Interessante, nuttige, onnodige en leuke literatuur over Frankrijk:

Bij uitgeverij Het Spectrum is de zevende druk verschenen van La Maison (460 pagina's. ISBN 97890 274 5729 5. Prijs € 24,95), het inmiddels tot standaardwerk uitgegroeide boek van Wim Bavelaar over het gaan wonen in Frankrijk. Alle gegevens en cijfermateriaal uit voorgaande drukken zijn geactualiseerd. Vrijwel alle noodzakelijke informatie die de emigrant naar Frankrijk of de (toekomstige) bezitter van een tweede huis aldaar nodig heeft is in dit boek te vinden. Geschreven op een zeer toegankelijke manier - de in Frankrijk wonende auteur is journalist - leest het boek prettig weg. Aan bod komen o.m. de volgende onderwerpen: de omgang met makelaars en notarissen, geldzaken, verzekeringen, belastingen, klussen en verbouwen, nutsvoorzieningen, gezondheidszorg enz. Er komen tal van woordenlijstjes in voor alsmede internetadressen en ervaringen van Nederlanders en voorbeeldbrieven voor zaken met de Franse overheid.


Door & Door Parijs, beleef de stad van binnenuit. Sarah Breimer (tekst) en Marina Goudsblom (foto's.) Kosmos Uitgevers, ISBN 978 90 215 5064 0 (€ 17,50) Wederom een nieuw Nederlandstalig boek over Parijs, geschreven door Nederlanders. In de wervende flaptekst lezen wij dat het boek je wegvoert van de gebaande paden en je meeneemt naar het Parijs zoals het werkelijk is. Van de ontspannen sfeer in het Jardin du Luxembourg en de wijnbar waar je je eigen fles kunt laten vullen, naar de kleurrijke, drukke markten waar de Parijzenaars elkaar ontmoeten. Schrijfster Sarah Breimer woonde anderhalf jaar in Parijs en zou meeslepende verhalen kunnen vertellen. En de schitterende foto's van reisfotografe Marina Goudsblom schetsen de Franse hoofdstad zoals we haar niet eerder zagen. Het is bij raadpleging van het boekje inderdaad een fraai drukwerk geworden van de twee dames, met achterin een handig katern pagina's met praktische informatie hoe te komen bij de beschreven heerlijkheden van Parijs. Alleszins nuttig, zo'n boekwerkje, dat echter niet echt afwijkt van de gebaande wegen en derhalve ruim aandacht besteedt aan Eiffeltoren, Montmartre, le Marais en soms ook een straatje verder gaat. De beschrijvingen zijn beknopt en handzaam. De fotografie is keurig en hier en daar zelfs heel aardig. Kortom, weer een Nederlands (reis)boek over Parijs na de vele tientallen Nederlandse eerder verschenen (reis)boeken over Parijs. Leuk om te hebben als je naar Parijs wilt gaan of om cadeau te krijgen. Informatief is het werkje alleszins misbaar.

Hemelse toetjes. De twaalf apostelen als inspiratiebron voor 50 bijbelse nagerechten. Renée Vonk. Uitgeverij Kok. ISBN 9789043506342 (€ 14,90.)
In de Provence wordt nog de kersttraditie in ere gehouden van het verorberen van 13 kerstdesserts na de Nachtmis. Er zijn ook gemeentebesturen die de bevolking van het dorp uitnodigen om gezamenlijk van 13 nagerechten te proeven. Het getal 13 verwijst naar de 12 apostelen en Jezus, tezamen gezeten aan het Laatste Avondmaal. De in Frankrijk wonende journaliste Renée Vonk, een bijbelvaste landgenote, schreef een boekje met de 'toetjes van de apostelen' en nog eens de 13 zoete en 13 hartige nagerechten, te nuttigen als afsluiting van de kerstmaaltijd. Vonk liet zich al eerder door de H. Schrift inspireren en schreef Lekker Bijbels, recepten met de bijbel als inspiratiebron. Je moet er maar op komen. Het nieuwe op de Heiland en diens discipelen geïnspireerde dessertboekje is fraai uitgegeven, mooie foto's, duidelijk teksten. Ze zullen ook wel lekker zijn, de Kaasrotsjes in de branding (Petrus betekent rots) en de ongelovige Thomassoufflé. Les treize desserts dienen als copieuze afsluiting van het kerstmaal: o.a. Andreas' chocovijgen, crème brûlée à la Bartolomeus, zomersoesjes voor Mattias, herderstoetje van Jezus, kaasrol van Mattheüs en Simons gevulde tomaatjes. De auteur laat in haar Inleiding nog wel weten dat het kookboek geen bijbelstudie is, geen fundamentalistisch statement, 'maar gewoon een lekker kookboek.'

