering van het duikbotencontract. Hij rapporteert daarin dat het bij de commissies ging om een totaal van Ffr 800 miljoen (€ 122 miljoen). 'Totaal excessief en ongerechtvaardigd', schrijft de algemeen controleur. Hij citeert ook een sleutelfiguur uit de Franse wapenindustrie (Michel Ferrier) die de zaak van dichtbij heeft meegemaakt en vaststelt dat 10% van het smeergeld als retrocommissies moet worden beschouwd. Van die 10% ging een deel naar de verkiezingskas van Balladur en een ander deel naar Léotard, destijds minister van Defensie. Controleur Porchier verklaart dat de bewering van de industrieel niet kon worden gecheckt. Later verklaarde de laatste tegenover de parlementsleden dat het best mogelijk is dat hij de woorden heeft gesproken, die controleur Porchier citeerde. Uit eerder contracten werd het hem duidelijk dat hij 10% van de commissies moest vasthouden en dat het daarbij om corruptie moest gaan. Die corruptie betrof niet de minister van Defensie, 'mais un autre membre du gouvernement', aldus deze Ferrier.
14.12.10
Afwikkeling Karachi-affaire verloopt traag De familieleden van de elf Franse slachtoffers die in 2002 in Karachi bij een bomaanslag om het leven kwamen, vrezen dat de juridische afwikkeling van de zaak ernstig wordt vertraagd door een nieuw onderzoek. Bij de Karachi-affaire wordt onder meer gezocht naar de rol van de Franse politiek bij de levering van onderzeeërs aan Pakistan en de betaling van steekpenningen daarbij. Het openbaar ministerie in Parijs wil dat ook onderzoek wordt gedaan naar een vergelijkbare zaak, waarbij betalingen zijn gedaan aan tussenpersonen. Hier gaat het om de levering in 1994 van fregatten aan Saoedi-Arabië door Frankrijk. De advocaat van de familie heeft tegenover de president van de rechtbank in Parijs zijn zorgen geuit over dit vertragende nieuwe onderzoek en hekelt daarbij belanghebbenden die geen andere zorg hebben dan hoge Franse politieke persoonlijkheden te beschermen. In de Karachi-affaire vallen nogal wat namen: oud-premier Balladur, oud-president Chirac, president Sarkozy, oud-premier De Villepin en tal van hoge ambtenaren en ministers. Half januari moet het Hof van Beroep een beslissing nemen, gevraagd door onderzoeksrechter Van Ruymbeke die in beide zaken - duikboten en fregatten, hetzelfde jaar, dezelfde tussenpersonen - meer wil weten over steekpenningen die naar Frankrijk zijn teruggekomen om mogelijk verkiezingskassen van de UMP te spekken.
21.01.11 Geldcircuit bekend sinds 2002
Bekend is geworden dat de Franse inlichtingendiensten op de dag van de aanslag al op de hoogte waren van het bestaan van een geldcircuit met Pakistan en dat de stopzetting van de smeergeldbetalingen de directie aanleiding tot de aanslag was. Ook was vanaf het begin duidelijk dat Al-Qaida geen rol speelde in deze kwestie, zo is nu onthuld.
31.01.11 Léotard houdt vast aan eerdere verklaringen De oud-minister van Defensie Léotard heeft als getuige een vijf uur durend verhoor ondergaan en daarbij vastgehouden aan zijn lezing dat de aanslag in 2002 een direct gevolg was van het stopzetten van de betaling van smeergelden door president Chirac.
03.02.11 Advocaat wil Chirac als getuige De onderzoeksrechter moet beslissen op een vraag van de advocaat van de nabestaanden of oud-president Jacques Chirac kan worden gehoord als getuige. Door het besluit van Chirac destijds om de betaling van steekpenningen stop te zetten, zouden boze Pakistani de aanslag hebben gepleegd.
11.02.11 Chirac weigert te getuigen Oud-president Chirac wil niet als getuige optreden in het onderzoek.
23.09.11 Oud-minister beschikt over geheime gegevens
De vroegere minister van Binnenlandse Zake Brice Hortefeux zou volgens Le Monde beschikken over de getuigenverklaringen van twee nauw bij de affaire betrokkenen, onder wie de penningmeester van de verkiezingscampagne van Balladur. Deze zou destijds in Zwitserland hebben rondgesjouwd met koffers vol met geld dat afkomstig zou zijn van de betaalde commissiegelden.
28.09.11 Document boven water over terugvloeiing smeergelden
In de sinds 1994 lopende affaire-Karachi (smeergelden bij leveranties fregatten aan Saoedi-Arabië) is een document boven water gekomen, waaruit zou blijken dat een deel van de betaalde steekpenningen is teruggevloeid in de verkiezingskas van de toenmalige politicus Balladur.
01.12.11 Nieuwe getuigen in steekpenningenaffaire-Karachi Twee nieuwe getuigen in de zich voortslepende corruptiezaak-Karachi hebben verklaringen afgelegd die opnieuw belastend zijn voor oud-premier Edouard Balladur. Hij zou een deel van betaalde steekpenningen bij Franse legerleveranties aan Pakistan hebben teruggesluisd naar zijn verkiezingskas.
13.12.11 Oud-minister opgepakt Renaud Donnedieu de Vabres, oud-minister van Defensie, is opgepakt en wordt verhoord in de steekpenningenaffaire-Karachi, waarbij bij de levering aan Pakistan van Franse onderzeeërs smeergeld is betaald. Een deel van dat geld werd weer teruggesluisd naar Franse politici die hun verkiezingskas wilden spekken
25.04.12 Zakenman weer ondervraagd De Frans-Libaneze zakenman Ziad Takieddine is wederom verhoord in de Karachi-affaire. Hij wordt o.m. beschuldigd van witwassen van smeergelden door politici in de jaren negentig waarbij voortdurend ook de naam van Sarkozy valt. De laatste kan niet worden gehoord wegens diens politieke onschendbaarheid.
Print dit artikel
Nieuwe Franse soap: geld en politiek

Liliane Bettencourt Minister Eric Woerth
De Franse gedrukte media komen bijna papier en inkt tekort om de kwestie Liliane Bettencourt te beschrijven tot in alle pijnlijke details. De affaire rond de miljardaire, erfgename en aandeelhouder van L'Oréal, raakt tot in de gerechtsgebouwen en 's lands vergaderzalen. Een minister is danig in het nauw gedreven. De Fransen zelf worden wat moe van steeds weer nieuwe affaires na Clearstream, Pasqua, Balladur, Karachi. In ingezonden brieven valt nu herhaaldelijk de kwalificatie république bananière te lezen. Ook president Sarkozy is het mikpunt geworden van beschuldigingen over het aannemen van envelopjes met geld van de familie.
De hoofdrolspelers in de affaire-Bettencourt. De vrouw van 88 jaar is op twee na de rijkste vrouw van Frankrijk met een geschat vermogen van € 17 miljard. Zij zou niet geheel wel meer in het hoofd zijn en zou daardoor zijn opgelicht door haar vriend, de society-fotograaf François-Marie Banier (63). Door mooie praatjes zou hij via schenkingen ongeveer € 1 miljard hebben afgetroggeld van de oude dame. Haar enige dochter Françoise Bettencourt-Meyers (57), lid van de Raad van Bestuur van L'Oréal, levert sinds 2007 een juridische strijd om vast te stellen dat de fotograaf misbruik heeft gemaakt van de geestestoestand van haar moeder. Maar vermogensbeheerder Patrice de Maistre meldde dat Liliane allesbehalve een oude, seniele dame is. Tegen deze beheerder is de verdenking gerezen dat hij de man achter fiscale fraude zit. Bettencourt zou geheime Zwitserse bankrekeningen bezitten alsmede een tropisch eiland dat niet aan de belastingdienst is gemeld. En dan is er nog de huisbewaarder die wordt beschuldigd van het maken van geheime bandopnamen van de gesprekken tussen Liliane en haar medewerkers. Men praatte daar over fiscale operaties en de banden die bestaan met Eric Woerth, nu de meest besproken minister. Ook kwamen in die gesprekken de cheques aan de orde die gestuurd waren aan minister Valérie Pécresse, Eric Woerth en Nicolas Sarkozy. Het zou om douceurtjes gaan voor de ondersteuning van verkiezingskassen.
Woerth deed Arbeidszaken (de omstreden pensioenhervorming), maar was daarvoor minister van Begroting. Woerth is bij de herschikking van het kabinet in november niet teruggekeerd in de regering. Hij zou in zijn periode als minister van Begroting Liliane fiscaal uit de wind hebben gehouden en moest op de hoogte zijn van de fiscale fraude. Ten slotte Florence Woerth, de echtgenote van de minister, die enkele jaren mede het vermogen van Liliane beheerde. Ook zij zou op de hoogte zijn van de onregelmatigheden. Belangenverstrengeling, conflit d'interêts, is hier het sleutelwoord. Een Zwitserse krant interviewde een bankman, die meldde dat Florence in 2008 wel opvallend vaak in Genève vertoefde. De verdachtmaking zou een wraakoefening zijn van het Zwitserse bankwezen op Woerth die altijd veel kritiek had op Franse rijkaards die hun spaargeld in Zwitersland parkeren.
De fotograaf zelf ontkent in alle toonaarden dat hij misbruik maakte van de situatie, ook al beweren het kamermeisje en de persoonlijke verpleegster van Liliane Bettencourt het tegendeel. Maar Banier houdt staande dat Bettencourt hem de geschenken 'uit vrije wil' heeft gegeven. Liliane Bettencourt bevestigt die versie van de feiten: 'Ik ben mij ervan bewust dat ik een deel van mijn fortuin heb weggegeven,' reageerde de kranige dame in een zeldzaam interview in de krant Le Monde. 'Sommigen trekken dat in twijfel, maar ik doe met mijn geld nog altijd zelf wat ik wil'. En geen haar op haar hoofd die eraan denkt in te gaan op de herhaalde verzoeken van de onderzoeksrechter om haar geestelijke toestand te laten onderzoeken door een medisch expert. In een tv-interview van 2 juli herhaalde ze nog eens dat de fotograaf geen enkele druk op haar heeft uitgeoefend.
De zaak tegen de fotograaf zou op 1 juli worden behandeld door de correctionele rechtbank in Nanterre, maar deze besloot de zaak voor onbepaalde tijd uit te stellen wegens het steeds naar boven komen van nieuwe feiten. Het openbaar ministerie is tegen dat uitstel en heeft hoger beroep aangetekend. Ook heeft het bekendgemaakt een onderzoek te willen starten naar witwaspraktijken van Bettencourt en haar omgeving.
Inmiddels laten Sarkozy en Fillon geen gelegenheid voorbij gaan om te melden dat Woerth niets valt te verwijten en dat hij het volledige vertrouwen geniet. De oppositie in de Assemblée nationale spreekt op hoge toon haar ongenoegen uit en eist een parlementair onderzoek. Want begin 2009 liet de fiscus al weten dat een onderzoek gaande was naar het beheer van het vermogen van de miljardaire. Deze melding was gericht aan minister Woerth. De trouwe volgeling van Sarkozy komt steeds dieper in de problemen. Het laatste element waarover opwinding is ontstaan, blijkt de belastingteruggave van € 30 miljoen aan Liliane te zijn. Latere berichten spreken van € 100 miljoen. Zij valt onder het fiscale schild (bouclier fiscal), waarbij niemand meer dan 50% belasting behoeft te betalen. Voor dergelijke hoge terugstortingen is het fiat nodig van de minister, toentertijd minister Woerth, melden de media. Maar in een reactie laat de huidige minister van Begroting weten dat zulks in het geheel niet vereist is. Ook werd bekend dat de laatste 15 jaar geen enkele controle is gedaan op de persoonlijke financiële situatie van Liliane. De wet zegt dat bij vermogens van meer dan € 3 miljoen, elke drie jaar een controle moet worden uitgevoerd.
De affaire vanaf het begin
05.07.10
De eerste koppen rollen al
President Sarkozy en zijn eerste minister Fillon beginnen er schoon genoeg van te krijgen. Zij hebben zondag de eerste stappen gezet om te trachten een einde te maken aan de imagobeschadiging van Frankrijk als gevolg van de serie misstappen en schandalen van ministers en staatssecretarissen. De president had in een commentaar op de zich voortslepende affaire rond minister Woerth al gemeld dat er in het najaar een niet onbelangrijke herschikking in het kabinet zal plaatsvinden. De druk in de kwestie Woerth/Bettencourt werd kennelijk te hoog, zodat de twee hoogste bazen van het land nu al tot actie moesten overgaan. De twee staatssecretarissen die in opspraak waren geraakt, konden de eer niet aan zichzelf houden, maar werd ronduit verzocht om ontslag te nemen. Het gaat om Alain Joyandet, staatssecretaris voor Samenwerking en Franstaligheid (foto links) en om Christian Blanc, staatssecretaris voor Groot-Parijs. Joyandet wordt ervan beschuldigd dat hij gebruik heeft gemaakt van een illegale bouwvergunning om zijn huis in Grimaud bij St. Tropez (Var) uit te breiden. Na het bekendworden daarvan in het satirische weekblad le Canard enchaîné, besloot de staatssecretaris van de bouwvergunning af te zien. In maart van dit jaar kwam hij ook in het nieuws toen hij meende snel even naar Martinique te vliegen om een vergadering over de wederopbouw van Haïti bij te wonen. Hij huurde een privé jet voor een retourtje en declareerde € 116.500. Joyandet stond al op het lijstje om in oktober niet meer terug te keren in de regering. Ook Blanc heeft het najaar niet afgewacht. Hij kwam verkeerd in het nieuws, wederom door le Canard, omdat hij voor € 12.000 aan sigaren had gedeclareerd. Op verzoek van premier Fillon heeft de verwoede sigarenroker - drie fijne sigaren per dag - de som nu uit eigen middelen betaald. Ook deze staatssecretaris zou in oktober al worden vervangen. Krantencommentaren en reacties van linkse politie noemen de actie van zondag een poging om de aandacht af te leiden van de grote kwestie Woerth/Bettencourt. Gesproken wordt van het optrekken van een rookgordijn en van een tactische manoeuvre om twee personen te offeren om daarmee een derde te redden. In ieder geval is duidelijk dat er sprake is van een flinke paniek. Daar komt de publieke opinie als verzwarende factor bij. De Fransen ergeren zich suf aan al het Parijse gedoe en beginnen zelfs al licht te walgen van het gedrag van de hoger geplaatsten, zo blijkt uit enquêtes.
06.07.10
Familie Bettencourt altijd royaal met envelopjes
De ex-boekhouder van de familie Bettencourt heeft een nieuwe dimensie toegevoegd aan het politieke tumult: de miljardaire en haar inmiddels overleden echtgenoot André waren altijd gul met het overhandigen van enveloppen met contant geld aan vertegenwoordigers van de politiek van rechts. Tijdens ontmoetingen of bij etentjes ontvingen deze politici lichtelijk besmuikt de bijdragen van de Oréal-nazaten. De bedragen lieten zich altijd met drie nullen beschrijven. Claire T. zei in een interview met de internetkrant Mediapart dat Woerth als penningmeester van de regeringspartij UMP € 150.000 heeft ontvangen ter versterking van de partijkas. Ook Sarkozy kreeg af en toe wat toegestopt ter financiering van zijn campagnes. Enkele uren na het bekendworden van de uitlatingen van de boekhoudster haastten het Elysée en het minister van Woerth (Arbeid) om de verklaringen 'totaal vals' te noemen. Wel is in kringen rond Sarkozy nu grote nervositeit ontstaan en overwogen wordt om de aankondiging van een ministeriële herschikking al op 13 juli - de dag vóór de nationale feestdag - via de televisie te doen in plaats van in de herfst. De man achter de serie betalingen is ook hier Patrice de Maistre, de beheerder van de fortuinen van de miljardaire Liliane. Hij droeg de boekhoudster op in maart 2007 - het jaar van de presidentsverkiezingen - om € 150.000 contant bij de bank te halen. De medewerkster was daartoe niet in staat omdat zij was gemachtigd 'slechts' € 50.000 in één keer op te halen. De overige € 100.000 wist De Maistre van Zwitserse bankrekeningen te halen. Bij een diner werd het bedrag discreet aan Eric Woerth overhandigd in zijn hoedanigheid van penningmeester van de UMP. Claire T. verklaart zich voorts te herinneren dat Sarkozy een regelmatige disgenoot was bij de familie Bettencourt in Neuilly, het Aerdenhout van Frankrijk waarvan Sarkozy destijds burgemeester was. 'Iedereen wist daar dat Sarkozy Liliane kwam opzoeken om wat centjes op te halen'. De Franse regelgeving omtrent het doen van giften aan politieke partijen is aan strenge regels gebonden. Bijdragen in contanten mogen niet meer dan € 150 bedragen bijvoorbeeld. A suivre
07.07.10
Woerth blijft ontkennen en maakt zich boos
Zichtbaar geïrriteerd heeft minister Eric Woerth voor de Franse televisie verklaard dat er geen enkel bewijs bestaat voor de beschuldiging dat hij in het geheim geld zou hebben ontvangen van Liliane Bettencourt, de miljardaire. 'Ik heb nooit iets ontvangen, geen enkele illegale euro voor de verkiezingscampagne. De in- en uitgaven van deze campagne zijn trouwens gecontroleerd. Ik ben geschokt als ik hoor en zie wat er over mij en mijn vrouw wordt gezegd. Deze dame (de ex-boekhouder Claire Thibout) ken ik helemaal niet. Zij denkt ons te kunnen beschuldigen. Zij zegt dat mijn vrouw een tweede huis in Zwitserland zou hebben. Dat klopt niet. Wij hebben inderaad een huis, maar in Chamonix. Ik weet niet waarom zij dit allemaal zegt. Alles is onjuist, zo fout als het maar zijn kan.' Aldus de veelgeplaagde minister, die nog steeds op steun van zijn achterban kan rekenen en er niet over piekert om op te stappen. Hij maakt zich zeer boos over de Franse media ('ik heb soms zin om iemand te wurgen') die er volgens hem soms fascistische methoden op nahouden en heeft evenmin een goed woord over voor de socialisten die niet aflaten het vertrek van Woerth te eisen. In de Assemblée nationale, de Franse Tweede Kamer, komt het herhaaldelijk tot uiterst rumoerige zittingen over de kwestie. Rechts beschuldigt links van extreem-rechtse praktijken, reden voor de socialisten om massaal de vergaderzaal te verlaten. Partijgenoten van Woerth van de UMP blijven volledig achter hun bewindsman staan, die voor de taak staat om het kostbare en starre Franse pensioensysteem te hervormen. Links is daar zeer tegen gekant. Bij een samenkomst met partijgenoten direct na de tv-uitzending, viel hem een staande ovatie ten deel. Partijleider Xavier Bertrand: 'Eric Woerth heeft geen enkele fout begaan'. In de media en bij de oppositie wordt luidop geroepen dat president Sarkozy zich nu moet uitspreken over de zich al drie weken voortslepende kwestie. Le Figaro: 'als Nicolas Sarkozy een vertrouwenscrisis wil voorkomen, moet hij spreken en zich verdedigen tegen de aanvallen'. L'Humanité: 'de beschuldigingen zijn nu zo ernstig en zo precies, dat zij niet meer kunnen worden afgedaan met een houding van minachting of arrogantie'. Andere krantencommentaren verlangen concrete acties van het staatshoofd. Hij kan niet tot oktober wachten. Le Sud-Ouest: 'Het gaat nu om de toekomst van het presidentschap en het lot van Nicolas Sarkozy'. Men spreekt over de paniek die is uitgebroken in de regeringstop die de controle aan het verliezen is. Ook Martine Aubry, eerste secretaris van de Parti socialiste, heeft de president opgeroepen de 'waarheid' te vertellen over de affaire-Bettencourt. Maar vooralsnog lijkt de president daar niet voor te voelen. Hij beperkt zich tot korte zinnen waarin hij de zaak als lasterpraatjes afdoet. Woerth zelf heeft besloten een aanklacht in te dienen bij het gerecht over al de smaad die over hem is uitgestort.