Stadsliefde, Scènes in Parijs. Adriaan van Dis (met foto's van Tessa van der Waals en Frans Toet). Uitg. Augustus. ISBN 978 90 457 0531 6 (€ 19,95.) Adriaan van Dis woonde ruim zeven jaar in Parijs en nog steeds voelt hij zich verbonden met die stad en probeert hij de helft van zijn tijd er door te brengen. Hij huurt er een chambre de bonne, waar een deel van zijn boeken staat en van waaruit hij door de stad wandelt – week in week uit. Hij is er onzichtbaar en verkent wijken waar gewoonlijk geen toeristen komen. Voor hem is Parijs een altijd veranderende stad: gekleurd, verscheurd en vol verborgen geschiedenissen. Hij gaat mee uit boksen met de zoon van zijn werkster uit Sri Lanka, bezoekt het variété met een verlepte danseres, dwaalt met oude getuigen langs beladen adressen en kijkt achter de luiken waar de illegalen werken. Het nieuwe Europa voltrekt zich voor zijn ogen. Van Dis wandelt om het avontuur en doet daarvan verslag in dagboek en verhalen. Het boek heeft een bijzonder uitvoering gekregen: veel detailfoto's van het Parijse straatbeeld, kleurtjes op de pagina's en een helaas niet al te duidelijk register 'om na te wandelen of te fietsen'. Lezers van het glossy Frankrijkblad En France zullen enkele geschiedenissen in de verhalenbundel herkennen. In de Verantwoording schrijft de auteur dat eerder gepubliceerde verhalen flink zijn herschreven. Hoe dan ook, het is een prachtboek geworden. Van Dis kijkt en verwondert zich. En ergert zich ook, aan de Fransen, de Parijzenaars, Frankrijk. Ook houdt hij van het land en diens absurditeiten en onhebbelijkheden. 'Aan thuis ontvangen doen ze niet echt, tenzij ze getrouwd zijn met een buitenlander. Voor hen blijf ik ook na zeven jaar een vreemdeling. Maar is verhuisde niet naar Parijs om door de Fransen te worden opgenomen, maar om door de stad te worden opgenomen. Ik ben hier vreemdeling tussen vreemdelingen. Aangenaam verloren en dus thuis'. Aldus de laatste regels van het boek.

Question de savoir-vivre. Waarom Fransen uw Frans niet snappen..... Sylvain Lelarge. Uitg. Talen voor Talent. ISBN 978 94 6190 247 4 (€ 15
.) De bekende taaldocent Sylvain Lelarge, ook maandelijks op deze website present met nieuwe feiten en weetjes over de Franse taal, heeft zijn boekje een tweede druk laten beleven. Het aantal pagina's is meer dan verdubbeld met o.a. een mooie fotoreportage over de gebarentaal waarvan de Fransen zich bedienen en nieuwe waarschuwingen aan Nederlanders die zich mondeling wensen uit te drukken in de Franse taal. Het tot boek uitgegroeide verzameling columns kent drie onderdelen: de talrijke valkuilen, waarin een Frans sprekende Nederlander kan vallen met de inmiddels bekende voorbeelden hoe om te gaan met woorden als baiser, chambre, milieu, respectievelijk niet in de betekenis van kussen, kamer en milieu, maar het beoefenen van het ultieme liefdesspel, slaapkamer en onderwereld. Onderdeel twee bevat beschrijvingen van de Franse volksaard, van de typische Franse gewoonten en omgangsvormen die je wel moet kennen als je van plan bent in Frankrijk te gaan wonen. De fotoreportage Handgebaren en handgevaren laat voorbeelden zien van een gesticulerende Fransman die veel informatie verschaft via zijn lichaamstaal. Een rondje maken met duim en wijsvinger om een compliment uit te delen, wordt zeer verkeerd uitgelegd. Het gebaar geeft de kwalificatie nul aan. Al met al een leuk boekje (ook bij de auteur te bestellen), waarvan Francofielen en in Frankrijk wonende Nederlanders baat en plezier bij hebben.

100% Zuid-Frankrijk. Ontdek Zuid-Frankrijk in no-time. Frederik Crone. Uitg. mo'media. ISBN 978 90 5767 521 8 (€ 14,95.) Zuid-Frankrijk is de geur van lavendel, knoflook en kruiden. Het geluid van krekels in de zomerhitte. En de smaak van een frisse pastis onder de platanen. Zuid-Frankrijk betekent zowel Baskische dorpen in de Pyreneeën als droomvilla's langs de Côte d'Azur. De smalspoorlijn Train des Pignes in de Provence en de duurste auto's in Saint-Tropez. Surf mee op de golven van de Côte d'Argent en spot filmsterren in Cannes. Aldus de wervende tekst van een nieuw gidsje. In deze nieuwe uitgave van de zgn. 100%-serie (vertaald uit het Deens) biedt deze regiogids actuele informatie over de gewilde toeristische gebieden, zoals Côte d'Azur, Côte d'Argent, de Provence, de Rhônevallei, de Languedoc-Roussillon en de Pyreneeën. In het goed vertaalde en plezierig leesbare gidsje wordt aandacht geschonken aan de belangrijkste bezienswaardigheden van de zo gewilde streken in Zuid-Frankrijk. Er vallen achtergrondartikelen te lezen over de regio's die ook zijn aangevuld met praktische informatie over het gebied, de cultuur en bijzonderheden. Het boekje staat verder vol met handige tips, plattegronden en reisadviezen. Al met al een handzaam, netjes verzorgd boekje voor de liefhebbers van Zuid-Frankrijk.

Kessekissepasse. Wat gebeurt er? Margriet Weenink. Uitg. Frees Musketeers. ISBN 978 90 484 1881 7 (€ 17,95.)
Kessekissepasse is het fonetisch geschreven qu'est ce qui se passe? (Wat gebeurt er?) Alhoewel ze in een dorp van niks woont, gebeurt er daar toch altijd wat. In twaalf hoofdstukken met twaalf verhalen en twaalf gedichten neemt de auteur je mee in het Franse dorpsleven het jaar door. Verhalen over Franse gewoontes en gebruiken, bijzondere mensen, verbouwingen, de eetcultuur etc. De cover en de gedichten zijn geïllustreerd met aquarellen door echtgenoot en beeldend kunstenaar Willem Weenink. Aldus de achterflap van het zoveelste boekje van een Nederlander in Frankrijk die het nodig achtte om zijn/haar belevenissen te boek te stellen. Sommigen slagen erin er iets leuks van te maken (zoals het boek hieronder beschreven), anderen hadden zich nog eens moeten bezinnen over nut en noodzaak van de schrijverij. Weenink babbelt er lustig op los, vergeet vaak de accentjes in de Franse woorden en meende ook bij elke maand een gedichtje te moeten schrijven. Het lezen ervan is vrij huiveringwekkend. Zoals: naakt op de stenen/met gespreide armen/vrij te zijn/een middag in mei/brengt mij/mateloos vloeiend water/geeft/ongekende vreugde/een gevoel van/bevrijding/in mij/in mei. Dat werk. De aquarellen van de echtgenoot zijn het bezien alleszins waard. En wie 'alles' wil lezen over Frankrijk, moet dit boekje zeker aan de verzameling toevoegen.


Het Scharrelslakkenfeest en andere Franse verhalen. Charlotte van Es. Uitg. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1965 4 (€ 24,95.)

In de niet aflatende serie Nederlandstalige, in eigen beheer uitgegeven boeken over Nederlandse ervaringen in Frankrijk, is dit boek een welkome aanvulling. Sinds 1985 woont en werkt de auteur in de Franse Auvergne, waar zij en haar man een ruïne kochten. Met hulp van Nederlandse vrienden werd de bouwval bewoonbaar gemaakt. Ze leerde Franse buren, boeren en buitenlui kennen. Met humor en compassie beschrijft ze de Nederlandse klussers en de Franse plattelandsbevolking. Charlotte van Es is erin geslaagd om haar belevenissen en die van haar klussende echtgenoot zonder zweverige flauwekul neer te zetten. Bij het lezen van de verhalen is al snel duidelijk dat Van Es het schrijven in haar vingers heeft; zij is immers tekstschrijver van professie. Zij combineert de beschrijving van kleine gebeurtenissen met die van meer opzienbarende kwesties die Nederlanders tegenkomen bij de confrontatie met de Franse bureaucratie. Het omvangrijke boek is zeer lezenswaardig en bevat nuttige informatie voor een ieder die van plan is in Frankrijk te gaan wonen.