A suivre
08.07.10
Aanhangers Woert zetten de tegenaanval in
Het vervolg van de affaire Woerth-Bettencourt staat in het teken van de tegenaanval door politieke vrienden en aanhangers van minister Eric Woerth van Arbeidszaken. Men gaat rond de belasterde bewindsman staan en beschuldigt nu de media en de socialisten van politieke bloeddorstigheid. Woerth zelf heeft een aanklacht wegens laster ingediend en Mediapart, de internetkrant die alles heeft onthuld, klaagt UMP-leider Xavier Bertrand aan die het medium beticht van fascistische methoden. Intussen blijkt uit nieuw politieverhoor dat de ex-accountant van mevrouw Bettencourt zichzelf op een aantal zaken tegenspreekt. Zij komt terug op de stelligheid waarmee zij tegenover Mediapart beweerde dat het door haar opgehaalde contante geld bestemd zou zijn voor de campagnekas van de presidentsverkiezingen. Er is op de bewuste dag in 2007 wel € 50.000 opgehaald, maar dat geld was bestemd voor lopende uitgaven bij de Bettencourts, zegt de advocaat van de familie. En het verhaal dat Sarkozy als burgemeester van Neuilly regelmatig op bezoek kwam bij mevrouw Bettencourt om envelopjes met geld te ontvangen, is een tikje 'geromantiseerd'. Binnen de UMP sluiten de rijen zich. Premier François Fillon (foto rechts) heeft laten weten dat de uitvoerende macht zich niet laat beïnvloeden door de agitatie van de laatste weken. Het is de president zelf, die zal besluiten wanneer er wijzigingen in het kabinet nodig zijn. Hij laat zich niet opjagen door de 'onthullingen' en regelt zijn eigen agenda. 'Hij wijkt niet voor intimidatie en de waan van de dag', aldus de eerste minister. Hij wil de eer van Woerth blijven verdedigen nu hij 'prooi is van beschuldigingen zonder bewijs'. Fillons 'beste antwoord' op alle rumoer is 'onze eenheid, onze kalmte, onze koelbloedigheid en de geplande voortgang van de hervormingen.' Na partijleider Bertrand hekelde ook minister Christian Estrosi van Industriezaken de onafhankelijke nieuwssite Mediapart, geleid door de trotzkist Edwy Plenel. De site doet volgens Estrosi denken aan een zekere pers van de dertiger jaren. De site zou de journalistieke ethiek aan zijn laars lappen. De uitgever zelf meldt niet erg sterk dat er voor de verhalen geen bewijs is, maar dat ze wel 'plausibel' zijn. Weer een andere minister, Hervé Morin (Defensie) van de partij Nouveau Centre, spreekt van 'tirannie' en betreurt de wedijver tussen de traditionele pers en die van het oncontroleerbare internet. Nadine Morano, staatssecretaris voor Familiezaken, sprak ook via de televisie van een website van 'kletspraajes', anonieme verklaringen. Justitie gaat in ieder geval verder met de onderzoeken, geleid in Nanterre door de procureur Philippe Courroye. De magistraat, oud-rechter van instructie, is niet onomstreden, want vermaard om zijn nauwe relatie met Nicolas Sarkozy. Er lopen nu twee zaken: hoe het kon dat in de woning van Bettencourt geheime bandopnamen konden worden gemaakt. Het ongevraagd maken van opnamen van privégesprekken is strafbaar en kan worden beboet met een jaar gevangenisstraf en € 45.000 boete. Het tweede onderzoek betreft de uitlatingen van de voormalige accountant van de familie, Claire Thibout, dat Eric Woerth € 150.000 in contanten had ontvangen als penningmeester van het campagnefonds van Sarkozy. Een mogelijk derde onderzoek kan de inhoud van de gewraakte bandopnamen zijn, waarop te beluisteren viel hoe een deel van het € 17 miljard tellende vermogen van Liliane belastingtechnisch kon worden weggesluisd, 'naar Hong Kong, Singapore of Uruguay....' A suivre
09.07.10
Huiszoekingen bij vermogensbeheerder Bettencourt
De ontwikkelingen in de affaire Woerth-Bettencourt verlopen in hoog tempo. Na de afzwakking van de beschuldigingen door de ex-boekhouder Claire Thibout tegenover de politie, is de financiële brigade gestart met het doen van huiszoekingen in de woning van Patrice de Maistre (foto), de vermogensbeheerder van de miljardaire Liliane Bettencourt. Ook in het kantoor van de onderneming Clymène, die de bezittingen van Bettencourt beheert, zijn huiszoekingen gedaan. Na het verhoor van Thibout is ook De Maistre gehoord, waarbij de laatste heeft verklaard nooit geld te hebben gegeven aan minister Woerth. Volgens hem heeft de ex-boekhouder tegenover de internetkrant Mediapart gelogen. Op haar beurt verwijt Thibout haar vroegere baas te hebben gelogen over het bestaan van Zwitserse bankrekeningen op naam van mevrouw Bettencourt. Claire Thibout, zich onttrekkend aan het mediageweld door bij familie onder te duiken, houdt vol dat zij € 50.000 van de bank moest halen om te worden aangeboden aan penningmeester Woerth van de verkiezingscampagne van president Sarkozy in het voorjaar van 2007. Dat Sarkozy regelmatig bij de Bettencourts op bezoek kwam om enveloppen met geld te halen, blijkt een vrijmoedige interpretatie van de redactie van de virtuele krant, verklaarde zij tegenover de financiële brigade die haar uiteindelijk heeft kunnen traceren. In het Elysée, de ambtswoning van het Franse staatshoofd, is opgelucht gereageerd op het vrijpleiten van Sarkozy in deze affaire. Men spreekt van een juridisch keerpunt dat aantoont dat er helemaal geen affaire-Woerth of -Sarkozy bestaat. Secretaris-generaal Claude Guéant zegt er verheugd over te zijn dat de waarheid is hersteld. Naast opluchting heerst er ook woede over de onverantwoord genoemde manier van berichtgeven van de internetkrant Mediapart; de journalistieke manipulaties kunnen niet ongestraft blijven, zo heet het in kringen van het Elysée. Daar is de hoop gevestigd op de reguliere media 'om de Fransen te waarheid terug te geven.' Met spanning wordt nu uitgezien naar het rapport van de Algemene inspectie voor de financiën, dat de komende dagen zal worden gepresenteerd en de rol beschrijft van minister Eric Woerth in het belastingdossier van Liliane Bettencourt. Volgens het weekblad Marianne is in de vier maanden die voorafgingen aan de presidentsverkiezingen van 2007 voor € 338.000 aan contant geld opgenomen van de rekening van Bettencourt. Die bedragen staan in het opschrijfboekje van Claire Thibout. Niet duidelijk is voor wie dat geld was bedoeld. De vrouw blijft volhouden dat politici van links en van rechts regelmatig en sinds lange tijd geld ontvingen van de puissant rijke aandeelhouder/erfgename van L'Oréal. Genoemd werden daarbij Sarkozy, Jacques Chirac, Edouard Balladur, maar ook mensen van links zoals Bernard Kouchner, de huidige minister van Buitenlandse Zaken. Een voormalig particulier secretaris van echtgenoot André Bettencourt, overleden in 2007, bevestigt het verhaal van Claire over de gewoonte om met regelmaat enveloppen met geld uit te reiken aan belangrijke politici.
10.07.10
Sarkozy spreekt maandag
President Sarkozy van Frankrijk zal maandag in een televisie-optreden een uur spreken over de actuele problemen in zijn land. Deze zijn talrijk. Ook zal hij zijn licht laten schijnen over de affaire Woerth-Bettencourt. Betrokkenen in deze kwestie, media en publiek kijken uit naar dat optreden van het staatshoofd, dat traditioneel op de Nationale feestdag op 14 juli werd uitgezonden. Inmiddels blijft de zaak de gemoederen bezighouden en komen er dagelijks nieuwe onthullingen en onthullinkjes. Zo is ook het resultaat bekendgemaakt van het verhoor van de bankemployé die de rekeningen bij BNP Parisbas van mevrouw Bettencourt beheert. Deze Eva A. ontkent daarin met kracht destijds - begin 2007 - een telefoontje te hebben ontvangen van Claire Thibout over het opnemen van een groot bedrag in contanten dat de normale opnamelimiet van € 50.000 per week zou overschrijden. Patrice de Maistre, de man die het € 17 miljard tellende vermogen van de Oréal-nazate beheert, wenste in één keer € 150.000 op te nemen om uit te reiken aan Eric Woerth ter versterking van de campagnekas bij de verkiezing van Sarkozy. Ex-boekhouder Claire Thibout begrijpt de ontkenning van de bankemployé wel, omdat deze Eva A. bevriend is met de zuster van Florence Woerth, de eega van de veelgeplaagde Eric Woerth. Het dossier van deze Florene Woerth is tijdens de huiszoeking in het kantoor van de beheerder van het vermogen van Liliane Bettencourt ook meegenomen door de financiële onderzoeksbrigade, zo meldt Le Journal de dimanche. In dit geval heeft het parket in Nanterre, dat alle andere zaken in de affaire Woerth-Bettencourt royaal aan de pers bekendmaakte, niet een bevestiging gegeven. Florence Woerth heeft gewerkt op het kantoor van de vermogensbeheerder en heeft daarbij ook het beheer gehad over de gelden van mevrouw Bettencourt. De onderzoekers hebben salarisgegevens meegenomen, briefwisselingen met Patrice de Maistre van het beheerskantoor en haar ontslagbrief van de onderneming Clymène 'zonder vertrekpremie'. De salarisstroken laten zien dat de ministersvrouw jaarlijks € 180.000 verdiende. Florence nam eind juni ontslag. Zij werkte er sinds eind 2007 in de tijd dat haar echtgenoot minister van begrotingszaken was. Op de geheime bandopnamen, die de huismeester maakte in de woning van Bettencourt en zijn overgedragen aan justitie, valt te beluisteren dat Patrice de Maistre Florence Woerth in dienst had genomen op verzoek van haar echtgenoot, de minister. 'Ik heb het gedaan om hem een plezier te doen'. Florence heeft enkele dagen geleden zelf gevraagd om te worden gehoord door justitie in verband met de mediaberichten dat zij betrokken zou zijn geweest bij witwaspraktijken van naar Zwiterland gesluisde gelden, waarvan de Franse fiscus geen weet had. Zij ontkent vaak in Zwitserland te zijn geweest, zoals een anonieme Zwitserse bankier had gemeld aan de Zwitserse pers.
Minister Woerth heeft nu zelf gevraagd te worden gehoord door justitie om zijn verhaal in de nu drie weken durende affaire te kunnen vertellen.
12.07.10
Woerth 'opgelucht', onderzoeken gaan door
De Franse minister van arbeidszaken, Eric Woerth, heeft zich niet bezighouden met belastingzaken in het dossier van de Franse miljardaire Liliane Bettencourt, erfgename van het fortuin van L'Oréal. Dat blijkt uit een rapport van de inspectie van Financiën dat zondag werd gepubliceerd. Volgens het gedetailleerde rapport heeft Woerth, toen hij nog minister van Begroting was, nooit bij zijn diensten geïntervenieerd om een beslissing of een controle te vragen of te verhinderen rond het vermogen van mevrouw Bettencourt, de rijkste vrouw van Frankrijk met een geschat vermogen van € 17 miljard. Woerth ligt al enkele weken onder vuur in het dossier. Zijn echtgenote, Florence Woerth, was één van de medebeheerders van het fortuin van Bettencourt. In 2008 zou zij een diner hebben geregeld tussen haar man en Bettencourt, die twee maanden later € 30 miljoen terugkreeg van de fiscus op grond van de regel dat niemand meer dan 50% van zijn inkomen aan belastingen en sociale premie hoeft te betalen. De Inspection générale des finances heeft geen aanwijzingen voor enige bemoeienis van Woerth in deze zaken aangetroffen. Het rapport bezorgt de minister een enorm gevoel van opluchting. 'Ik voel me al wat beter', zei hij na de publicatie. Ook meldde hij dat hij gaat nadenken over zijn functie van penningmeester van de regeringspartij UMP. In die hoedanigheid krijgt hij ook te maken met giften die worden gedaan aan partij- en verkiezingskas. Een onderzoek over de vermoedens dat hij en Sarkozy, evenals andere rechtse politici, regelmatig geld ontvingen van de Bettencourts, loopt nog. De 'opluchting' van Woerth wordt mede daardoor nogal voorbarig genoemd, er moeten nog tal van zaken worden opgehelderd. De woordvoerder van de Parti socialiste vindt het rapport van de inspectiedienst nauwelijks van enige waarde, omdat deze overheidsdienst direct met de zittende regering is verbonden. Het land heeft volgens hem geen behoefte aan een belastingdienst die helderheid moet bieden; het is een zaak voor justitie, waarbij de huidige procureur Philippe Courroye, bevriend met Sarkozy, plaats moeten maken voor een onafhankelijke onderzoeksrechter. Op het ogenblik lopen nog drie onderzoeken, die alle worden voorgezet. Partijleider Xavier Bertrand van de UMP meent dat het rapport duidelijk aantoont dat Woerth slachtoffer werd van leugens en gerommel. Er valt volgens hem uit het rapport te concluderen dat er geen sprake was van belangenverstrengeling. Bertrand herhaalde hierbij zijn opvatting dat de internetkrant Mediapart zich van 'fascistische methoden' bedient in de berichtgeving. Maandagavond zal president Sarkozy opening van zaken geven en daarbij vooral aandacht schenken aan de belangrijke zaken die het land te wachten staan, zoals de hervorming van het pensioensysteem. De grote man daarvoor is Eric Woerth, die ongewoon veel tegenstand ondervindt bij de stelselwijziging, die onder meer voorziet in de optrekking van de pensioenleeftijd van 60 tot 62 jaar. Partijgenoten, vrienden en collega's van Woerth zien de al weken durende acties tegen Woerth als afkeurenswaardige strategie om de bewindsman en zijn hervormingsplannen te beschadigen. Dinsdag zal Woerth zijn plannen aan het kabinet aanbieden.
14.07.10
Woerth nog steeds onder vuur Uit een vertrouwelijke memo van de vermogensbeheerder van de familie Bettencourt blijkt dat eind 2006 al voor € 30.000 giften zijn gedaan aan partijorganisaties van de UMP. Met minister Woerth, toen nog van Begrotingszaken, was deze Patrice de Maistre overeengekomen dat het echtpaar Bettencourt aan twee organisaties van de partij € 7500 zou schenken, in totaal € 30.000. Deze schenkingen zijn legaal. Jaarlijks mag € 7500 per persoon aan een politieke organisatie worden geschonken, reden waarom politieke partijen er verschillende organisaties op nahouden. Médiapart onthulde nog dat Woerth de vermogensbeheerder van Bettencourt adviseerde hoe de wet te omzeilen door geld te storten aan die satelliet-organisaties. UMP-politici, zoals de huidige minister van Binnenlandse Zaken Hortefeux, hielden zich bezig met het beheer van die micro-clubjes. Bij de regionale verkiezingen van 2010 gaf mevrouw Liliane Bettencourt (echtgenoot André overleed in 2007) nog cheques aan UMP-politica Valérie Pécresse, aan de Association de financement de UMP en aan een club die Woerth - geen kandidaat - moest ondersteunen, de Association de soutien à Eric Woerth. Ook deze bedragen waren volgens de wet toegestaan. Justitie onderzoekt nog de beweringen van de ex-boekhouder van de familie Bettencourt dat bij de presidentsverkiezingen in 2007 voor € 150.000 aan contanten werd geschonken voor de verkiezingskas van Sarkozy. Juridisch wordt de affaire-Bettencourt ingewikkelder. Op de dag van het proces dat dochter Françoise Meyers-Bettencourt had aangespannen tegen huisvriend François-Marie Banier wegens misbruik van de zwakke geestesgesteldheid van haar moeder, besloot de rechter het proces voor nader onderzoek uit te stellen wegens tal van nieuwe onthullingen in de media. De society-fotograaf Banier had inmiddels voor bijna een miljard euro geld en kostbaarheden ontvangen. Het parket was het met dat uitstel niet eens en tekende daartegen beroep aan bij het beroepshof in Versailles. Deze verwierp echter de eis van het parket, zodat rechter Isabelle Prévost-Desprez kan doorgaan met het onderzoek naar met name de geheime bandopnamen die in het huis van Bettencourt zijn gemaakt en waaruit zou zijn af te leiden dat delen van het vermogen naar het buitenland zouden moeten worden gesluisd. Het onderzoek van de rechter zal zich beperken tot de beoordeling van de vraag of de geheime bandopnamen informatie leveren voor het verwijt dat misbruik is gemaakt van de hoogbejaarde Liliane Bettencourt. De politieke of fiscale kant van de zaak komt daarbij niet aan de orde. Tot nu toe heeft de vriend Banier gezwegen over de politieke onrust die het land al vier weken bezighoudt en over de beschuldiging dat hij misbruik maakte van de geestelijke zwakheid van Bettencourt. In het weekblad l'Express zegt hij dat hij Liliane nooit heeft horen spreken over geld en politiek. Liliane liep trouwens nooit met contant geld rond, 'ik heb haar nooit gezien met een bundel papiergeld of met een envelop in de hand'. Hij noemt de handelwijze van de klagende dochter en haar advocaat ontoelaatbaar. Zij hebben een bewijs 'gefabriceerd', feiten veranderd en onophoudelijk laster rondgestrooid. 'Ik weet dat de tijd mij gelijk zal geven'. Inmiddels heeft de dochter wederom om een ondercuratelestelling gevraagd van haar moeder, 87 jaar oud. Een eerder verzoek werd afgewezen, omdat een medisch onderzoek van de miljardaire ontbrak. Nu meent dochter Françoise dat een bescherming nodig is, omdat uit de klandestiene bandopnamen zou blijken dat haar moeder onder druk werd gezet om onrechtmatige handelingen te doen, zoals het overbrengen van geld naar Zwitersland. Zelfs zou de vriend Banier geweld kunnen gebruiken tegen de oude dame, zo wordt gevreesd. De man zou eerder al fysiek tegen haar zijn opgetreden. Liliane acht zich nog in staat om haar zaken te regelen en heeft om een onafhankelijk accountantsonderzoek gevraagd naar de werkwijze van de drie maatschappijen die het familievermogen beheren. De actie van haar dochter betitelt zijn als 'onwaardige hardnekkigheid'. Minister Woerth, nu van Arbeidszaken en verantwoordelijk voor een nieuwe wet op de pensioenen, zou zich met deze fiscale zaken niet hebben bezighouden in zijn vorige ministersperiode. Direct na het tv-optreden van president Sarkozy maandagavond besloot hij wel af te treden als penningmeester van de UMP. In deze functie hield hij zich ook bezig met het beheer van de verkiezingskassen. Op het Fête nationale, 14 juli, meldden het weekblad Marianne en het satirische weekblad Le Canard enchaîné, dat Eric Woerth in zijn nadagen als minister van Begrotingszaken, zijn fiat gaf aan de verkoop van een stuk bos met daarop een renbaan en een golfterrein voor € 2,2 miljoen aan een bevriende organisatie. De waarde van het gebied zou het tienvoudige zijn. De verkoop is onderhands gedaan aan de Société des courses de Compiègne. De directeur staat op zeer goede voet met Chantilly, haar renbaan en met de burgemeester.... Eric Woerth. Deze Antoine Gilibert, vóór de verkoop huurder van het terrein, is bestuurder van France Galop, een club waar ook Florence Woerth deel van uitmaakt. De verkoop zou in strijd zijn met enkele regels en is buiten de verantwoordelijke minister van Landbouw om gegaan. De twee departementen zouden flink hebben gebakkeleid over de zaak, maar Woerth - minister en burgemeester - drukte de zaak door. De betrokken verantwoordelijken bestrijden de interpretaties in de berichtgeving en melden dat alles keurig volgens de regels is verlopen. De prijs was zo laag omdat de onderneming van Gilibert een pachtcontract voor 12 jaar bezat en al eigenaar was van de gebouwen. Het rendement voor de staat met een jaarlijkse pacht van € 50.000 zou 2% zijn. Niet interessant, dus is het beter om het maar te verkopen, aldus het ministerie van Financiën in een commentaar.
16.07.10
Hechtenis Bettencourt-betrokkenen opgeheven
De vier mannen die nauw zijn betrokken bij het beheer van het vermogen van grootaandeelhouder Liliane Bettencourt van L'Oréal, zijn tot zaterdag in voorlopige hechtenis gebleven. Zij zaten sinds donderdagmorgen vast en werden verhoord door de financiële brigade over de bandopnamen die in het huis van Bettencourt zijn gemaakt en waaruit valt af te leiden dat de heren spraken over het fiscaal wegsluizen van vermogens van de miljardaire. Het gaat om Patrice de Maistre, de vermogensbeheerder, Fabrice Goguel, voormalige advocaat van Bettencourt, fotograaf François-Marie Banier (foto rechts) die van de oude dame voor bijna een miljard euro aan schenkingen ontving en Carlos Vejarano, beheerder van het Seychelleneiland Arros, een niet aan de belastingdienst opgegeven bezitting. De verhoren moeten uitwijzen of een of meer mannen direct voor de rechter moeten verschijnen of dat eerst een onderzoeksrechter de zaak verder moet onderzoeken. Ook bestaat de mogelijkheid dat het viertal vrij komt en het onderzoek doorloopt. Op de klandestiene bandopnamen brengt beheerder De Maistre een fiscale vlucht naar Zwiterland, Singapore of Uruguay ter sprake, waarbij advocaat Goguel een rol speelt. De brigade onderzoekt verder de zaak van belangenverstrengeling bij minister Eric Woerth, wiens echtgenote tot juni mede het vermogen beheerde van Bettencourt. Zij kreeg die baan op voorspraak van haar man Eric Woerth. Ook het eiland Arros met een waarde van enkele honderden miljoenen is niet als vermogen bij de Franse belastingdienst bekend en zou nu eigendom zijn van de vriend Banier. Op de band zijn harde verwijten te horen over de weigering van Banier om het eiland te onderhouden, ondanks de € 20 miljoen die hij daarvoor gekregen had. De beheerder Vejarano eiste geld. Bij weigering zou hij gaan 'praten'. De man wilde € 7 miljoen, maar ontving uiteindelijk € 2 miljoen. Medio september werd meer over dat Seychellen-eiland duidelijk. Een in Liechtenstein gevestigde stichtig is eigenaar van het eiland, dat enkele tientallen jaren geleden van de Sjah-familie van Perzië werd gekocht. Justitie onderzoekt hoe het destijds met de geldstromen vanuit Zwitserland is verlopen om het parardijselijke eiland te verwerven. De Franse fiscus was in ieder geval niet op de hoogte van de overgang van het bezit in 2008 van Bettencourt naar een door twee Zwitsere advocaten beheerde stichting. Elk van hen ontving daarvoor een jaarlijkse vergoeding van € 50.000.
In het schandaal, dat al wekenlang de voorpagina's van de Franse kranten beheerst, werd ook duidelijk dat de ex-boekhoudster van 'Lili' in december € 100.000 contant geld opnam bij de bank Dexia. Het geld werd in handen gegeven van mevrouw Bettencourt, die altijd de contante geldopnamen in een boekje bijhield. Die € 100.000 is daarin nergens te vinden. Zo vier maanden voor de presidentsverkiezingen van 2007 roept een dergelijke onttrekking vragen op. Deze opname staat los van de € 150.000 die via bemiddeling van Eric Woerth aan verschillende UMP-organisaties zou zijn geschonken. De verklaringen hierover van de boekhoudster Claire Thibout zijn inmiddels bevestigd door de ex-huismeester van Bettencourt en een voormalige particulier secretaresse van de in 2007 overleden André Bettencourt: de echtelieden gaven veelvuldig contant geld aan politieke partijen, meestal aan die van de rechterzijde. Vertegenwoordigers daarvan kwamen ook met een zekere regelmaat over de vloer bij de Bettencourts met de nauwelijks verholen bedoeling om met een enveloppe naar het partijbureau terug te keren. De huismeester Pascal Bonnefoy herinnert zich het echtpaar Balladur, Eric Woerth en zijn vrouw, Bernard Kouchner (nu minister van Buitenlandse Zaken), de Chiracjes en ook een keer Sarkozy. Secretaresse Trovel is in haar verklaringen erg stellig over de gewoonten van de Bettencourts om geld te geven aan politieke partijen, altijd in contanten. De heer Bettencourt had in zijn bureau een kluisje met grote sommen aan bankpapier. Als een bezoeker langs kwam en om geld vroeg, werd dat uit het kluisje gedaan. Waren de liquide middelen tijdelijk uitgeput, dat moest Trovel of ex-boekhoudster Thibout voor aanvulling zorgen, aldus de verklaringen. Majordome Bonnefoy bevestigt dat werken met enveloppen met geld, het dateert nog uit de tijd dat de Bettencourts werkten in een tijd zonder cheques of bankpassen.
18.07.10
Weer UMP'er in opspraak over geld voor partijkas
Naast een tiental min of meer grote politieke partijen, bestaan er enkele honderden micro-partijtjes rond een politicus in Frankrijk. Deze ook wel satelliet-partijen genoemde clubjes hebben vrijwel als enig doel om te kunnen profiteren van de regelgeving omtrent het doen van giften aan politieke partijen. Per persoon mag € 7500 worden geschonken aan een partij (voor 66% aftrekbaar van de inkomstenbelasting). Heel rijke mensen willen meer kunnen schenken en kunnen dan terecht bij de micro-partijen. Rond president Sarkozy en minister Eric Woerth zweven ook van die partijtjes, waardoor het echtpaar Bettencourt € 30.000 kon weggeven aan de UMP, de regeringspartij. Gebleken is tijdens het media-tumult over de affaire Woerth-Bettencourt dat ook de UMP-staatssecretaris van Werkgelegenheid Laurent Wauquiez (links op de foto naast Woerth) pogingen doet om geld los te peuteren voor zijn privé partijtje Nouvel Oxygène ('nieuwe zuurstof'). Eind juni vertoefde de onderminister in Londen en sprak buiten de officiële agenda om met bankiers en beheerders van hedge funds, speculatieve beleggingsfondsen. Bij een diner in een chique wijk verzocht hij om giften voor zijn club, in 2008 opgericht in Puy-en-Velay (Hauto-Loire), waarvan hij burgemeester is. Volgens de staatssecretaris heeft zijn privé partij niets te maken met zijn normale activiteiten als bewindsman. De socialistische oppositie vindt het vreemd dat de staatssecretaris aan het einde van een officiële reis bij een slotdiner om geld gaat vragen om zijn eigen politieke propaganda te financieren. 'Ronduit schokkend', zo meent de penningmeester van de Parti socialiste. Hij pleit voor een verbod van die micro-partijen voor parlementariërs en ministers.
Ook Sarkozy heeft eigen partijtje Na het bekendworden van de micro-partijtjes van Laurent Wauquiez en Eric Woerth, blijkt ook Nicolas Sarkozy zijn Association de soutien à l'action de Nicolas Sarkozy" (Asans) te bezitten. Deze papieren club is discreet gevestigd in het deftige Neuilly-sur-Seine waar Sarkozy burgemeester is geweest. De vereniging zou in 2006 ongeveer € 270.000 hebben geïncasseerd, gestort door begunstigers, waarvan € 250.000 werd overgeheveld naar de campagnekas van Sarkozy het jaar daarop. De constructie is legaal en maakt het mogelijk om meerdere malen een kandidaat financieel te begunstigen. In dit geval kon gestort worden in de kas van de partij UMP en nogmaals in die van de micro-parti Asans. De zetel van deze vereniging is gevestigd bij een Frank Louvrier, voorlichtingsman bij Nicolas Sarkozy. Zijn flat dient als 'brievenbus'. Volgens de wet moet een dergelijke vereniging worden bestuurd door een voorzitter en een penningmeester. Dat zijn in dit geval Christian Estrosi, minister van Industrie (voorzitter) en Brice Hortefeux, minister van Binnenlandse Zaken (penningmeester). De inkomsten en uitgaven moeten door twee commissarissen worden gecontroleerd. Asans leidt sinds 2008 een slapend bestaan en heeft nog € 200.000 in kas.
19.07.10
Kritiek op procureur in affaire Woerth-Bettencourt
De kritiek op de manier van optreden van de procureur bij het parket van Nanterre, de oud-rechter van instructie Philippe Courroye, groeit met de dag. Vooral vertegenwoordigers van de linkse partijen en de magistratuur willen dat de man wordt vervangen door een onafhankelijke onderzoeksrechter. Maar voorlopig ziet het er naar uit de de ambtenaar van het openbaar ministerie zijn werk zal voortzetten. Ex-collega Eva Joly, ook oud-onderzoeksrechter en nu werkzaam in de Europese politiek, omschrijft de ijverige procureur als een man die bevelen uitvoert. Dat lijkt bij de overige opposanten ook het grootste probleem te zijn, Courroye wordt gerekend tot de vriendenschare van Nicolas Sarkozy, president van de republiek. De verstandhouding tussen Courroye en de rechter in de zaak van de aanklacht door dochter Françoise Bettencourt van misbruik van de geesteszwakte van haar moeder, verslechtert met de dag. Zo weigert Courroye de uitgetikte geluidsbanden te overhandigen waarin ten huize van Bettencourt gesproken werd over zaken als Zwiterse bankrekeningen, mogelijkheid van witwassen e.d. Rechter Isabelle Prevoist-Desprez van de 15e correctionele Kamer van de rechtbank in Parijs wilde het proces over het abus de faiblesse door de vriend Banier van Liliane uitstellen als gevolg van alle medie-onthullingen. Courroye wilde dat niet, maar de rechter werd in het gelijk gesteld door het Hof van beroep in Versailles. Tussen die twee komt het nooit meer goed. De internetwebsite Mediapart die het grootste deel van de onthullingen op zijn naam bracht, heeft opgeroepen tot het inschakelen van een onafhankelijk en onpartijdig justitie-apparaat in de zaken rond de familie Bettencourt. Zo wekt het alom bevreemding dat na de vier aanhoudingen van hoofdrolspelers, de echter hoofdrolspeler Liliane Bettencourt niet is verhoord. In vijf dagen zijn 15.000 handtekeningen ontvangen, waaronder die van bekende politieke figuren als Arnaud Montebourg (Parti socialiste), Noël Mammère (Groenen) en oud-minister van Justitie Elisabeth Guigou. Ook rechters, advocaten en hoogleraren ondertekenden het appèl.
21.07.10
Florence Woerth gehoord
De echtgenote van de Franse minister van Arbeidszaken Eric Woerth is als getuige gehoord in de zaak-Bettencourt. Justitie wil te weten komen of er verbanden bestaan tussen de baan die deze Florence Woerth had gekregen als vermogensbeheerder bij de Bettencourts en enkele andere omstandigheden: de onderscheiding van Légion d'honneur die haar baas Patrice de Maistre van Eric Woerth had gekregen nadat hij Florence had aangesteld en het jaren voortdurende uitblijven van fiscale controle op het beheer van het vermogen van Liliane Bettencourt, de rijkste vrouw van Frankrijk. De advocaat van Florence sluit elk belangenconflict uit en meldt dat Eric Woerth zich nooit heeft bezighouden met de carrière van zijn vrouw. Uit eerdere verhoren van De Maistre blijkt het tegendeel. Maar Woerth blijft ontkennen dat hij heeft bemiddeld voor zijn echtgenote. De procureur heeft ook bij Parijse headhunters laten onderzoeken of vermogensbeheerder De Maistre om mogelijke kandidaten had gevraagd bij dat bureau. Er zijn destijds vier namen opgegeven, maar de baan werd uiteindelijk gegeven aan Florence Woerth. De ministerraad heeft besloten in te stemmen met het verzoek van de procureur om op korte termijn ook Eric Woerth zelf te horen over de kwestie. De minister wil snel zijn lezing van de geschiedenis kwijt. In de affaire zijn nog enkele nieuwe feiten naar boven gekomen. De ex-boekhoudster van Liliane Bettencourt, blijkt in 2008 een ontslagvergoeding van € 400.000 te hebben ontvangen van de dochter Françoise Meyers-Bettencourt. Deze vrouw is verwikkeld in een gezinsdrama, waarbij zij de vriend van haar moeder voor het gerecht sleepte omdat hij misbruik zou hebben gemaakt van de geestelijke zwakheid van de miljardaire. Rond de procedure kwam ook ex-boekhoudster Claire Thibout aan het woord, die o.a. verklaringen aflegde over grote sommen gelds die de Oréal-familie weggaf aan politici en politieke partijen. Thibout uitte al in 2007 haar twijfels over de houding van huisvriend Banier en de vermogensbeheerder Patrice de Maistre van het familiekapitaal. Dochter Françoise hoorde hiervan en schreef Claire Thibout dat zij kon rekenen op een extra vergoeding als zij om die reden zou worden ontslagen. Bij elkaar zou het gaan om € 800.000 netto, de helft betaald door Liliane, de andere helft door dochter Françoise. Liliane en haar beheerder De Maistre hebben vergeefs geprobeerd de klandestiene geluidsbanden die ten huize van Liliane zijn gemaakt en spreken over mogelijke fiscale fraude en witwaspraktijken, van de website van Mediapart te halen. Deze internetkrant beschikt voortdurend over de meeste en nieuwste informatie over de affaire. De Parijse rechtbank heeft de eis afgewezen, waarna hoger beroep is aangetekend.