Vivre! Nederlandse wijnmakers in Frankrijk. Ger Bouten. Uitg. De Boekenmakers. ISBN 978 9077 740 53 8. (€ 19,95)

Oud-journalist Ger Bouten heeft een fraai vormgegeven wijnboek samengesteld over Nederlanders die in Frankrijk zijn neergestreken om daar professioneel aan wijnbouw te gaan doen. De auteur wist 43 portretten te maken van Nederlandse wijnboeren in de bekende wijngebieden van Frankrijk: Beaujolais, Bordeaux, Bourgogne, Languedoc/Roussillon, Loire, Provence, Rhône en de zuidwest-wijnen. Met veel en grote foto's, duidelijke landkaartjes en praktische informatie is het een mooi boek geworden, dat bovendien prettig leest. Het is interessant om de drijfveren, wederwaardigheden, problemen en successen te lezen van landgenoten die al jaren in Frankrijk in de wijn werkzaam zijn en van de Nederlanders die pas onlangs een wijngaard hebben gekocht. Het wordt niet duidelijk gemaakt waarom het ene domein twee pagina's tekst krijgt toebedeeld - de meeste - en sommige wijnhuizen tien pagina's. Evenmin verschaft het boek informatie over de kwaliteit van de producten die de Nederlanders op de markt brengen. Wel wordt een indicatie gegeven van de prijzen van deze 'Nederlandse' wijnen. Bij het interview met het grote wijnbedrijf van Eric Albade Jelgersma wordt de lezer de journalistieke informatie onthouden dat de onderneming een hoge boete moest betalen wegens het mengen van goedkope wijn in de Margaux-reeks van de châteaux van Albada Jelgersma, oud groot-grutter (Super de Boer, Konmar, Edah.) Voor het overige is het een mooi naslagwerk voor wijnliefhebbers die mooie tochten willen maken door Frankrijk en op hun weg hier en daar ook gaan proeven bij een Nederlandse wijnbouwer. Hoe je de in Nederland bekendste wijnmaker Ilja Gort moet bereiken is niet te vinden. De man van La Tulipe had geen tijd om medewerking aan de totstandkoming van het boek te verlenen.

Het domein. Een jonge vrouw, een oude wijngaard, een nieuw leven. Lidewij van Wilgen. Uitg. De Bezige Bij. ISBN 978 90 234 5860 9 (€ 18,90.)

Er zijn meer Nederlande dames die een boek schreven over hun verhuizing van Nederland naar Frankrijk om daar aan wijnbouw te gaan doen. In deze reeks is Het domein een goede aanvulling. De auteur, succesvol in de reclamewereld van Amsterdam, besloot op haar 35e met man en drie jonge dochters een nieuw leven te beginnen. In Nederland 'hadden ze alles al'. Het stel kocht een oud wijndomein in de Languedoc en begon met hulp van lokale werknemers en een Nederlandse oenoloog aan de ontwikkeling van de wijngaarden. De schrijfster verhaalt van de bekende problemen die emigranten op hun weg tegenkomen en in het bijzonder over de strijd die zij en haar man moesten leveren om een goede wijn te maken. In een ontspannen schrijfstijl en met humor beschreven, ontvouwt zich het wordingsproces van een nieuw leven in een nieuw land. De echtgenoot keert terug naar Nederland om daar succesvol weer in de reclame te gaan om geld te verdienen, Lidewij blijft met de drie kinderen achter en volgt een tweejarige cursus wijnbouw. Inmiddels is de wijn gaan behoren tot de top van de Languedocwijnen, is de strijd gestreden en werd Lidewij door Perswijn uitgeroepen tot vrouw van het jaar. De wijn van Mas des Dames wordt geschonken in de businessclass van de KLM. Een leuk boek met veel informatie over het maken van wijn en het samenleven met de Fransen, niet altijd een lolletje. Op YouTube vertelt de schrijfster over haar drijfveer om het boek te schrijven.

 

Vivre comme Thieu en France. Frans Taaleigen en Nederlandstaligen. Thieu Creemers. Uitg. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1918 0 (€ 18,90.) In de reeks boeken en boekjes, geschreven door Nederlanders over het mooie en moeilijke van de Franse taal, is een nieuwe toegevoegd. De sinds 1999 in Zuid-Frankrijk wonende gepensioneerde leraar Frans Thieu Creemers schreef artikelen in het Magazine van de Nederlandse Club aan de Côte d'Azur en heeft deze na bewerking gebundeld in een boek. Het is een goed en nuttig boek geworden. Weliswaar komen we ook in dit werk de overbekende voorbeelden tegen die ook in de andere werkjes steeds ten tonele worden gevoerd, zoals de Nederlandse minister van Milieu die zich in Frankrijk presenteerde als de minister van de onderwereld en niet als de bewindsvrouw van l'Environnement. Baiser is kussen, leerden wij op de Nederlandse middelbare school. Niet dus. Het boek van Creemers bevat talrijke voorbeelden uit het dagelijkse spraakgebruik en legt de valkuilen bloot. Leerzaam is ook de grammaticale uitleg die vrij veelvuldig als toelichting wordt geboden. Mooie opfrissers zijn die explicaties. Het is allesbehalve een droog lesboek geworden. Een aanrader voor eenieder die in Frankrijk woont of er regelmatig vertoeft.

Livre Gourmet Zonta France
, 149 Franse recepten, voor Zonta France verzameld door Deliaan Grimm-Klein (€ 15, te bestellen via deliaan@dbmail.com.) In deze tweede editie van een fraai uitgewerkt Frans receptenboek, zijn door alle afdelingen in Frankrijk bijdragen geleverd. Zonta is een wereldwijde serviceorganisatie van vrouwen met een zelfstandige of leidinggevende positie in beroep, bedrijf of organisatie. Per stad of regio zijn de leden verenigd in clubs om samen te werken aan de verbetering van de juridische, professionele, politieke en economische status van vrouwen over de hele wereld. De 46 Franse afdelingen hebben elk interessante recepten geleverd die in drie talen (Frans, Duits en Engels) zijn gepubliceerd en een goed beeld geven van wat er aan streekgerechten te beleven valt. Ook enkele bekende Franse 'chefs' hebben enkele keukengeheim onthuld in het boek, waarvan de opbrengst gaat naar huizen voor de rechten van het kind. De Nederlandse Deliaan Grimm uit Béziers is verantwoordelijk voor de uitgave van dit zeer Franse kookboek dat een smakelijk overzicht biedt van al het moois dat de Franse keukens kunnen bieden.


Ik bouw een vakantiehuis. Gids voor het ontwikkelen en bouwen of verbouwen van een vakantiehuis in Frankrijk. Paul Corbey. Uitg. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1872 5 (€ 17,95.)

Auteur ir. Paul Corbey, afkomstig uit de bouwwereld, bouwde met zijn vrouw en vrienden een vakantiehuis in Frankrijk en heeft het voorbereidings- en bouwproces daarvan te boek gesteld. Aan de hand van een 'voorbeeldhuis' beschrijft hij het traject vanaf het eerste idee tot aan de uitvoering. Aan de orde komen zaken als woonwensen, kopen van de grond, bestemmingsplan, de techniek, planontwikkeling, uitvoering en nazorg. Het vlot geschreven werk met informatie voor de francofiel met twee rechterhanden is voorzien van 24 technische tekeningen van het voorbeeldhuis, met daarnaast nog ruim 30 andere verduidelijkende illustraties. De auteur komt tot de conclusie na zijn Franse ervaringen ddat het zelf (ver)bouwen goed mogelijk is en bovendien bevredigend en financieel aantrekkelijk. Het boek kan een nuttig aanvulling zijn op de detailinformatie die op de website is te vinden over de Frans bouwprocedures en het betere klussen in Frankrijk.

In Statu Nascendi, kroniek van een familiegeheim. Bert Blase. Uit. Publièra. ISBN: 9789080779426 (€ 13,95)

In Statu Nascendi is een familiegeschiedenis, geschreven door Bert Blase, sinds enige jaren burgemeester van Alblasserdam. Hij beschrijft in zijn vierde boek de levens van twee broers. De jongens groeien samen op, maar hun volwassenheid verschilt hemelsbreed. Chris raakt onder invloed van verdovende middelen, zwerft rond in zijn verwarde geest en slijt zijn dagen binnen de poorten van het psychiatrisch ziekenhuis. Bernard volgt zijn verliefde hart naar Frankrijk, is succesvol als ondernemer en met zijn vernieuwende ideeën geeft hij stem aan de nieuwe Franse generatie, zo luiden de wervende teksten van de kant van de uitgever. Het aardige van het qua inhoud niet echt noodzakelijk boek voor francofielen is de gebruikmaking van de multimediale-interactieve middelen, die soms interessante aspecten van het Franse leven laten zien. Uitgever Publièra Publishers laat het 'belevingsboek' in een papieren en digitale versie uitkomen, geschikt voor ipad- en e-reader. De roman bevat links naar (YouTube) filmpjes van plaatsen, personen, muziek en gebeurtenissen die er een rol in spelen. Een selectie van foto's is in de roman opgenomen. De auteur en zijn publiek wisselen via een website (www.instatunascendi.nl) en Twitter-account (@BertBlase, hashtag #instatu) met elkaar van gedachten. Aan het einde van het boek beschrijft de auteur enkele alleszins lezenswaardige verschillen tussen Nederlandse en Franse eigenaardigheden.