29.07.10
Woerth ontkent alle beschuldigingen
Minister Eric Woerth van Arbeidzaken is een dag lang verhoord over de mogelijke rol die hij speelde in verschillende kwesties rond de veel ophef veroorzakende affaire Bettencourt-Woerth. De minister heeft volgens zijn advocaat alle beschuldigingen en aantijgingen weersproken. Er was volgens de bewindsman nooit sprake van belangenverstrengeling of van het aannemen van contant geld van de Bettencourts voor de verkiezingskas van zijn partij. Ook is er nooit een fiscale voorkeursbehandeling geweest voor de miljardaire Liliane Bettencourt. Woerth was in 2007 minister van Begrotingszaken, waaronder ook de belastingdienst valt. De verhoren door de financiële brigade hebben zo veel tijd gevergd, omdat Woerth opheldering over alle zaken wenste te geven, aldus de advocaat. Over de zaak van het in dienst nemen van echtgenote Florence Woerth bij het vermogensbeheer van Bettencourt is gezegd, dat Eric Woerth nooit om een baan heeft gevraagd voor zijn echtgenote. Op de geheime bandopnamen die in het huis van Bettencourt zijn gemaakt, verklaart Patrice de Maistre, vermogensbeheerder van de familie, het tegenovergestelde. In het verhoor verklaart Woerth nu dat hij De Maistre slechts bij een toevallige ontmoeting wat vertelde over het beroep van zijn vrouw. In die tijd was hij geen minister. Dat in die periode De Maistre door Woerth tot chevalier van het Legioen van Eer werd geslagen, was een toevalligheid. Over de toekenning van de onderscheiding beslist een ander departement. De ex-boekhouder van Bettencourt heeft verklaard dat De Maistre € 150.000 in contanten aan Woerth heeft gegeven voor de partijkas van de UMP. Woerth was penningmeester van de partij. De twee mannen hebben deze bewering ontkend. Woerth heeft tijdens het verhoor nog eens bevestigd dat de partij wel gelden heeft ontvangen, maar dat deze schenkingen wettelijk waren toegestaan. Alle andere toespelingen van bedrog zijn uit de duim gezogen, aldus de advocaat. Over de verdachtmaktingen dat vrouw Florence heeft geholpen bij het wegsluizen van kapitaal van de Bettencourts naar Zwitserland en dat zij haar echtgenoot zou hebben bewogen een oogje dicht te knijpen bij de fiscale controle van de erfgename van L'Oréal, heeft de advocaat van Woerth geen mededelingen gedaan. Er lijkt nu een voorlopig einde te zijn gekomen aan het vrijkomen van de vrijiwel dagelijkse onthullingen in deze affaire, die inmiddels zes weken de voorpagina's van de Franse kranten blijft vullen. In een eerste reactie hebben de socialisten en de Groenen laten weten niet overtuigd te zijn door de 'in scène gezette' getuigenissen van de minister. Men eist een onafhankelijk onderzoek door de rechter-commissaris in plaats van dat van het openbaar ministerie, in dit geval geleid door een aan de UMP getrouwe procureur.
28.08.10
Twijfels over objectiviteit van artsen rond Bettencourt De nationale raad van de Franse orde van artsen wenst zich te verstaan met de artsen die waken over de geestelijke en lichamelijke gezondheid van Liliane Bettencourt (87), de rijkste vrouw van Frankrijk die is verwikkeld in enkele spraakmakende affaires. De artsenorganisatie wil duidelijkhied verkrijgen over de verklaringen die de dokters van Bettencourt steeds afgeven, dat zij geestelijk en lichamelijk in orde is. De dochter van Bettencourt spande een rechtszaak aan om uitgezocht te zien dat de vriend van haar moeder, de fotograaf François-Marie Banier (op foto rechs), misbruik maakte van de zwakke geestesgesteldheid van Liliane. De huisvriend zou voor bijna een miljard euro aan geschenken hebben ontvangen. De arts die Liliane omringt, is een jeugdvriend van deze Banier, die samen met zijn partner ook executeur-testamentair is van de Oréal-erfgename Bettencourt. Al enige maanden verschijnen elkaar tegensprekende berichten over de gezondheidstoestand, maar een rechterlijke uitspraak kon niet worden verkregen, omdat de omgeving van mevrouw Bettencourt verhindert dat onafhankelijke artsen een onderzoek doen naar de gezondheidstoestand. Dochter Françoise Meyers-Bettencourt meent echter dat haar moeder geestelijk niet geheel wel meer is en daarmee bijzonder kwetsbaar. De landelijke artsenorganisatie wenst te weten te komen of de lijfartsen van de miljardaire zich aan de beroepscode houden. In het ontkennende geval zouden zij zich dan dienen te verantwoorden voor de medische tuchtraad.
Een psychotherapeut, bezocht door onderzoekers van het openbaar ministerie, blijkt het dossier over Liliane te hebben vernietigd. Hij deed dit daags na de aankondiging dat hij bezoek zou krijgen. Ook werd dit weekeinde bekend dat Liliane Bettencourt via een handgeschreven verklaring haar vriend Banier heeft onterfd. De huisvriend was algemeen erfgenaam van de oude dame, wier vermogen wordt geschat op € 17 miljard. De advocaat van Bettencourt maakte bekend dat Banier geen erfgenaam meer is: 'elle a compris que trop c'est trop et qu'elle avait beaucoup donné à Banier'.
03.09.10
Spanning stijgt rond de affaire Woerth-Bettencourt Na de erkenning door minister Eric Woerth van Arbeid dat hij wel degelijk een aanbevelingsbrief aan president Sarkozy had gestuurd om de beheerder van het miljardenvermogen van de Oréal-erfgename te verheffen tot ridder in het Legioen van Eer, houdt politiek Frankrijk rekening met de mogelijkheid dat de geplaagde bewindsman zal moeten opstappen. De affaires stapelen zich vrijwel dagelijks op rond deze minister, wiens aanzien zodanig is verzwakt dat hij het grote pensioendebat in het parlement nauwelijks met overtuigingskracht kan leiden. De herziening van het Franse pensioenstelsel is één van de grote politieke daden die Sarkozy op zijn naam wil schrijven. De president, ook zelf met regelmaat genoemd in de affaire rond o.m. grote schenkingen door de Bettencourts aan de partij UMP, houdt de minister nog steeds de hand boven het hoofd. De grote vakbondsorganisaties zitten nogal in hun maag met de beschadiging van hun belangrijkste tegenspeler in de pensioendiscussie. Tot nu toe hebben zij het stilzwijgen bewaard, maar met het naderen van de debatdatum (7 september) moeten zij toch kwijt dat de ontwikkelingen rond de persoon Woerth een waar probleem zijn geworden. Het uitputtend en indringend behandelen van de kwestie zal nauwelijks mogelijk meer zijn, zo zeggen de leiders van de twee grootste bonden CFDT (François Chérèque) en CGT (Bernard Thibault). 'Hoe kan hij nu tezelfder tijd zijn persoonlijke problemen regelen, de kwestie met Bettencourt en de hervorming van de pensioenen?', aldus de vraag van de vakbonden. De Franse media melden in grote meerderheid in hun redactionele hoofdartikelen, dat een verder aanblijven van Woerth niet meer gewenst is. In de grote Angelsaksische landen zou een minister in deze omstandigheden al lang zijn opgestapt. Ook oud-partijleider François Hollande van de Parti socialiste uitte zich in gelijke bewoordingen en zei dat in een 'normale regering' de eerste minister initiatieven had moeten nemen. Een aftreden, dat overigens geen blijk van schuld behoeft te zijn, is in deze situatie het enige juiste. De minister kan de hervorming van de pensioenen niet geloofwaardig meer verdedigen, aldus de opvatting van de oud-leider van de socialisten, nu kamerlid voor de Corrèze.
De ontwikkelingen sindsdien:
o Steeds meer aandeelhouders van L'Oréal komen in verzet tegen de jaarlijkse vergoeding die fotograaf François-Marie Banier, huisvriend van Liliane Bettencourt, ontvangt wegens geleverde diensten en adviezen. De BV van deze man, die al voor bijna een miljard euro aan giften en schenkingen ontving van de bejaarde miljardaire, staat voor € 710.000 per jaar op de lijst van medewerkers van Oréal. Hij zou fotoreportages en boeken vervaardigen voor de parfumonderneming.
o Steeds meer vragen rijzen er over de onderscheiding als ridder van het Legioen van Eer die de beheerder van het vermogen van Bettencourt in januari 2008 ontving uit handen van minister Eric Woerth.
o Steeds meer aanwijzingen leiden tot de conclusie dat dochter Françoise Bettencourt een rol heeft gespeeld bij de beslissing van 'butler' Pascal Bonnefoy om gedurende een jaar de gesprekken op te nemen ten huize van Liliane Bettencourt en de banden ervan te bezorgen bij justitie en de pers.
o Steeds meer gaten in het geheugen van de 87-jarige erfgename van het Oréal-vermogen maken het moeilijk voor het openbaar ministerie om de gebeurtenissen van 2007 rond het schenken van contant geld aan de UMP helder te krijgen. Wel weet de oude dame zich nog te herinneren dat zij begin 2008 bij haar thuis een diner had met het echtpaar Woerth.
o Steeds meer twijfels rijzen over de geloofwaardigheid van de getuigenissen van de ex-boekhouder van de Bettencourt, Claire Thibout. Uit huiszoekingen bij de notaris van Liliane zou zijn gebleken dat de boekhoudster, de belangrijkste getuige in de kwestie, twee dure appartementen zou hebben gekregen van Liliane. Claire ontkent dat het tot een feitelijke eigendomsoverdracht is gekomen. Als een vorm van dankbaarheid ontving de boekhoudster € 400.000 van dochter Françoise. De belastingdienst wil weten of deze som ook is opgegeven als inkomen bij de inkomstenbelasting.
o Steeds indringender worden de uitkomsten van de onderzoeken naar de financiële handel en wandel van de familie Bettencourt. Eind 2006 weigerde de bank Dexia een contante geldopname van € 500.000 uit vrees voor een verantwoording daarvan voor Tracfin, de organisatie die toeziet op het tegengaan van illegale geldopnames. De ongewone opname zou nodig zijn voor de betaling van een kostbare ring.
o Steeds onduidelijker wordt het wie nu de eigenaar is van het fiscaal niet aangegeven Seychellen-eiland Arros: de Bettencourt-familie, de huisvriend Banier of drie medische liefdadigheidsverenigingen voor de bestrijding van aids.
o Steeds groter wordt de ergernis van de linkse oppositie over de heimelijke rol die president Sarkozy zou spelen bij de afhandeling van de affaire Woerth-Bettencourt. Bekend is dat het staatshoofd moeite heeft met het onderscheid tussen de uitvoerende en rechterlijke macht, zoals ook bleek uit eerdere omkoopaffaires waarbij politici waren betrokken.
o Steeds spannender wordt het feuilleton: na de vakanties is begonnen met het doen van huiszoeking in de woning van Liliane. Dat gebeurde op last van de rechter, niet op aandringen van de officier van justitie.
o Steeds nijpender wordt de situatie rond de persoon van Woerth, die zich 'gestenigd' voelt door de media met het uitdrukkelijke doel hem te 'doden'. Ondanks eerdere ontkenningen blijkt minister Eric Woerth de beheerder van het vermogen van Bettencourt te hebben voorgedragen voor een onderscheiding van het Legioen van Eer bij president Sarkozy. De beheerder was ook de baas van de echtgenote van Woerth als medebeheerder van het vermogen van Bettencourt en regelde de betalingen aan de partijkas van de UMP. De beheerder De Maistre blijkt later twee bedankbrieven ('cher Eric') aan Woerth te hebben gestuurd voor zijn inspanningen om hem de onderscheiding te bezorgen.
o Steeds meer rechterlijke colleges gaan zich met de zaak bezighouden. Naast de procureur en de rechte overweegt de openbare aanklager bij het Hof van Cassatie het Cour de justice de la République (CJR) in te schakelen. Dat Hof is de rechterlijke instantie die moet oordelen over (vermeende) misdragingen van ministers.
o Steeds meer wordt duidelijk dat de ex-boekhoudster van Liliane samenwerkte met dochter Françoise Meyers. Claire Thibout ontving als dank voor haar medewerking om duidelijk te maken dat het met de geestelijke vermogens van Liliane niet geheel meer in orde is, een aanvulling op haar ontslagvergoeding van € 400.000, zo is nu komen vast te staan na dat de financiële brigade een brief had gevonden van Françoise waarin een en ander is bevestigd.
o Steeds hardvochtiger treden de politieke tegenstanders van Woerth op. Nieuw onderzoek gevraagd rond grondverkoop in kwestie-Woerth. Het socialistische kamerlid Christian Bataille heeft het openbaar ministerie ingeschakeld om de wetmatigheid van de verkoop van staatsgrond met een renbaan en golfbaan te laten onderzoeken. Met toestemming van toenmalig minister Woerth ging de grond ver onder de marktprijs naar bevriende handen, terwijl de verkoop slechts bij wet mag gebeuren.
o Steeds bizarder worden de onthullingen door de media. Patrice de Maistre, de beheerder van het vermogen van Liliane Bettencourt zal ten minste één keer hebben gesproken met de gevangenzittende Amerikaan Bernard Madoff. Liliane Bettencourt zou ongeveer € 30 miljoen verloren hebben in de beleggingspyramide van Madoff.
02.09.10
Eric Woerth erkent tegenover journalisten dat hij inderdaad tussenbeide is gekomen bij de toekenning van een onderscheiding aan de beheerder van het vermogen van Liliane.
03.09.10 De vakbonden maken zich nu openlijk zorgen over de geloofwaardigheid van Woerth die in het parlement het belangrijkse dossier van de pensioenhervormingen moet gaan verdedigen.
10.09.10 Eric Woerth zou in de tijd dat hij minister van Begrotings was belangrijke belastingaftrek hebben toegestaan aan de baas van een keten van casino's
11.09.10 Eric Woerth ontvangt een kogelbrief en wordt bedreigd. De brief werd gestuurd naar het gemeentehuis van Chantilly waarvan Woerth burgemeester is.
13.09.10
De Franse krant Le Monde heeft bij justitie een klacht ingediend tegen het onderzoek naar de bronnen die nieuws zouden hebben gelekt over de affaire Woerth-Bettencourt. Een strafrechtadviseur van het kabinet van minister Michèle Alliot-Marie van Justitie is plotseling overgeplaatst naar Cayenne in Guyana. Franse media melden het begin van een ’Sarkogate’ of ’Woerthgate’
14.09.10 Het Hof van Appèl in Versailles heeft het verzoek van Liliane Bettencourt afgewezen om de rechtbank te laten stoppen met de zaak die door haar dochter is aangespannen (misbruik van de geestelijke zwakte van haar moeder). De rechter leeft in onmin met het OM, dat zelfstandig een onderzoek doet naar andere aspecten van de affaire (belangenverstrengeling, geld naar politieke partijen, fiscale fraude).
19.09.10 De ondernemingsraad van L'Oréal heeft alle contacten met Banier verbroken. De man liet zich jaarlijks forse bedragen uitbetalen voor het verrichten van vage werkzaamheden voor het cosmetica-concern. Ook een aandeelhouder had geklaagd over de hoge beloningen (€ 700.000 per jaar) die zijn uitgekeerd voor PR-achtige activiteiten en kunstzinnige adviezen van fotograaf Banier.
27.09.10 Het hof van cassatie heeft aanbevolen in de affaire Woerth-Bettencourt de rechter-commissaris voor nader onderzoek in te schakelen. De zaak is nu vooral in handen van de partijdig geachte officier van justitie. Het inschakelen van het hof van justitie, speciaal bedoeld voor onderzoek naar misdragingen van politici, wordt niet geadviseerd. De bewuste procureur heeft geweigerd gehoord te geven aan de oproep en gaat verder met zijn onderzoeken: de geheime bandopnamen die ten huize van Liliane Bettencourt zijn gemaakt en waarin over fiscale zaken werd gesproken alsmede over de rol die Woerth daarbij zou hebben gespeeld in zijn functie van minister van Begroting. Ook loopt het onderzoek naar eventueel illegale financiële steun aan de verkiezingskas van de UMP. Dan is er nog de rechter die zelf een onderzoek leidt in het proces dat de dochter van Liliane heeft aangespannen tegen de huisvriend Banier die gebruik heeft gemaakt van de vermeende geestelijke zwakte van de bejaarde dame.
29.09.10 In een interview met Paris-Match heeft miljardaire Liliane Bettencourt gezegd dat zij genoeg heeft van de bevriende fotograaf Banier, aan wie zij voor bijna een miljard aan geschenken gaf. De man zou misbruik maken van de oude dame, die op haar beurt zegt genoeg te hebben van de veeleisende bezitsdrang van de fotograaf, belangrijke medespeler in de affaire Woerth-Bettencourt.
03.10.10 De media melden dat bij de huiszoekingen van 1 september in de woning van Liliane Bettencourt in het dure Neuilly-sur-Seine (Hauts-de-Seine) door derden gemaakte spiekbriefjes zijn aangetroffen. Liliane moest deze uit het hoofd leren als zij vertoefde met de hooggeplaatsten van Frankrijk die haar met een bezoek vereerden of als zij door justitie zou worden ondervraagd. Op een vraag of zij buitenlandse rekeningen bezit, diende de Oréal-erfgename slechts met 'nee' te antwoorden. En als zou worden gevraagd of het bezit van het Seychellen-eiland Arros opgegeven was aan de fiscus, diende het antwoord te luiden: 'ik ben slechts huurder.' Een ander opgevist document geeft aan dat de enige dochter Françoise Bettencourt-Meyers, wel degelijk gelijk zou hebben met de constatering dat haar moeder aan geheugenverlies lijdt en beïnvloedbaar is door haar omgeving.
07.10.10 Vriend Banier heeft altijd het stilzwijgen bewaard over de kwestie. Tegenover het Franse persbureau AFP heeft hij zijn hart gelucht en de hoop uitgesproken dat er spoedig een proces komt, waarmee een einde komt aan zijn rol in de conflicten die politiek en media bezighouden. Volgens Banier wordt hij gegijzeld in drie affaires, waarmee hij in feite niets te maken heeft: de problemen tussen moeder en dochter, de wedijver tussen O.M. en de rechter en het conflict tussen rechterlijke macht en overheid.
08.10.10 De majordome (butler, huisbediende) van Liliane Bettencourt heeft het maken van klandestiene bandopnamen in het huis van zijn bazin verdedigd, door te wijzen op zijn zorg voor de miljardaire die door haar omgeving min of meer werd belaagd. Hij verklaarde het moreel niet te kunnen verantwoorden om niets te ondernemen. De man verklaarde dit tijdens een verhoor voor de rechter Isabelle Prévost-Desprez die nader onderzoek doet in het proces tegen huisvriend Banier die misbruik zou hebben gemaakt van de zwakke geestesgesteldheid van Liliane. Een andere getuige, de keukenmeester Thomas Tadeudz Goren, heeft verklaard dat mevrouw Bettencourt geheel onder de psychologische druk stond van Banier. 'Liliane Bettencourt gehoorzaamde hem blindelings. Hij vertelde haar wat ze moest zeggen, wat we niet moest zeggen, wat ze moest kopen of niet. Hij bereidde haar voor op diners, vergaderingen. Zij kon zonder hem niet leven', aldus de getuigenis.
10.10.10 Liliane Bettencourt overweegt haar dochter aan te klagen wegens het voortdurend lastigvallen en het dreigen met ondercuratelestelling. Dochter Françoise Meyers-Bettencourt heeft stappen ondernomen om te laten vaststellen dat haar moeder geestelijk niet zelf meer kan beslissen. Twee eerdere verzoeken zijn afgewezen, omdat een medische rapportage ontbreekt.