Parijs, Couleur Locale, Wandelend door onbekend Parijs. John H. Boom, Berber Boom. Uitgeverij Boom. ISBN 97894610511 72 (€ 19,50.)

In 2000 verscheen de eerste druk van het wandelboekje voor Parijs van de hand van de Parijskenner Johan H. Boom. In deze herziene nieuwe editie heeft dochter Berber het werk van haar vader voorgezet. John Boom - hij overleed vorig jaar op 90-jarige leeftijd - woonde elk jaar een maand in Parijs en beschreef en tekende wat hij interessant vond. Geen Eiffeltoren of Sacré-Coeur, maar de passage Véro-Dodat, het Canal Saint-Martin en de Rue Saint-Julien-le-Pauvre. Het is een leuk boekje geworden met de tekeningen en ook de niet onaardige aquarellen bij de verhalen en verhaaltjes over bijzondere plekken van de Franse hoofdstad. Het is geen reisgids, maar aanmoedigingslectuur om Parijs eens van een andere kant te bekijken. Wandelend en rustig kijkend. Vader Boom en zijn dochter spraken ook met de bewoners, de winkeliers en de clochards. Berber heeft enkele hoofdstukken toegevoegd en sommige oudere hoofdstukken geactualiseerd. Het is een handig boekje om boeiende wandelingen uit te stippelen, door de talloze parken, oude buurten, bijzondere straatjes, huizen en musea. Een nuttig en plezierig boekje.

Hôtel du Lac. Literaire thriller van Michael Berg. Uitg. The house of books. ISBN 9 789 0443 29869. (€ 17,95.)
De in Frankrijk wonende en werkende auteur Michael Berg heeft een vierde literaire thriller het licht doen zien, die zich wederom vooral in Frankrijk afspeelt. In Hôtel du Lac speelt de journaliste Chantal Zwart dit keer geen rol, maar worden nieuwe Nederlandse personages ten tonele gevoerd in een spannend verhaal dat zich via terugblikken van plaats (Nederland/Frankrijk) en tijd (nu/de jaren zeventig) afwisselt. Het duurt vrij lang voordat de schrijver het verhaal echt laat beginnen, maar dan volgen de gebeurtenissen in en rond een gehuurde gîte in de Creuse zich in snel tempo op. Hoofdpersoon is Maarten die in Frankrijk zijn vijftigste verjaardag wil vieren en oude vrienden met hun vrouwen uit Amsterdam uitnodigt. Niet alleen de verjaardag wordt daar gevierd, maar ook maakt de hoofdpersoon bekend dat hij in deze vakantie zal gaan trouwen met een nieuwe vriendin, een mooie zwarte vrouw uit Oeganda waar Maarten werkzaam was. De confrontatie met de Nederlandse gasten is aanleiding voor ontwikkelingen die naar een dramatisch hoogtepunt leiden. Het boek laat zich in één adem uitlezen en voor de liefhebbers van Frankrijk is het daarbij ook in dit boek van Berg weer aangenaam dat het verhaal zich in  Frankrijk afspeelt. De zich in Frankrijk voltrekkende thrillers van Berg met Nederlandse invalshoek misstaan niet in de huisbibliotheken van Nederlandse verhuurders van gîtes en chambres d'hôtes.


Emigreren & Ondernemen, 100 x check voor vertrek. Ineke van Staaveren. Uitg. Het Spectrum. ISBN 9 049104460 (€ 14,99, digitaal € 11,99)
Praktische tips en verhalen van Nederlanders die met meer of minder succes zijn geëmigreerd vormen de nuttige inhoud van het boek, bedoeld voor de wat jongere Nederlanders die elders in de wereld hun geluk willen beproeven. In 100 tips, ontleend aan de praktijkervaring van de schrijfster die zelf bedrijven heeft opgebouwd, wordt de emigrant in spe gedrukt op de harde feiten van het verhuizen en het opzetten van een bedrijf in een vreemd land. De interviews, veelal met mensen die zich storten in de onvermijdelijk bed&breakfast-avonturen met schilder- en yogacursussen, leiden niet tot een onmiddellijke aandrang om de koffers te pakken. En dat is maar goed ook, want emigreren én een bedrijf starten in een vreemd land, vergen gezond verstand, geld en doorzettingsvermogen. Het boek staat vol met goede raadgevingen (maak een businessplan, doe aan communicatie, leer de taal enz.), waaronder een aantal met een hoog 'open deur'-gehalte. Niettemin is het voor de Nederlanders die weg willen - het zijn er 120.000 per jaar - een handig naslagwerk.