14.10.10 De rechter die de klacht van dochter Françoise onderzoek, verdenkt de advocaat van Liliane Bettencourt de medische dossiers over zijn cliënte te hebben zoekgemaakt of onder zijn hoede te houden. Die verklaringen zijn beslissend om de rechtbank een oordeel te laten uitspreken over de geestesgesteldheid van de oude miljardaire. Dochter Françoise meent dat huisvriend Banier misbruik van de geesteszwakte heeft gemaakt. Rechter Isabelle Prévost-Desprez heeft het OM op de hoogte gebracht van de verdenking.
16.10.10 Liliane Bettencourt heeft aangekondigd een klacht te zullen indienen tegen haar dochter wegens geestelijke gewelddadigheden. De 88-jarige dame voelt zich vernederd door haar enige dochter die later het vermogen van € 16 miljard zal erven. Al enkele malen heeft dochter Françoise geprobeerd haar moeder onder curatele te laten stellen, maar dat is niet gelukt wegens het ontbreken van medische gegevens.
31.10.10
 Rechter Isabelle Prévost Procureur Philippe Courroye
Stakingsacties en benzinetekorten hebben de publieke aandacht enigszins afgeleid van de immer voortdurende ontwikkelingen in de affaire Woerth-Bettencourt. De minister kon zich enige tijd in de luwte van de parlementsgebouwen ophouden om het wetsvoorstel tot herziening van het pensioensysteem door de volksvertegenwoordiging te loodsen. Vooralsnog lijken zijn reputatie en geloofwaardigheid niet of nauwelijks geschaad te zijn door de affaire rond de miljardaire Liliane Bettencourt en zijn rol daarin.
Niettemin zijn de laatste weken bijna dagelijks nieuwe berichten verschenen over de kwestie, die allengs de proportie van een soap-serie heeft aangenomen. Zo vliegen een rechter en een officier van justitie elkaar in de haren, is huisvriend Banier min of meer in ongenade gevallen en wordt de strijd tussen de Oréal-erfgename en dochter Françoise grimmiger. De moeder wil haar dochter en schoonzoon (bestuurslid bij Nestlé dat drie bestuurszetels in Oréal bezet) het liefst uit het bestuur van Oréal zetten en daarvoor in de plaats mensen van vertrouwen benoemen. Later moeten de kleinkinderen de familienaam laten voortbestaan in het cosmetica-concern.
Liliane heeft een klacht tegen dochter Françoise ingediend wegens geenstelijk geweld. De 88-jarige erfgename van het Oréal-imperium wil dat haar dochter stopt met de pogingen haar onder curatele te laten stellen. Dochter Françoise maakt zich al jaren zorgen over de vrijgevigheid van haar moeder die de partijkas van de regeringspartij UMP en andere partijen spekt en voor bijna een miljard euro geschenken heeft uitgedeeld aan vriend Banier, society-fotograaf. Françoise meent dat haar moeder niet altijd even goed meer weet wat ze doet en heeft daarom een proces aangespannen. Maar Liliane vecht nu terug en zegt dat zij is omringd door mensen die voor haar werken en dat zij niet op eigen houtje haar vermogen beheert. In een interview meldt zij verder dat François-Marie Banier een heel geestige man is, uiterst levendig is en haar altijd erg heeft vermaakt en dat zij hem nooit geld heeft gegeven. Evenmin zouden zij en haar inmiddels overleden echtgenoot geld aan politici hebben gegeven, 'natuurlijk niet, op die manier geef ik geen geld uit', aldus de oude dame.
Om het onderzoek naar de geestelijke vermogens van mevrouw Bettencourt te kunnen afronden, zijn nog medische verklaringen nodig om tot een oordeel te komen. Maar de rechtbank slaagt er niet in, ondanks huiszoekingen, de papieren te vinden. De artsen werken niet mee en één van hen heeft zelfs verklaard het dossier te hebben vernietigd toen hem ter ore kwam dat de politie voor huiszoeking langs zou komen.
De justitiële onderzoeken in de zaak raken steeds verwarder. Er is de zaak van de rechtbank in Nanterre, geleid door de rechter Isabelle Prévost-Desprez, die onderzoekt of er misbruik is gemaakt van de geestelijke gesteldheid van Liliane door Banier. Deze procedure is aangespannen door dochter Françoise. Daarnaast lopen verschillende onderzoeken, die worden geleid door de procureur Philippe Courroye. De conflicten tussen de rechter en de procureur zijn hoog opgelopen. Het Hof van Cassatie is gevraagd om te bezien of de rechtbank in Nanterre van de zaak moet worden gehaald, nu rechter Prévost door haar aartsrivaal Courroye wordt beschuldigd van het lekken van onderzoeksfeiten naar Le Monde. Zij zou niet meer in staat zijn om op een waardige en serene manier de zaak af te wikkelen. De procureur op zijn beurt wordt ervan beschuldigd partij te kiezen voor Sarkozy en diens minister Woerth en wordt ervan beticht dat hij wil verhinderen dat de politici in moeilijkheden komen. De procureur général bij het Hof van Beroep van Versailles, de baas van Courroye, wil een algemeen overzicht van alle lopende onderzoeken in de affaire. Hij wil de onderzoeken van rechter Prévost en die van procureur Courroye in handen geven van een nieuwe rechtbank. Tot nu heeft de laatste geweigerd inzicht te verschaffen in zijn drie onderzoeken (de banden van afgeluisterde huiskamergesprekken bij Bettencourt, de betrokkenheid van minister Woerth en de privé omstandigheden in de familie Bettencourt, zoals bankrekeningen in het buitenland). Philippe Courroye heeft uiteindelijk gehoorzaamd aan de instructies van zijn baas, de procureur général van Versailles, om een onderzoek te starten naar alle vier voorlopige onderzoeken die nu gaande zijn. De president van de rechtbank van Nanterre, Jean-Michel Hayat, heeft drie rechters aangewezen die de zaak ook gaan onderzoeken. Later zal worden beslist of de rechtbank van de zaak-Bettencourt moet worden gehaald. Pikant bij dit alles is de inbraak vorige week bij twee journalisten van Le Monde ene Le Point die zich met de affaire bezighoudent. Bij beide zijn de laptops met vertrouwelijke gegevens over de zaak verdwenen.
02.11.10
Het parket van Nanterre zal niet meewerken aan een ondercuratelestelling van Liliane Bettencourt, maar de uiteindelijke beslissing hierover ligt in handen van een speciale rechter. Dochter Françoise heeft medio oktober voor de derde keer een verzoek ingediend om haar moeder tegen zichzelf te beschermen. Bij de eerste pogingen kon het niet tot een uitspraak komen, omdat medische rapportages over de geestelijke gezondheid van mevrouw Bettencourt, ontbraken of zijn zoekgemaakt door bevriende artsen. De 88-jarige weigert voortdurend om zich aan een medisch onderzoek te onderwerpen. De curatele-rechter moet nu zelf een beslissing nemen na het horen van de partijen. Hij heeft daarvoor een jaar de tijd.
03.11.10
Dochter Françoise heeft twee andere betrokkenen laten dagvaarden om te worden gehoord in het onderzoek naar misbruik van de geestelijke zwakheid van haar moeder. Naast huisvriend Banier zal nu ook de vermogensbeheerder Patrice de Maistre zich moeten verantwoorden alsook diens belastingdeskundige Fabrice Goguel. De aanvullende dagvaardingen zijn gedaan op grond van de gegevens uit onderzoeken van afgelopen zomer. Onduidelijkheid heerst er bijvoorbeeld over de manier waarop het privé eiland Arros van de Seychellen is overgedaan aan huisvriend Banier. De aankoop door de Bettencourts was niet bij de belastingdienst gemeld.
07.11.10 Dominique Gautier, een vroegere chauffeur van de Bettencourts (1994 à 2007) meent te kunnen bevestigen dat Nicolas Sarkozy bij de familie is langs geweest om geld te vragen voor zijn verkiezingscampagne van 2007. Hij had de vertrouwelijke mededeling daarover ontvangen van de voormalige gouvernante van de familie, Nicole Berger, in september 2008 overleden. De chauffeur zegt tot nu toe te hebben gezwegen omdat hij niet op dezelfde manier door justitie en politie wenste te worden aangepkat als getuige Claire Thibout, voormalig boekhoudster van de familie. Zij bevestigde begin juli dat minister Woerth als penningmeester van de UMP € 150.000 had ontvangen in contanten. Ook meldde zij dat Sarkozy tijdens zijn burgemeesterschap van Neuilly, de woonplaats van Bettencourt, vaste gast was bij de Oréal-familie en ook zijn enveloppe ontving. Deze verklaring wordt krachtig bestreden door de omgeving van Sarkozy.
19.11.10 David Sénat, oud-adviseur van voormalige minister Michèle Alliot-Marie van Justitie (nu Buitenlandse Zaken) verwijt minister Brice Hortefeux van Binnenlandse Zaken dat hij hem ten onrechte heeft beschuldigd van het lekken van informatie naar een journalist van Le Monde. Op 29 november komt de zaak voor de rechter. Sénat is inmiddels uit zijn functie ontheven en moet in het verre Cayenne een Hof van Beroep in het leven roepen.
Na een nieuw kabinet, nu verder met de affaires

Het Hof van Cassatie heeft besloten een einde te maken aan het geruzie tussen een rechter en een officier van Justitie in de affaire Woerth-Bettencourt. Alle verschillende onderzoeken in de zaak die minister van Arbeid Eric Woerth (foto) al zijn ministersbaan heeft gekost, gaan van Nanterre naar de rechtbank in Bordeaux.
De magistraten van Bordeaux, befaamd om hun onpartijdigheid en ver van Parijs, zullen zich met alle aspecten van de zaak-Bettencourt gaan bezighouden, inclusief de civiele kwestie tussen moeder en dochter Françoise Meyers-Bettencourt over het wel of niet onder curatele stellen van de 88-jarige miljardaire, erfgename van het cosmeticaconcern L'Oréal. Zij zou geen weerstand hebben kunnen bieden aan huisvriend François Banier die in de loop van de jaren voor een kleine miljard euro aan geschenken heeft ontvangen. Bordeaux zal zich ook buigen over de mogelijk illegale financiering van partijkassen, over de belangenverstrengeling waarbij minister Woerth zij echtgenote een baan bezorgde als medewerker van de vermogensbeheerder van de familie. De laatste ontving van Woerth een onderscheiding van het Legioen van Eer. Ook de klacht van de procureur Courroye over lekken naar de pers door rechter Prévost neemt Bordeaux mee in al de dossiers, alsmede de vermoedens van bevoordeling van een vriend door Woerth bij de verkoop van een renbaan. Oud-minister Woerth zal zich als burgemeester van Chantilly met overzichtelijker zaken bezighouden en met regelmaat naar Bordeaux afreizen om te worden gehoord in de verschillende zaken. Socialistische kamerleden hebben over deze onwettig geachte verkoop van staatseigendom een strafklacht bij justitie ingediend. 25.11.10 De correctionele rechtbank van Nanterre heeft nieuwe vervolgingen goedgekeurd in de zaak van misbruik van de veronderstelde zwakke geestesgesteldheid van de miljardaire Liliane Bettencourt. Nieuwe verdachten zijn nu Patrice de Maistre, beheerder van het € 17 miljard grote vermogen van Liliane Bettencourt en Fabrice Goguel, haar fiscale raadsman. De zaak is wederom aanhangig gemaakt door dochter Françoise Meyer-Bettencourt, die de twee en huisvriend François-Marie Banier verdenkt van het rommelen met het vermogen van Liliane en in het bijzonder met de eigendomsovergang van het Seychelleneiland Arros. Op 31 maart zullen de verhoren plaatsvinden. De kwestie van het abus de faiblesse zal overigens worden behandeld door het tribunal in Bordeaux dat alle lopende procedures zal behandelen. Hevige conflicten tussen de rechter in Nanterre en de procureur Courroye, alom omschreven als geestverwant van president Sarkozy, hebben het Hof van Cassatie doen besluiten de affaire Woerth-Bettencourt naar Bordeaux te verplaatsen.
06.12.10 Moeder en dochter Bettencourt leggen conflict bij
De advocaten van Françoise Bettencourt-Meyers, enige dochter van de erfgename van L'Oréal Liliane Bettencourt, en de advocaten van fotograaf/huisvriend François-Marie Banier hebben een akkoord bereikt. Als tegenprestatie voor het afzien door Banier van € 620 miljoen aan toekomstige verzekeringsuitkeringen, heeft dochter Françoise zich teruggetrokken uit de procedure, waarbij Banier wordt beschuldigd van het misbruik maken van de hoge leeftijd van de miljardaire. Op zijn beurt heeft Banier, die voor bijna € 2 miljard aan geschenken ontving van Liliane, zijn klacht tegen Françoise ingetrokken. Ook de dagvaardingen tegen de vermogensbeheerder van Liliane en de fiscalist zijn ingetrokken, alsook de vraag van de dochter om haar moeder onder curatele te stellen. Moeder en dochter wensen het familieleven niet verder te verstoren en melden in een communiqué dat er in de zaak verliezers noch winnaars zijn. Het beheer van het op € 17 miljard geschatte vermogen van Liliane zal worden uitgevoerd door de echtgenoot van haar dochter en de twee kleinkinderen treden toe tot de raad van toezicht. De onderzoeken naar de politieke aspecten van de affaire - schenkingen aan de partijkas van de UMP, belangenverstrengeling door ex-minister Woerth - worden voortgezet.
16.12.10 De oud-adviseur David Sénat van de toenmalige minister van Justitie Michèle Alliot-Marie is na verhoor vrijgelaten. Justitie verdenkt hem van het lekken van geheime informatie naar Le Monde over de affaire-Bettencourt. De man, inmiddels overgeplaatst, is ook betrokken bij het toelaten van illegale internetgokmachines.
Oud-rechter Eva Joly, Euro-parlementariër voor de ecologen en namens hen mogelijk Frans presidentskandidate, zou oud-minister Eric Woerth in de zaak-Bettencourt hebben beledigd. Diens echtgenote is verweten als vermogensbeheerder bij Bettencourt geld aan de belastingen te hebben willen onttrekken. Het socialistische kamerlid Arnaud Montebourg is om een vergelijkbare belediging gehoord.
17.12.10 De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Brice Hortefeux, is voor de tweede keer in luttele maanden tijd veroordeeld. Een rechtbank in Parijs veroordeelde hem vrijdag tot de betaling van een symbolische schadevergoeding van 1 euro wegens een inbreuk op het vermoeden van onschuld. Een medewerker van het ministerie van Justitie, David Sénat, had een klacht tegen de minister ingediend. Hortefeux had hem er in een televisie-uitzending van beschuldigd gevoelige informatie over een partijfinancieringsaffaire rond L'Oréal-erfgename Liliane Bettencourt aan journalisten te hebben doorgespeeld. De advocaat van Hortefeux kondigde aan dat hij het vonnis zou aanvechten. In juni kreeg de vertrouweling van president Nicolas Sarkozy al een boete van 750 euro voor een racistische belediging.
Zes nieuwe rechters op zaak-Bettencourt De president van de rechtbank in Bordeaux heeft zes nieuwe onderzoeksrechters benoemd in drie procedures rond de kwestie-Bettencourt. Een ruziënde officier van justitie en een rechtercommissaris verstoorden een ordentelijk onderzoek naar de gebeurtenissen, zodat alle dossiers verhuisden van Nanterre en Versailles naar Bordeaux. Bovendien waren er geruchten van partijdigheid bij de officier van Justitie in Nanterre, die belangrijke politieke kopstukken onder wie president Sarkozy uit de wind zou houden.
13.01.11 La Cour de justice de la République, de instantie die politici juridisch kan vervolgen, is een onderzoek gestart naar de verkoop van een renbaan in Compiègne en de rol van oud-minister Eric Woerth daarbij. De laatste zou het complex in Compiègne te goedkoop hebben laten verkopen aan bevriende relaties.
10.02.11 De drie nieuwe rechters van de rechtbank in Bordeaux hebben het onderzoek in de zaak hervat en hebben huiszoeking laten doen bij ex-minister Eric Woerth.
08.03.11 Op last van de rechters in Bordeaux is huiszoeking gedaan in het bureau van de regeringspartij UMP. Men was op zoek naar lijsten van donateurs die giften hebben gedaan aan de partijkas.
26.03.11 De rechtbank in Bordeaux heeft besloten de procedure tegen François-Marie Banier, de huisvriend van de steenrijke Liliane Bettencourt te staken. De aanklacht dat hij misbruik zou hebben gemaakt van de geesteszwakte van de miljardaire heeft dochter Françoise Bettencourt enkele maanden geleden ingetrokken. Banier zou enkele honderden miljoenen ten geschenke hebben gekregen
28.04.11 Echtgenote Woerth vraagt schadevergoeding Florence Woerth, echtgenote van de afgetreden minister Eric Woerth, heeft ruim een miljoen euro schadevergoeding geëist wegens haar vertrek bij de beheersmaatschappij van miljardaire Liliane Bettencourt. Florence vertrok nadat haar man in opspraak was gekomen (geld naar partijkassen, vermoeden van belastingontduiking en belangenverstrengeling.)
06.05.11
Het Hof van Appèl in Bordeaux, belast met het uitzoeken van de affaire-Bettencourt, heeft het politieonderzoek naar telefoongesprekken van twee journalisten van Le Monde illegaal genoemd. De officier van justitie wilde te weten komen of de inmiddels van de zaak gehaalde rechter had gelekt naar de krant
08.06.11 De Bettencourts hervatten ruzie. Na een verzoening tussen Liliane Bettencourt de rijkste vrouw van Frankrijk, en haar dochter, heeft de laatste wederom een verzoek ingediend haar moeder onder curatele te stellen. De dochter verwijt de omgeving van haar moeder misbruik te maken van de geesteszwakheid van de miljardaire
12.09.11 Rechter 'gestraft' wegens uitlatingen over Sarkozy. De rechter Isabelle Prévost-Desprez zal door de collega's in Bordeaux worden gehoord over haar uitlatingen in een boek dat Nicolas Sarkozy wel degelijk contant geld ontving uit handen van de miljardaire Bettencourt. De rechter die ook moet oordelen in het medicijnenschandaal Mediator is inmiddels van deze zaak gehaald
28.09.11
Hollande: opdrachtgevers afluisteren moeten ontslag nemen. De twee topbazen van inlichtingen- en politiediensten die opdracht gaven tot het afluisteren van een journalist van Le Monde in de zaak- (o.a. geld verkiezingskas Sarkozy) moeten volgens PS-kandidaat Hollande ontslag nemen.
Miljardaire Bettencourt opnieuw belaagd door adviseurs
De affaire-Bettencourt, genoemd naar de rijkste vrouw van Frankrijk, blijft de rechterlijke macht en justitie bezighouden. Dit keer gaat het niet om enveloppen met contant geldt die bevriende politici kregen uitgereikt om hun verkiezingskas te spekken of om het fiscaal wegsluizen van vermogens. De magistraten buigen zich over familiekwesties en over nieuwe strafvervolgingen van lieden die trachten te profiteren van de geestelijke zwakheid van de bijna 89-jarige miljardaire. Het parket in Bordeaux houdt zich sinds enige tijd met de zaak bezig, nadat de rechter en de officier van justitie ruziënd over straat rolden en elkaar heftig tegenwerkten. De rechter hangen disciplinaire maatregelen boven het hoofd en de procureur moet worden verhoord in een zaak van het uitlekken van nieuws in de al zo lang lopende affaire. 'Bordeaux' onderzoekt nu of de zaak nog ingewikkelder moet worden gemaakt door uit te zoeken wie allemaal in de periode van september 2006 tot september 2011 misbruik hebben gemaakt van de goedgelovigheid van de erfgename van het Oréal-vermogen. Dat onderzoek kan een groot aantal personen betreffen, in het bijzonder de beheerders van het vermogen: de oud-beheerder Patrice de Maistre, vertrouwd met de rechtse regeringspartij UMP en diens opvolger advocaat Pascal Wilhelm. De zakenman Stépane Courbit, gelieerd aan deze advocaat en gespecialiseerd in online gokspelen, had geprobeerd € 143 miljoen los te praten voor het doen van investeringen. Een eerder onderzoek naar de honderden miljoenen euro's die zijn geschonken aan de huisvriend/fotograaf François-Marie Banier is in juni stopgezet nadat met Liliane Bettencourt en haar dochter Françoise Meyers een akkoord was bereikt. Banier zag af van € 600 miljoen spaargeld en mocht schenkingen ter waarde van € 400 miljoen behouden. Het nieuwe onderzoek van de rechters in Bordeaux komt juist op het moment dat een nieuw verzoek van dochter Françoise was ingediend om haar moeder nu eindelijk onder curatele te stellen. Na een eerder verzoek daartoe in 2007 is de familieruzie ontstaan, die heeft geleid tot de onthullingen over financiële steun aan politieke partijen. Eind 2010 werd de familievrede getekend, maar een nieuwe oorlog lijkt weer te zijn losgebroken. Liliane en Françoise hebben hun advocaten weer ingeschakeld. Een opnieuw aangevraagde ondertoezichtstelling zal gevolgen hebben voor L'Oréal, 's werelds groot cosmetica-onderneming, waar Liliane nog steeds zitting in het bestuur heeft. De familie Bettencourt en het Zwitserse voedingsconcern Nestlé bezitten elk 30% van de aandelen. Als de familie Bettencourt mocht besluiten haar pakket te verkopen, zal dat gebeuren aan Nestlé. Ook een omgekeerde transactie is voorzien. Er is een status quo afgesproken van zes maanden na het overlijden van mevrouw Bettencourt. Sinds eind 2010 is de schoonzoon Jean-Pierre Meyers directeur van Téthys, een holding die het familievermogen beheert. De twee kinderen van het echtpaar Meyers houden toezicht. Bij de nieuwe ruzie die eind september is uitgebroken, bestaat de kans dat de familie Meyers uit het bestuur wordt gezet en ook andere aanspraken op kapitaal verliest.
Verschillende onderzoeksrechters zijn al maanden doende om te bezien in hoeverre de beheersmaatschappij zich schuldig heeft gemaakt aan onwettige politieke geldschenkingen. Nog onlangs bevestigde de ex-boekhouder van de familie dat zij verschillende malen heeft waargenomen dat enveloppen met contant geld zijn uitbetaald. Ontvangers zouden zijn Eric Woerth, destijds penningmeester van de UMP en Nicolas Sarkozy, toentertijd burgemeester van Neuilly, de woonplaats van de Bettencourts. De latere oud-minister Woerth wordt nog van enkele andere zaken beschuldigd, zoals belangenverstrengeling. Zij echtgenote kon een mooie baan als vermogensbeheerder bij de familie krijgen. A suivre (30.09.11)
16.10.11 Liliane heeft in een kranteninterview uitgesproken dat zij naar het buitenland zal vertrekken als de rechter besluit haar onder curatele te stellen. Een verzoek daartoe is door haar dochter ingediend. De dag daarop besloot de Partijse rechter de ondertoezichtstelling in te voeren, mede naar aanleiding van een medisch rapport waarin was vastgelegd dat Bettencourt een geheugenverlies lijdt en ook Alzheimer-patiënte is.
17.10.11 Hoofd inlichtingendienst verhoord De hoogste baas van de Franse inlichtingendienst Bernard Squarcini is door de Franse rechter verhoord over zijn rol in de afluisteraffaire van twee journalisten van Le Monde over de affaire Woerth-Bettencourt. Het napluizen van de telefoonrekeningen wordt erkend, maar was volgens het hoofd nodig om de bron in het Elysée te achterhalen die informatie naar de krant had doorgesluisd
07.12.11 Vermogen Bettencourt niet geheel naar familie Blijkens een testamentswijziging zal miljardaire Liliane Bettencourt (L’Oréal) enkele honderden miljoen van haar spaargeld vermaken aan het Instituut Pasteur en niet aan haar twee kleinzoons. De kunstschatten gaan na haar overlijden naar de Franse staat
12.12.11 Voormalige vriend van Bettencourt aangehouden François-Marie Banier, voormalige vriend van miljardaire Liliane Bettencourt is, samen met zijn vriend aangehouden en zal worden verhoord door de rechtbank in Bordeaux, belast met het onderzoek in de affaire-Bettencourt. Banier zou voor enkele honderden miljoenen aan geld en geschenken hebben ontvangen van de hoogbejaarde dame
11.01.12 Financiering verkiezingscampagne (2007) Sarkozy onderzocht In het onderzoek naar mogelijke illegale giften aan politieke partijen door de miljardairsfamilie, zijn onderzoeksrechters ook begonnen aan het napluizen van de verkiezingskas van Sarkozy bij de verkiezingen van 2007
18.01.12 Officier van justitie weigert op te stappen De procureur die ervan wordt verdacht opdracht te hebben gegeven om telefoongesprekken van journalisten van Le Monde na te trekken, is verhoord. Deze Philippe Courroye, bevriend met Sarkozy, heeft zich beziggehouden met onderzoek in de affaire-Bettencourt en weigert ontslag te nemen
08.02.12 Woerth in staat van beschuldiging gesteld
Oud-minister Eric Woerth van Begroting is de gehele dag door de rechters in Bordeaux verhoord en in staat van beschuldiging gezet bij één van de kwesties: hij had buitensporige bedragen in ontvangst genomen van Liliane Bettencourt voor de verkiezingskas van de UMP. De bedragen stegen ver uit boven wat wettelijk is toegestaan. Daarnaast wordt hem machtsmisbruik verweten. Zo bezorgde hij zijn vrouw een baan als vermogensbeheerder bij de familie Bettencourt en werd vermogensbeheer Le Maistre via ongebruikelijke manier het Legioen van Eer toegekend.
14.03.12 De voormalige huismeester van Bettencourt is in staat van beschuldiging gesteld omdat hij van mei 2009 tot mei 2010 klandestien bandopnames had gemaakt van de gesprekken tussen Liliane en haar bezoekers. In haar agenda is de vermelding gevonden dat Sarkozy in het voorjaar van 2007 op bezoek is geweest bij de Bettencourts. Echtenoot André leefde toen nog.
23.03.12
Patrick de Maistre, voormalig vermogensbeheerder van Bettencourt, is op last van de rechters in Bordeaux, in voorlopige hechtenis genomen op verdenking van het frauduleus binnenhalen van € 5 miljoen. Hij is de eerste die fysiek wordt vastgehouden.
03.04.12 Voor het eerst tijdens zijn verkiezingscampagne heeft Sarkozy ontkend illegaal verkiezingsgeld te hebben ontvangen in 2007. In de affaire-Bettencourt loopt een onderzoek naar mogelijk onwettige giften van de miljardairsfamilie aan de verkiezingskas van Sarkozy
Naam van Sarkozy valt weer vaak bij onderzoek in affaire-Bettencourt
Campagneleiders van presidentskandidaat Nicolas Sarkozy en diens premier François Fillon vragen zich openlijk af of de publieke ondervragingen van verdachten in de affaire-Bettencourt qua timing geheel toevallig zijn. In de kwestie valt de naam van Sarkozy regelmatig. Hij zou veel geld hebben gevraagd en gekregen van de miljardaire Bettencourt om daarmee in 2007 zijn verkiezingskas te spekken. De president ontkent dat hij illegaal geld heeft ontvangen voor zijn verkiezingscampagne van vijf jaar geleden.
De Franse media berichten, enkele weken vóór de verkiezingen, weer uitvoerig over deze slepende zaak die de rechters in Bordeaux hebben overgenomen. Eerdere rechters en de met Sarkozy bevriende openbare aanklager rolden wegens onenigheid vechtend over straat. Na maanden van stilte in de afhandeling van het onderzoek, zijn de Bordeause rechters overgegaan tot meer spectaculaire acties, zoals het in voorarrest nemen van de oud-vertrouwensman Patrice de Maistre (foto) van Liliane Bettencourt, erfgename van het L'Oréal-concern. Grote sommen gelds zouden zijn overgedragen aan politieke partijen, waaronder de UMP van Sarkozy. Tegenover de onderzoeksrechters van het Hof van Appèl verklaarde De Maistre in snikken, dat er altijd een systeem bij de familie had bestaan om grote bedragen contant geld weg te geven. De oud-vermogensbeheerder hoopte dat hij spoedig uit zijn oneervolle voorlopige hechtenis kan worden ontzet, maar zijn verzoek werd niet gehonoreerd.
Premier Fillon verklaarde over deze ongebruikelijke vastzetting dat het wel erg toevallig is dat steeds als François Hollande het slecht doet in de peilingen, er nieuwe onthullingen komen waarbij de naam van Sarkozy valt. Enkele minuten later realiseerde de eerste minister zich, dat dit wel zeer boude uitspraken zijn en trok zijn bewoordeingen weer in. Maar toch, het is gezegd en Hollande hekelde daarop het taalgebruik van de premier, die de rechterlijke macht niet voor de voeten moet lopen en deze in alle onafhankelijkheid zijn werk moet laten doen.
De Maistre werd opgesloten op verzoek van een rechter-commissaris die meer wilde weten over twee bankopnames van elk € 400.000 van de rekening van mevrouw Bettencourt in het eerste kwartaal van 2007. Het geld zou frauduleus zijn gebruikt voor de financiering van de verkiezingscampagne van Sarkozy, die de strijd inderdaad won van de socialiste Ségolène Royal. Het schenken van geld aan politieke partijen is beperkt tot € 7500 per jaar. In een openbare zitting verklaarde De Maistre dat hij niets verwijtbaars heeft gedaan, het systeem van de Bettencourts bestaat al veertig jaar. En zijn advocaat voegde er nog aan toe dat alleen de Bettencourts (Alexander de Bettencourt is overleden) of mevrouw Bettencourt alleen de bestemming kent van de giften.
De Maistre is in staat van beschuldiging gesteld op verdenking van het misbruik maken van de geestelijke zwakte van Liliane, nu 89 jaar oud en vorig jaar op verzoek van de familie onder curatele gesteld. Haar dementie zou al in 2006 manifest zijn. Aan een inmiddels ook verdachte ex-huisvriend, de fotograaf François-Marie Banier zou in de loop van de jaren enkele honderden miljoenen aan o.a. kunstwerken zijn geschonken. Weer een andere in staat van beschuldiging gestelde wacht nog verdere verhoren: ex-minister Eric Woerth, die als penningmeester van de UMP € 150.000 cash zou hebben ontvangen. Woerth ontkent. Sarkozy zelf kan in deze affaire niet worden gehoord zolang hij president is. Hij verlies deze immuniteit zodra hij het Elysée moet verlaten. (30.03.12)
25.04.12
Het Hof van Beroep in Bordeaux heeft afwijzend beschikt op het verzoek van de voormalige vermogensbeheerder Patrice de Maistre van Liliane Bettencourt om de voorlopige hechtenis op te heffen. De man die al een maand vastzit, wordt verdacht misbruik te hebben gemaakt van de geestelijke zwakheid van de miljardaire
Print dit artikel
De regio's, exlucief DOM-TOM:
1. Région Nord-Pas-de-Calais 2. Régions Normandie 3. Région Picardie 4. Région Champagne-Ardenne 5. Région Lorraine 6. Région Alsace 7. Régions Normandie 8. Région Ile-de-France 9. Région Bretagne 10. Pays de la Loire 11. Région Centre-Val-de-Loire 12. Région Bourgogne 13. Région Franche-Comté 14. Région Poitou-Charentes 15. Région Limousin 16. Région Auvergne 17. Région Rhône-Alpes 18. Région Aquitaine 19. Région Midi-Pyrénées 20. Région Languedoc-Roussillon 21. Région Provence-Alpes-Côte-d’Azur (PACA) 22. Collectivité territoriale de Corse 23. Les DOM-TOM (Départements d'outre Mer-Territoires d'outre Mer)
De 22 regio's met de departementen en DOM-TOM:
Alsace (Elzas): Bas-Rhin [67] Haut-Rhin [68] Aquitaine (Aquitanië): Dordogne [24] Gironde [33] Landes [40] Lot-et-Garonne [47] Pyrénées-Atlantiques[64] Auvergne: Ardèche [07] Cantal [15] Haute-Loire [43] Puy-de-Dôme [63] Basse-Normandie (Laag Normandië): Calvados [14] Manche [50] Orne [61] Bourgogne (Bourgondië): Côte-d'Or [21] Nièvre [58] Saône-et-Loire [71] Yonne [89] Bretagne: Côtes-d'Armor [22] Finistère [29] Ille-et-Vilaine [35] Morbihan [56] Centre: Cher [18] Eure-et-Loir [28] Indre [36] Indre-et-Loire [37] Loir-et-Cher [41] Loiret [45] Champagne-Ardenne: Ardennes [08] Aube [10] Marne [51] Haute-Marne [52] Corse (Corsica): Corse-du-Sud [2A] Haute-Corse [2B] Franche-Comté (Graafschap Franche): Doubs [25] Jura [39] Haute-Saône [70] Territoire de Belfort [90] Haute-Normandie (Hoog Normandië): Eure [27] Seine-Maritime [76] Île-de-France: Paris [75] Seine-et-Marne [77] Yvelines [78] Essonne [91] Hauts-de-Seine [92] Seine-Saint-Denis [93] Val-de-Marne [94] Val-d'Oise [95] Languedoc-Roussillon: Aude [11] Gard [30] Hérault [34] Lozère [48] Pyrénées-Orientales[66] Limousin: Corrèze [19] Creuse [23] Haute-Vienne [87] Lorraine (Lotharingen): Meurthe-et-Moselle [54] Meuse [55] Moselle [57] Vosges [88] Midi-Pyrénées: Ariège [09] Aveyron [12] Haute-Garonne [31] Gers [32] Lot [46] Hautes-Pyrénées[65] Tarn [81] Tarn-et-Garonne [82] Nord-Pas-de-Calais: Nord [59] Pas-de-Calais [62] Pays-de-la-Loire: Loire-Atlantique [44] Maine-et-Loire [49] Mayenne [53] Sarthe [72] Vendée [85] Picardie: Aisne [02] Oise [60] Somme [80] Poitou-Charentes: Charente [16] Charente-Maritime [17] Deux-Sèvres [79] Vienne [86] Provence-Alpes-Côte-d'Azu: Alpes-de-Haute-Provence [04] Hautes-Alpes [05] Alpes-Maritimes [06] Bouches-du-Rhône [13] Var [83] Vaucluse [84] Rhône-Alpes: Ain [01] Ardèche [07] Drôme [26] Isère [38] Loire [42] Rhône [69] Savoie [73] Haute-Savoie [74]
Sarkozy wil het land wat anders indelen
Half december zal het Franse parlement beraadslagen over plannen van president Nicolas Sarkozy om het land bestuurlijk wat anders te gaan indelen. Frankrijk telt kieskringen, arrondissementen, kantons, gemeenten, communautés de communes, agglomérations, departementen, pays, regio's. Wat veel, vindt het staatshoofd, en dus ook kostbaar. Hier en daar werpen politici de suggestie op om de 96 departementen op te heffen. Dat gaat Sarkozy te ver. Hij ziet voorlopig meer in nauwere samenwerking op verschillende niveaus: gemeenten - er zijn er ruim 36.000 - zullen veel meer dan nu al het geval is - zaken gezamenlijk moeten aanpakken. Hetzelfde geldt voor de departementen en de 22 regio's. Daarnaast zou er nog een netwerk van grote gemeenten moeten komen, het réseau de métropoles. Sarkozy is kortom van mening dat de regelijver uit de pan is gerezen en daardoor voor veel onoverzichtelijkheid heeft gezorgd. Om te beginnen moeten de regionale parlementen, de conseils régionaux (regio's) en de conseils généraux (departementen), anders worden gekozen dan nu via vertegenwoordigers in de 4039 Franse kantons, uitsluitend papieren bestuurseenheden. Sarkozy wil nieuwe raadsleden, die zowel voor de regio's als voor de departementen gaan optreden, de conseillers territoriaux, die bovendien via eenvoudiger verkiezingen moeten worden gekozen: één ronde en wie de meeste stemmen behaalt, is verkozen. De hervorming zou in 2014 moeten ingaan, waarbij het aantal gekozen vertegenwoordigers in regio en departement daalt van 6000 naar 3000. De nieuwe metropolen van ten minste 450.000 inwoners zouden bevoegdheden moeten krijgen die nu nog in handen zijn van regio's, departementen en de kleinere samenwerkingsverbanden zoals de communautés de communes. Het zou hierbij gaan om de agglomeraties van Parijs, Nantes, Lyon, Bordeaux, Lille, Straatsburg, Toulouse en Marseille. (25.10.09)
Minder regio's, grotere stadsgebieden
 Oud-premier Edouard Balladur heeft met een commissie een nieuw plan bedacht om Frankrijk bestuurlijk wat praktischer in te richten. Het land telt nu gemeenten, agglomeraties, communautés des communes, kantons, arrondissementen, departementen, pays, regio's. En uiteraard nog een Assemblée en een Sénat. De territoriale hervorming die Balladur en zijn danktank voorstellen betekent onder meer het terugbrengen van het aantal regio's van 22 naar 15 en het formeren van 11 grote stedelijke gebieden. Van de in totaal 20 voorstellen die zijn gedaan, kunnen 16 rekenen op een algemene instemming van de commissieleden. Het idee van de vorming van een Grand Paris, hartewens van president Sarkozy, kan niet rekenen op de steun van links.