A la Maison. Simon Korving. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1540 3 (€ 17,95).

Weer een nieuw boek over de belevenissen van Nederlanders die in Frankrijk zijn neergestreken en daar proberen te vertoeven met de lokale bevolking van
meestal boeren, eenvoudige ambachtslieden en oude mensen. Korving heeft zijn korte verhaaltjes, die eerder verschenen op het VK-weblog van De Volkskrant, in
een boekje gezet. Ze lezen gemakkelijke weg, die korte notities over het dagelijkse leven op het Franse platteland. De altijd jolig en met enige verbazing beschreven ontmoetingen tussen Nederlanders uit de Randstad en de allochtonen à la campagne tonen een wereld van verschil. Maar met vriendelijkheid en regelmatig een goed glas valt best goed samen te leven met de buren en de gasten van de dorpskroeg, zo is de teneur van het boekje. En passant verschaft de auteur informatie over praktische zaken die een Nederlander kan tegenkomen in zijn nieuwe woonland. Nederlanders die van plan zijn in Frankrijk te gaan wonen of er een vakantiehuis te kopen, doen er goed aan het boekje te lezen. Je kunt alvast een voorproefje krijgen van wat je te wachten staat bij de contacten met de Fransen.

Hij zat in de tuin... Eric Bakker. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1635 6 (€ 16,95).
De hoofdpersoon van deze in Frankrijk afspelende verhalenbundel is een oudere, wat verlegen universiteitsbibliothecaris. Na zijn retraite is hij met zijn tweede vrouw een nieuw leven begonnen in Frankrijk. Hier raakt hij betrokken bij het lot van enkele mensen, Fransen en Nederlanders. Hoewel van nature meer toeschouwer dan doener, komt hij toch van zijn veilige zitplaats in de tuin overeind om die levens een positieve wending te geven. Bakker schrijft vlot en brengt ook de nodige spanning in zijn verhalen, die in de meeste gevallen een goede afloop kennen. Het meest aardige verhaal is 'Onder tafel' waarbij Nederlandse huizenzoekers de hoofdpersoon raadplegen bij het kopen van een huis in Frankrijk. Deze zaak loopt niet goed af als de adspirant-kopers bij de notaris arriveren met een enveloppe met contant geld. Dergelijke praktijken kunnen allang niet meer in Frankrijk. De overige verhalen leren evenzeer iets over het daagse leven in Frankrijk, gezien door de ogen van de Nederlanders.

Ratjetoe en andere (w)etenswaardigheden uit de Franse taalkeuken. Marion Everink. Uitgeverij Scriptum. ISBN 978-90-5594-740-9. (€ 24,50).

De in Frankrijk wonende schrijfster, bekend van de boeken Meer sjans met Frans!, Luister eens Frans, en Da’s nou Frans, heeft een nieuw boekwerk het licht doen zien, waarin Nederlanders op een speelse manier met het Franse taaleigen bekend worden gemaakt. Dit keer behandelt zij taalkwesties rondom het thema 'eten' in Frankrijk. Ook in dit boek - opvallend vormgegeven met talrijke illustraties - legt zij uit wat de Franse eetgewoonten zijn, levert zij hier en daar historische achtergronden, leert wat je als gast wel of juist niet moet doen en hoe de meest gangbare producten in het Frans worden genoemd (een carbonade is geen karbonade). Vlees, vis, groenten, brood, kaas, wijn, dessert, koffie, alles komt aan de orde en wordt op een speelse manier uiteengezet. Ook de bekende en minder bekende struikelblokken in de taal passeren ook in dit taalboek de revue: croquettes zijn geen kroketten, maar hondenbrokken, paprika is geen paprika, maar paprikapoeder, de groente paprika is een poivron. Het boek is in het bijzonder geschikt voor de Nederlanders die (pas) in Frankrijk wonen of er een tweede huis bezitten. De informatie kan deze mensen behoeden voor ongelukjes bij de slager of bij de buren die te eten gevraagd zijn. Wat je niet moet doen is als borrelhapjes de Fransen plakjes stokbrood serveren met daarop brie of pâté. Wat de Fransen zeer vreemd vinden is het aangeboden krijgen van blokjes kaas, haring met roggebrood of bitterballen. Kortom, een leuk en nuttig boek met ook nog tal van vragen om het keukenfrans van de lezer te testen.