Het zou bestuurlijk gewenst zijn om 15 regio's te hebben met een gemiddeld aantal inwoners van 3 tot 4 miljoen. De commissie denkt niet aan het opheffen van de 96 departementen, een idee dat hier en daar wel is geopperd. Wel moet worden gekeken naar een herschikking van deze territoriale bestuurseenheden en moeten de verkiezingen voor regio en departement vanaf 2014 gelijktijdig plaatsvinden. De 4039 kantons, via welke de departementale verkiezingen getrapt worden gehouden, moeten weg, vindt de commissie. Op het ogenblik is 92% van de ruim 36.600 gemeenten verenigd in intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, agglomeraties, communautés des communes, syndicats de communes. De commissie wenst dit proces te laten voortzetten, zodat in 2013 alle gemeenten binnen een samenwerkingsverband opereren. Bij gebreke daarvan moeten de prefecten ('commissarissen der koningin') optreden. Om de doelmatigheid van het gemeentelijk bestuur verder te bevorderen pleit de commissie voor het vormen van 11 métropoles rond de plaatsen met meer dan 400.000 inwoners: Lyon, Lille, Marseille, Bordeaux, Toulouse, Nantes, Nice, Straatsburg, Rouen, Toulon en Rennes. Deze metropolen zouden meer taken moeten krijgen waaronder ook enkele bevoegdheden die nu nog zijn voorbehouden aan de departementen. Parijs vormt een uitzondering en zou bestuurlijk moeten worden omgevormd tot Le Grand Paris, bestaande uit de huidige hoofdstad met de omringende departementen Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis, Val-de-Marne. Deze nieuwe regio zou uit 6 miljoen inwoners bestaan en een raad van 135 leden tellen (45 uit Parijs en 30 voor elk van de voormalige departementen). Bij alle hervormingen vormt het toedelen van taken het belangrijkste aandachtspunt. In de huidige bestuurslagen worden nog te veel zaken dubbel of driedubbel afgedaan, hetgeen voor een enorme verspilling zorgt. Een vijfde van alle overheidsuitgaven gebeurt in deze plaatselijke collectiviteiten. |
Print dit artikel
De departementen en hun prefecturen

01 - Ain 02 - Aisne 03 - Allier 04 - Alpes de Haute Provence 05 - Hautes Alpes 06 - Alpes Maritimes 07 - Ardèche 08 - Ardennes 09 - Ariège 10 - Aube 11 - Aude 12 - Aveyron 13 - Bouches du Rhône 14 - Calvados 15 - Cantal 16 - Charente 17 - Charente Maritime 18 - Cher 19 - Corrèze 2A 2B - Corse (du Nord et du Sud) 21 - Côte d'Or 22 - Côtes d'Armor 23 - Creuse 24 - Dordogne 25 - Doubs 26 - Drôme 27 - Eure 28 - Eure et Loir 29 - Finistère 30 - Gard 31 - Haute Garonne 32 - Gers 33 - Gironde 34 - Héraut 35 - Ille et Vilaine 36 - Indre 37 - Indre et Loire 38 - Isère 39 - Jura 40 - Landes 41 - Loir et Cher 42 - Loire 43 - Haute Loire 44 - Loire Atlantique 45 - Loiret 46 - Lot 47 - Lot et Garonne 48 - Lozère
|
49 - Maine et Loire 50 - Manche 51 - Marne 52 - Haute Marne 53 - Mayenne 54 - Meurthe et Moselle 55 - Meuse 56 - Morbihan 57 - Moselle 58 - Nièvre 59 - Nord 60 - Oise 61 - Orne 62 - Pas de Calais 63 - Puy de Dôme 64 - Pyrénées Atlantiques 65 - Hautes Pyrénées 66 - Pyrénées Orientales 67 - Bas Rhin 68 - Haut Rhin 69 - Rhône 70 - Haute Saône 71 - Saône et Loire 72 - Sarthe 73 - Savoie 74 - Haute Savoie 75 - Paris 76 - Seine Maritime 77 - Seine et Marne 78 - Yvelines 79 - Deux Sèvres 80 - Somme 81 - Tarn 82 - Tarn et Garonne 83 - Var 84 - Vaucluse 85 - Vendée 86 - Vienne 87 - Haute Vienne 88 - Vosges 89 - Yonne 90 - Territoire de Belfort 91 - Essonne 92 - Hauts de Seine 93 - Seine Saint Denis 94 - Val de Marne 95 - Val d'Oise DOM: 971 - Guadeloupe 972 - Martinique 973 - Guyane 974 - Réunion 976 - Mayotte (departement) TOM: Nouvelle-Calédonie (Nieuw Caledonië), Polynésie (Polynesië) en Française Wallis |
Print dit artikel
Links en rechts Het altijd wat eigengereide Frankrijk, die vierde economie ter wereld maar kreunend onder een enorme staatsschuld en begrotingstekort, is bezig zich zo goed en zo kwaad als het gaat, verder te ontwikkelen tot een moderne Europese natie, mét behoud van de Franse trekjes: sterk nationaliteitsgevoel en een nog erg hiërarchisch bestuurssysteem, zowel in bedrijfsleven als bij de overheid.
Hoe het land ook zijn best doet om wat meer te decentraliseren, er 'heerst' een president. Op dit moment de rechtse, licht populistische Nicolas Sarkozy, in mei 2007 met een uidelijke meerderheid gekozen voor 5 jaar. Hij won nipt de verkiezingen van de sociaal-democrate Ségolène Royal, die haar ambities behoudt om in 2012 opnieuw een gooi te doen naar het leiderschap van de Frans natie. Premier is de rechtse, wat steile François Fillon, de zetbaas van Sarkozy. Het huidige staatshoofd heeft direct na zijn aantreden een heuse omwenteling teweeg gebracht in de rolverdeling tussen diens ambt en dat van de minister-president. Sarkozy bepaalt het beleid en Fillon met zijn kabinet voert de voorstellen uit.
Nationaal 'debat' afgesloten

Na drie maanden van nationaal debatteren - 350 bijeenkomsten, 58.000 voorstellen, ideeën en suggesties via internet - heeft premier François Fillon de maatschappelijke discussie min of meer afgesloten. Er zullen misschien enige uiterlijkheden worden geïntroduceerd, waarmee de nationale identiteit van de Franse samenleving moet worden onderstreept. De Franse media berichten vrijwel unaniem in licht badinerende toon dat het een goede zaak is, dat de Franse vlag zal wapperen op schoolgebouwen en dat scholieren het volkslied de Marseillaise zouden moeten gaan zingen. Fillon en minister Eric Besson van Immigratiezaken werken de uitkomsten van het nationale debat uit en zullen het vervolgens aan president Sarkozy overlaten om met concrete maatregelen te komen. Het staatshoofd is de geestelijke vader van het debat, maar liet bij het toenemen van de kritiek erop - 'het debat dient vooral om maatregelen tegen migranten te formuleren' - de uitwerking over aan Besson en Fillon. Kritici menen dat de berg een muis heeft gebaard en dat het debat een ordinaire propagandastunt was met het oog op de regionale verkiezingen van volgende maand.
Gedurende het nationale debat kwamen het onderwijs en de scholen veelvuldig aan de orde. Immers, ook bij de Franse jeugd dient het gevoel te blijven bestaan dat zij in hun eigen Frankrijk leeft. Premier Fillon wil dan ook daadwerkelijk dat de tricolore vanaf de schoolgebouwen wordt uitgestoken, dat de Verklaring van de rechten van de mens en de burger van 1789 in elk klaslokaal aanwezig is. Vanaf het schooljaar 2010 komt er een carnet van de jonge burger en in 2011 een versterking van de burgerschapsopvoeding. Maar het voorstel van Besson om ten minste een keer per jaar het volkslied in de scholen te laten zingen is niet door iedereen verwelkomd. Sinds 2005 is het bovendien op de kleuter- en basisscholen al verplicht om de Marseillaise te leren. Premier Fillon kondigde aan het vreemdelingencontract te herzien, het contrat d'accueil et d'intrégration (CAI). Het gaat hier om een contract tussen de prefect en elke van buiten Europa komende vreemdeling van 16 jaar en ouder die voor de eerste keer op Frans grondgebied wordt toegelaten en daar wil blijven wonen. Dat contract is sinds 2007 verplicht. De CAI verplicht tot het volgen van een vormingsdag, een taalopleiding als het Frans onvoldoende wordt beheerst en een informatiedag Vivre en France. Ter verdere verdieping van 'het debat' komt er een commissie van kamerleden en intellectuelen die de gedane en ook nieuwe voorstellen moet gaan bestuderen. Het moet wat gestructureerder, want het nu gevoerde debat bleek nogal geïmproviseerd. Bij de organisatie ervan waren geen onderzoekers, historici of sociologen betrokken. Voor wat betreft Fillon en Besson is het debat niet echt afgelopen en kan deze nog gedurende de gehele zittingsperiode van de regering voortduren. In april zal Sarkozy zijn opvattingen over het identiteitsdebat en de uitkomsten ervan presenteren. (08.02.10)
Het Franse presidentschap mag wat kosten De Franse variant van de algemene rekenkamer heeft voor het eerst in de Franse geschiedenis de kosten van het Elysée, het Franse Catshuis, en de controle daarop, bekendgemaakt. Het doorrekenen van de uitgaven van de regeringschef Sarkozy en zijn medewerkers gebeurde op verzoek van het staatshoofd zelf. Er klonk nogal forse kritiek op de beperkte transparantie over de kosten van de 'hofhouding'. Het Cour de Comptes stuitte bij zijn onderzoek niet op onverwachte of geheime grote posten.
Wel waren er vragen, zoals over het onderhoud van de drie presidentiële residenties (in Rambouillet, Marly-le-Roi en Souzy-la-Briche). De kosten daarvan zijn € 1,76 miljoen per jaar, geen onoverkomelijk post, maar een probleem is wel volgens de rekenaars dat deze verblijven vrijwel niet worden gebruikt. Opmerkelijk was wel een post van € 14.123 onduidelijke uitgaven van de president die kennelijk vooral in de privé-sfeer lagen. Bij het vragen om uitleg aan de staf van Sarkozy kwam een duidelijk antwoord: het hele bedrag werd onmiddellijk en volledig teruggestort van de privé-rekening van Sarkozy. Opheldering moet er verder nog komen over een post van € 14 miljoen aan reiskosten, waaraan ook privé-kantjes zitten. De media maakten verder nogal drukte over het laten uitvoeren van opiniepeilingen. Er werden 35 van dergelijke dure onderzoeken gehouden die echter tot slechts 15 publicaties leidden. Bovendien zou een bevriende relatie zijn bevoordeeld bij de opdrachten tot de onderzoeken. De fractie van de Parti socialiste heeft inmiddels een parlementair onderzoek geëist.
Verkeerd noemt de rekenkamer het dat 55 belangrijke raadgevers gratis wonen in Parijse appartementen. De controleurs menen dat deze voordelen bij de inkomstenbelasting van deze medewerkers moeten worden verrekend. Ook een leverancier van frisdranken zou zijn bevoordeeld, die vorig jaar voor € 126.000 aan het Elysée mocht leveren aan niet-alcoholische dranken. De rekenkamer had niet zo zeer kritiek op deze uitgaven, maar op de monopoliepositie van de leverancier. Aan wijn en sterke drank werd € 1 miljoen uitgegeven. Vreemd is nog de € 3500 die werden gebruikt uit de staatskas om de boetes van Sarkozy en zijn vrouw te betalen die te laat waren met het voldoen van de stroom- en gasrekeningen. Het opfleuren van de ambtswoning met bloemen vergde vorig jaar € 280.000. In totaal kostte de presidentiële huishouding bijna € 113 miljoen, waarvan onder meer werden betaald de kosten van de 61 dienstauto's, 2 Airbussen, 5 Falcon-straalvliegtuigen. Vorig jaar schafte de president zich voor € 60 miljoen nog een nieuwe Falcon aan en gaf het toestel de naam Carla. Bij het Elysee werken 944 mensen, onder wie 44 chauffeurs en 87 koks.
De kosten van € 113 miljoen per jaar voor het staatshoofd, de president, laten zich vergelijken met die van het Nederlandse staatshoofd, de koningin: € 114 miljoen in hetzelfde jaar 2008.
Fillon presidentiabel De Franse minister-president François Fillon, de Balkenende van Frankrijk mét charisma, zou een zeer goede president zijn in het geval Nicolas Sarkozy bij de volgende verkiezingen van 2012 niet verkiesbaar is. Fillon zou alle kanshebbende rivalen van rechts kansrijk verslaan. Slechts Dominique Strauss-Kahn, de altijd favoriete kandidaat van links Frankrijk, kan Fillon in dit opzicht voorbij streven. Een enquête voor Le Point wijst dit uit. DSK is voorlopig opgeborgen in de Verenigde Staten waar hij baas is van het Internationale Monetaire Fonds. Fillon, de ogenschijnlijk loyale uitvoerder van de politieke wensen en verlangens van het gekozen staatshoofd Sarkozy, zou het in de ogen van de Fransen als president beter doen dan de mogelijke andere kandidaten van links, zoals eerste secretaris Martine Aubry van de Parti socialiste of eigenzinnig partijgenote Ségolène Royal, die in 2007 als socialistische presidentskandidate het onderspit moest delven tegen Sarkozy. Bij de sympathisanten van de rechtse regeringspartij UMP wordt Fillon als de beste presidentskandidaat beschouwd in het geval Sarkozy zich niet zou laten vertegenwoordiger: 45% van zijn partijgenoten zetten hem op de eerste plaats, waarmee Fillon kandidaten als Alain Juppé (12%) en Dominique de Villepin (11%) verplettert. De ondervraagden mochten ook melden hoe zij denken over de kwaliteiten van Sarkozy en diens premier Fillon: Sarkozy bezit autoriteit en vastberadenheid, terwijl Fillon meer de man is van de dialoog en de oprechtheid. (04.03.10)
La République française wordt bestuurd door een president en de regering. Het volk is vertegenwoordigd in wat in Den Haag de Tweede Kamer heet, de Assemblée Nationale - 577 députés en de Eerste Kamer, de Sénat - 343 senatoren. De invloed van de staat is zeer belangrijk, hoewel de almacht door de privatiserings- en decentraliseringshausse afneemt. Vooral de gezondheidszorg, het onderwijs, de energievoorziening en gedeeltelijk ook de telecommunicatie en het openbaar vervoer zijn nog staatsaangelegenheden. Ruim een kwart van de Franse beroepsbevolking werkt bij de overheid, zo'n 5,2 miljoen ambtenaren.
Tussen de gemeente en de centrale overheid zitten in Frankrijk meer bestuurslagen dan in Nederland: regio's, departementen, communautés, arrondissementen, kantons, kiesdistricten (circonscriptions) en sinds enige tijd ook pays. De laatste zijn gebieden binnen de departementen, die op een nog meer gedecentraliseerde manier willen zorgen voor de ontwikkeling van industrie, landbouw, onderwijs, gezondheidszorg en recreatie binnen hun territorium. Deze pays zijn mede op aandrang van 'Brussel' in het leven geroepen. Het stichten van dergelijke pays is nu in volle gang.
Frankrijk zelf, France métropolitain, ook wel l'Hexagone genoemd (naar de zeshoekige geografische vorm) is bestuurlijk verdeeld in 22 regio's (26 inclusief de overzeese gebiedsdelen) en 96/100 departementen. Er zijn ook nog 4 overzeese regio's/departementen (DOM - département d'outre mer) en andere gebiedsdelen (TOM - territoire d'outre mer), ver verwijderd van het Europese Frankrijk. Het Franse tv-journaal komt er wel eens met een camera.
Een departement wordt bestuurd door een gekozen conseil général. Binnen de regio's wordt in deze raad gesproken over de economisch en toeristische ontwikkeling van de streek en het onderhoud en beheer van de nationale wegen, het regionale treinverkeer alsmede het beheer van de lycea en het beroepsonderwijs. Vanaf 2005 beginnen de regio's en departementen concreet iets te merken van de decentralisatieplannen die na bijna 25 jaar van onderhandelen tot uitvoering gaan komen. Parijs wil taken afstoten naar de regio's en de departementen; de laatste beschouwen veel van de regeringsplannen echter als verkapte bezuinigingsmaatregelen. De nieuwe taken voor de lagere overheden betekenen veelal dat de plaatselijke belastingen omhoog gaan. Enkele van de staatstaken die worden afgestoten in de komende jaren: economische steun aan het bedrijfsleven, het beheer van de werkloosheidsfondsen, jeugdzorg, betaling van technisch personeel bij het onderwijs, het beheer van cultuurmonumenten en van lokale rijkswegen (routes nationales).
|
Overheidsdiensten werken niet klantvriendelijk De Franse ombudsman heeft in zijn jaarverslag geconstateerd dat er nog veel mis is met de dienstverlening van de Franse overheidsinstellingen. Deze stelt vast dat nog te veel instellingen telefonisch niet of onmogelijk te bereiken zijn, dat verschillende lichamen verschillende besluiten nemen en dat het publiek nog te veel van het kastje naar de muur wordt gestuurd. President Sarkozy wordt aangeraden zijn ambtenaren meer informatie te laten verstrekken en de kwaliteit van de loketfunctie te verbeteren. Ambtenaren moeten beleefder worden, meer luisteren en op tijd antwoorden geven in begrijpelijke taal. Vorig jaar behandelde de ombudsman 65.530 geschillen tussen burgers en overheidsinstelling, bijna een procent meer dan in 2007. Het slagingspercentage van de bemiddelingen ligt op 84. De ombudsman zal dit jaar bijzondere aandacht schenken aan kwesties rond het persoonlijk krediet, waarvoor deze week minister van Economische Zaken Christine Lagarde al enkele voorstellen deed. De banken en in het bijzonder de kredietinstellingen moeten zorgvuldiger te werk gaan bij het verstrekken van persoonlijke leningen en doorlopende krediet. Ook is er meer aandacht voor de aanpassing van de PACS, het Franse samenlevingscontract en de pensionering van mensen die hebben gewerkt met asbest. Overigens zal de médiateur worden vervangen door een défenseur des droits (verdediger van rechten) die meer bevoegdheden zal krijgen. (20.03.09)
|
Vertegenwoordiger van de staat is de préfet de région; dat is dezelfde prefect die zetelt in het departement waarvan de hoofdstad (chef-lieu) ook de hoofdstad van de regio is. In de overige departementen binnen een regio zetelt de préfet du département en vertegenwoordigt namens de ministers de staat binnen zijn territorium. Deze prefect treedt verder o.m. bij de gemeentegrenzen overschrijdende politiezaken. Er is één préfet de police en wel in Parijs.
De departementen zijn verdeeld in circonscriptions (kiesdistricten die elk een député leveren), in arrondissementen (325), met aan het hoofd een sous-préfet; deze arrondissementen zijn verdeeld in kantons (3714), en deze ten slotte in de gemeenten (36.433). Het kanton en het arrondissement zijn niet zo belangrijk meer; ze dienen meer een administratief doel. Een kanton beslaat enkele gemeenten of delen van grotere plaatsen en kiest om de zes jaar een nieuwe conseiller général. Aan de kentekenplaten van de auto's is te zien waar de berijder vandaan komt. De laatste twee cijfers geven het nummer van het departement aan. Het gaat alfabetisch: 01 is bijvoorbeeld het departement Ain, nummer 24 is de Dordogne, nummer 75 het centrum van Parijs en nummer 81 het département Tarn. De regio Midi-Pyrénées bestaat bijvoorbeeld uit 8 departementen. De charme van het kunnen lokaliseren van de chauffeur aan zijn kentekenplaat zal minder worden als de automobilist zijn kenteken mag behouden als hij naar een ander departement verhuist. Er komen in 2009 nieuwe nummerborden zonder vermelding van het departementnummer, maar als men het graag wil, zijn ook plaques d'immatriculation te krijgen mét het nummr van het departement of het logo van de regio. De postcodes beginnen met de eerste twee cijfers van het departement.
|
Overheid steeds meer on-line De Franse overheid heeft een website, waarop de burger terecht kan voor de afhandeling van vele handelingen die hij met het bestuur heeft te verrichten. De tot nu toe her en der verspreide informatie is op één site samengevoegd, zoals over gezin, gezondheid, werk, studeren, huisvesting, reizen, belastingen enz. Men kan zien hoe ver het staat met de terugbetaling door de CPAM van betaalde dokterskosten, de te betalen belasting uitrekenen, een formulier downloaden om een bouwvergunning aan te vragen, adreswijzigingen naar de instanties sturen, bekeurigngen on-line betalen en nog veel meer. Wie het spoor bijster dreigt te raken in de veelheid van aangeboden informatie is er de mascotte Adèle, die de bezoeker bij de hand neemt en naar de juiste plek geleidt. De meest relevante informatie op deze overheidssite vindt men elders op deze site Wonen en leven in Frankrijk weer terug. In het Nederlands uiteraard. Op de site van de Franse overheid zijn ook alle regio's, departementen en belangrijkste gemeenten te vinden met hun internetadressen. Kijk onder het hoofdstukje Annuaire des services de l'administration. Daarin staan de belangrijkste overheidsdiensten van geheel Frankrijk vermeld. Via een zoekmachine kan naar nationale overheidsinstanties worden gezocht en naar instellingen in de directe omgeving. Ook biedt de website Service-Public een uitgebreide lijst van sites van niet-overheidsinstellingen met een publieke functie. Met het intikken van een trefwoord, gevolgd door gouv.fr is het zoeken erg gemakkelijk. Wie iets wil weten over de gezondheidszorg, tikt www.sante.gouv.fr in en krijgt de overheidsinformatie hierover. Of inlichtingen op het gebied van onderwijs: www.education.gouv.fr. Ook op andere gebieden zijn de Fransen inmiddels gewend geraakt aan het elektronisch zakendoen met de staat. Het gebruik van internet bij het invullen van de belastingaangifte en het betalen van belasting online is explosief gestegen. Het bespaart de staat miljarden en de overdadige schare ambtenaren daalt gestadig in getal. www.mon.service-public.fr is een nieuwe site met persoonlijke info (na registratie) bij arbeidsbureau, uitkeringsinstellingen, Sécu enz. Er is ruimte om alle ontvangen brieven, stukken en documenten digitaal op te slaan. De documenten worden drie jaar bewaard en daarna, na twee waarschuwingen via de e-mail. verwijderd).
Papieren bewaren Op een speciale site is vermelde welke papieren een Franse ingezetene dient te bewaren (banken, belastingen e.d.)
|
|
Telefoneren met de overheid: 3939 Wie telefonisch contact wil met een Franse overheidsinstelling, kan 3939 bellen. Zestig geoefende beambten luisteren naar de vragen van de bellers en schakelen deze direct door naar de juiste overheidsinstantie. Lange wachttijden zullen zo tot het verleden moeten gaan behoren. De Franse overheid, die met de dienst heeft proefgedraaid, spreekt van een revolutie. De kosten van een telefoontje naar 3939 zijn € 0,12 per minuut.
|
Print dit artikel
Europees klachtennetwerk voor als het even niet lukt
De Franse regelgeving is complex en uitbundig. Als daar ook nog richtlijnen en directieven uit Brussel bij komen, raken vooral de overheidsbeambten in de provincies soms het spoor bijster. Het duurt maanden tot een jaar, voordat alle wijzigingen tot in de kleinste plaatsen zijn doorgedrongen. Voor Nederlanders in Frankrijk is het niet zelden lastig om een Nederlandse auto 'in te voeren' in Frankrijk. De ene prefectuur reageert weer anders dan de andere. Zo zijn de zgn. homologatieverklaringen bij het overschrijven van auto's al geruime tijd niet meer nodig, maar nog tal van prefecturen zijn daarvan niet op de hoogte en blijven vasthouden aan verouderde en afgeschafte regels. Sinds enkele jaren bestaat er de Europese dienstverlening Solvit, waar particulieren en bedrijven terecht kunnen als ambtenaren de regels van de interne markt niet correct toepassen. Deze Solvit-centra zijn overheidsinstellingen en proberen problemen zoals hierboven geschetst binnen een redelijke termijn op te lossen. In theorie zou dat in tien weken moeten zijn gebeurd. De diensten van Solvit zijn gratis. In principe behandelt Solvit alle grensoverschrijdende problemen die tussen een bedrijf of burger en een nationale overheidsinstantie anderzijds door een mogelijk verkeerde toepassing van het EU-recht ontstaan. Tot dusver heeft Solvit vooral klachten behandeld op de volgende gebieden: * Erkenning van diploma's * Toegang tot onderwijs * Verblijfsvergunningen * Stemrecht * Sociale zekerheid * Arbeidsrechten * Rijbewijzen * Inschrijving van voertuigen * Grenscontroles * Markttoegang voor producten * Markttoegang voor diensten * Vestiging als zelfstandige * Overheidsopdrachten * Belastingen * Vrij verkeer van kapitaal of betalingen Het Nederlandse Solvit-centrum: Claudine Driesser Ministerie van Economische Zaken Bezuidenhoutseweg 30 Postbus 20101 NL - 2500 EC Den Haag - Tel. 0031 (0)703797748, solvit@minez.nl. Een formulier om klachten door te geven is hier te downloaden. Het Franse Solvit-centrum: Matthieu Laurent Secrétariat Général des Affaires européennes 2, Boulevard Diderot F - 75572 Cedex 12 Paris - Tel. 0033 (0)144871297, solvit@sgae.gouv.fr. Klachtenformulier
Frankrijk blijft ambtenarenland Hoewel het aantal rijksambtenaren in Frankrijk de laatste tien jaar met 1,4% is gedaald, blijken de lagere overheden zoals regio's, departementen en gemeenten 40% meer ambtenaren te hebben aangesteld. Frankrijk telt nu 5,3 miljoen overheidswerkers, 20,5% van de beroepsbevolking en ruim 650.000 meer dan tien jaar geleden. Het ambtenarenkorps dat werkt voor de staat is sinds 2006 verkleind. Zo werden in 2008, de laatste cijfers, 77.000 posten geschrapt dankzij het beleid om één nieuwe ambtenaar aan te stellen bij de pensionering van twee. De daling bedroeg daarmee 3,1% in een jaar en 1,4% sinds 1998. Van de 2,4 miljoen rijksambtenaren is ruim 14% militair. Alleen bij het ministerie van Justitie en bij het kabinet voor de premier groeide het aantal ambtenaren, bij de overige departementen werd gekort op het aantal personeelsleden. Het zwaarst getroffen werden de ministeries van Onderwijs en van Milieu, met een daling van respectievelijk 43.000 en 23.000 medewerkers. Bijna een van de twee staatsambtenaren werkt in het onderwijs, een op vijf voor Defensie en een op elf voor Binnenlandse Zaken. De lagere overheden, de collectivités locales, gingen onverdroten voort met het aantrekken van nieuw personeel, ongeveer 70.000 man nieuw personeel in 2008. Daarmee komt de totale personeelssterkte bij deze bestuursorganen op 1,82 miljoen, bijna 40% meer dan in 1998. De uitbreiding van de personeelssterkte heeft de laatste drie jaar geen verband gehouden met nieuwe taken die van 'Parijs' naar de regio's en departementen zijn overgeheveld. Ook de openbare ziekenhuizen hebben veel personeel nodig, nu werken daar ongeveer een miljoen overheidswerkers. De groei was de laatste tien jaar gemiddeld 1,8% per jaar. Gemiddeld verdiende een rijksambtenaar in 2008 € 2328 netto per maand, 3,7% meer dan een jaar daarvoor. Een territoriale ambtenaar verdienst maandelijks gemiddeld € 600 minder en een ziekenhuiswerker € 150 minder. De laatste twee groepen zagen hun salaris, gecorrigeerd voor inflatie, met respectievelijk 0,6 en 0,1% dalen. (05.09.10)
Print dit artikel
Kiezen en gekozen worden
De gemeenteraadsverkiezingen in Frankrijk zijn in maart 2008 gehouden. In Frankrijk wonende Nederlanders konden stemmen voor deze verkiezingen als zij zich op tijd hadden laten inschrijven in het kiezersregister.
Nederlanders van 18 jaar en ouder die vast in Frankrijk wonen (en niet het kiesrecht hebben verloren) hebben hun actief (stemmen) en passief (gekozen worden) kieskrecht voor de verkiezingen van het Europees Parlement niet verloren. Buitenlandse inwoners van Frankrijk van 23 jaar en ouder kunnen zich ook verkiesbaar stellen. Op de website Informatie over Frankrijk voor Nederlandse burgers heeft de Europese Commissie de zaken rond het Euroopese kiesrecht in den vreemde op een rijtje gezet: Belangstellenden moeten een verzoek indienen om opgenomen te worden op de aanvullende kiezerslijst van hun gemeente. Dit verzoek moet uiterlijk op de laatste werkdag van december worden ingediend voor definitieve inschrijving op 1 maart van het daaropvolgende jaar. De EU-burger moet voldoen aan de vereisten die gelden voor Franse onderdanen, en bovendien bij zijn verzoek om inschrijving op de aanvullende kiezerslijst een schriftelijke verklaring indienen. Hierin moet hij of zij vermelden:
• nationaliteit en adres in Frankrijk; • in voorkomend geval de plaats in de lidstaat van herkomst waar hij of zij het laatst als kiezer was ingeschreven; • dat het actief kiesrecht niet verloren is in de lidstaat van herkomst; • dat het actief kiesrecht alleen in Frankrijk zal worden uitgeoefenend.
Print dit artikel
Uitleg over het kiessysteem in Frankrijk
De president van Frankrijk, Nicolas Sarkozy, was nog maar net geïnstalleerd of het volgende politieke schouwspel diende zich al weer aan: de Franse 'Tweede Kamer'-verkiezingen: les élections législatives (of wel les législatives). De term 'législatives' heeft betrekking op le pouvoir législatif, de wetgevende macht, die zoals in elke parlementaire democratie bij het parlement (le Parlement) berust. Het Franse parlement bestaat uit l’Assemblée nationale (te vergelijken met onze Tweede Kamer) en le Sénat* (onze Eerste Kamer).
De Franse 'Tweede Kamerleden' worden députés (afgevaardigden, gedeputeerden) genoemd. Ze worden voor een periode van vijf jaar gekozen (de zogenaamde législature*) en zijn herkiesbaar. Sinds de invoering van het quinquennat* voor de ambtstermijn van de president lopen beide zittingstermijnen dus ongeveer gelijk, hetgeen de kans op een cohabitation* aanzienlijk verkleint.
Elke député is afkomstig uit een kiesdistrict, une circonscription*. Daarvan zijn er dus net zoveel als er zetels in de Assemblée nationale zijn, namelijk 577. Van dit aantal zijn er 570 gereserveerd voor la France métropolitaine (het Europese Frankrijk zeg maar) en 7 voor de overzeese gebiedsdelen (DOM TOM*) zoals la Réunion of Martinique. Binnen de grenzen van een departement (daarvan heeft Frankrijk er 95, exclusief de overzeese departementen) bevinden zich meerdere kiesdistricten. De grenzen van de circonscriptioncanton*, een commune (gemeente) of een arrondissement (voor de grote steden). Als kiesgerechtigde spreek je over de zoveelste circonscription waaronder je valt.
De verkiezing van de gedeputeerden verloopt volgens het systeem van suffrage universel direct, au scrutin majoritaire uninominal à deux tours. Dit klinkt zeer ingewikkeld, en dat is het ook. Hieronder een toelichting van elke term. - Suffrage: verkiezingen - Universel: Algemeen, dat wil zeggen voor de hele bevolking; met dien verstande dat men natuurlijk kiesgerechtigd moet zijn (onder meer de leeftijd van 18 jaar moet hebben bereikt en van Franse nationaliteit zijn) en dat men moet zijn ingeschreven op de zogenaamde listes électorales. - Direct: De bevolking kiest zelf direct zijn gedeputeerden, anders dan bijvoorbeeld de leden van de Sénat, die indirect door de bevolking worden gekozen, namelijk door volksvertegenwoordigers op elk administratief niveau zoals gemeenteraadsleden, gedeputeerden, conseillers régionaux* en généraux*, die op hun beurt wel direct door de bevolking gekozen zijn. - Scrutin: Het feitelijke 'stem uitbrengen'. - Uninominal : De kiezers kiezen voor één kandidaat en per district kan er ook maar één kandidaat worden afgevaardigd naar Parijs. Anders dan in Nederland met zijn evenredige vertegenwoordiging kies je in Frankrijk voor een persoon, niet voor een lijst (partij). - Majoritaire betekent meerderheid. Maar het is een meerderheid verkregen in twee rondes, à deux tours. Dat betekent dat als in de eerste ronde er niet één kandidaat is die de absolute meerderheid heeft verkregen, er een tweede ronde nodig is.
Iedere ingeschreven kiesgerechtigde mag dus stemmen op één van de kandidaten uit zijn eigen kiesdistrict. Uiteraard zijn er kandidaten van elke politieke kleur. En uiteraard verschilt de overwegende politieke kleur per district. Een kandidaat is na slechts één ronde gekozen, indien hij de absolute meerderheid van de uitgebrachte stemmen in het district krijgt, wat tegelijkertijd een stemmenaantal moet zijn van minstens 25% van de ingeschreven kiesgerechtigden in het betreffende district. In de andere gevallen volgt een tweede ronde voor die kandidaten die minstens 12,5% van de uitgebrachte stemmen hebben behaald. Uiteindelijk heeft de kandidaat gewonnen die de relatieve meerderheid van de uitgebrachte stemmen heeft behaald. Als na de eerste ronde maar één of geen kandidaat 12,5% van de stemmen heeft behaald, dan gaat de tweede ronde tussen die twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen hebben behaald.
* Assemblée nationale: Te vergelijken met de Tweede Kamer in Nederland. Canton: Administratieve onderverdeling van een departement, die al sinds de Franse revolutie bestaat. Het zijn er momenteel 4.035 (inclusief de DOM TOM). Het canton fungeert als kiesdistrict voor de verkiezing van de Conseil général de volksvertegenwoordiging op het niveau van het departement. Ieder canton kiest een eigen vertegenwoordiger. Circonscription: Kiesdistrict, ieder departement bestaat uit meerdere kiesdistricten, waarbinnen de ingeschreven kiesgerechtigden hun afgevaardigde kiezen. Cohabitation: De situatie dat de politieke kleur van de president en die van de meerderheid in de Assemblée nationale (en daardoor die van de premier ministre) verschillend is. Conseil général: Het bestuur van het departement. Door middel van directe verkiezingen kiezen in ieder canton de inwoners één conseiller général voor zes jaar. Iedere drie jaar wordt de Conseil général voor de helft vervangen. Conseil régional: Het bestuur van de région (daarvan zijn er 26). De conseillers régionauxrégion gekozen voor een periode van zes jaar. DOM TOM : De overzeese gebiedsdelen van Frankrijk. De Départements d’outre mer (DOM)Territoires d’outre mer (TOM) zijn onder meer Frans Polynesië. Législature: periode waarvoor de Assemblée nationale wordt gekozen, namelijk vijf jaar. Quinquennat: Sinds het referendum van 2000 wordt de Franse president gekozen voor een ambtstermijn van vijf jaar, met de mogelijkheid van een tweede (en volgende) termijn. Daarvoor was de ambtstermijn zeven jaar, le septennat. Sénat: Te vergelijken met de Eerste Kamer in Nederland, ook wel Haute Assemblée genoemd. De 321 senatoren worden gekozen voor negen jaar, waarbij iedere drie jaar een derde wordt vervangen. Zij worden indirect gekozen.
© Marion Everink Juriste, beëdigd vertaalster Frans, woonachtig in Frankrijk Auteur van 'Meer sjans met Frans' en 'Da's nou Frans!' (uitgeverij Scriptum)
| Uitvoerige informatie over deze onderwerpen is te vinden in La Maison, uitg. Het Spectrum. |
Print dit artikel
|

het weer in Frankrijk
19 mei 2012
|