Welkom in mijn maison d'hôtes. Anouck en Joris Delanghe. Uitg. La maison blanche aux volets bleus. ISBN 9 7829 5372 650 3 (€ 21 excl. verzendkosten, bestellen via welkom@lamaisonblancheauxvoletsbleus.com).

De twee uit België afkomstige en in Bretagne neergestreken horecamedewerkers zijn elf jaar geleden gestart met hun maison d'hôtes in Crédin in Bretagne en hebben hun belevenissen bij het opzetten van hun nu luxueuze onderkomen op schrift gesteld. Zij leggen de lezers die dromen van het uitbaten van chambres d'hôtes uit wat er bij komt kijken om zich te onderscheiden van de zo talrijke B&B's die door Nederlanders en Belgen worden gerund in Frankrijk. In een wel zeer verzorgd en grafisch in het oog springend boekwerk biedt vooral Anouck veel achtergrondinformatie over de manier waarop men het de verwende vakantieganger naar de zin kan maken. Hun maison d'hôtes is niet goedkoop, maar zou zich onderscheiden van een hotel door de zeer persoonlijke aandacht die de gasten wordt geboden. De schrijvers leggen tot in detail uit, wat je moet doen om ontvangst, verblijf en vertrek zo aangenaam mogelijk te houden en geven praktische tips over de inrichtingen en organisastie van huis, keuken en eettafel. Zij hebben hun boek bovendien verrijkt met lokale recepten uit de Bretonse (Bretoense zeggen de Belgen) keuken.

Help, een huis in Frankrijk! Bob Latten. Boekscout.nl. ISBN 9 7894 6089 273 8 (€ 19,95).
De titel van dit boekje doet vermoeden dat er voor sores en zwarigheden zijn verbonden aan het bezit van een huis in Frankrijk. Maar dat valt reuze mee, in deze beschrijving van een aankoop- en bouwavontuur van de auteur die in de Limousin samen met een vriend een huis kocht. Een vertelling over de droom van twee zeer goede vrienden, die in 1995 samen een oude boerderij in Frankrijk kopen, meldt de omslag. Ze ontwikkelen een formule om, met de hulp van bekenden, vrienden en collega’s, de boerderij en de bijbehorende enorme schuur te verbouwen. Dat wordt een tour de force, die tien jaar duurt en soms wel bijzondere gebeurtenissen oplevert, zoals tweemaal de teistering van zware stormen. Dergelijke belevenissen grijpen vaak diep in in een menseleven en sommigen menen daarover een boek te moeten schrijven. In 'Help, een huis in Frankrijk', is het aardig gelukt. De dagboekachtige beschrijvingen van het bouwproces en de daarbij opgedane ervaringen met de Fransen zijn vlot opgeschreven. Een verhaallijn of plot ontbreekt. Het is een soort blog op papier geworden, wellicht interessant voor Nederlanders die zich willen informeren over het gaan wonen in Frankrijk.


Parijzenaars. Graham Robb, vertaling Suzan de Wilde. Uitg. Altas. ISBN 9 7890 4509 945 3 (€ 29,95).
Weer een dik boek over een aspect van de geschiedenis van Frankrijk. De Britse auteur schreef eerder boeken over de belangrijkste Franse schrijvers en een voor het grote publiek bedoeld boek De ontdekking van Frankrijk. Nu heeft Robb Parijs onder de loep genomen en begint vanaf 1750 de geschiedenis van deze stad te vertellen. In bijna 500 pagina's Parijs komt een stoet aan personages en gebeurtenissen voorbij: spionnen, soldaten, geleerden en alchemisten; politiecommissarissen, fotografen en filosofen, overspelige echtgenoten, moordenaars, gevangenen en prostituees. We slaan politieke en seksuele intriges gade en zijn getuige van werkelijke en zogenaamde revoluties, moordaanslagen en executies; we bezoeken ondergrondse gewelven en catacomben, genieten van het uitzicht vanaf de top van de Eiffeltoren, zijn aanwezig bij de opening van de Métro, gaan mee met Hitler op een bliksembezoek aan de Franse hoofdstad. Het prettig leesbare en goede vertaalde boek houdt het midden tussen een geschiedkundig verslag en een leerzame reisgids.


Lusten en Lasten op het Franse Platteland. Kees Brouwer. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 1204 4 (€ 16,95).

In 19 korte hoofdstukjes beschrijft Kees Brouwer, wonende in het kalme departement Creuse, 350 kilometer ten zuiden van Parijs, zijn kennismaking en ervaringen met zijn nieuwe leefgebied. De auteur heeft gedurende zijn ruim tien jaar durende verblijf in het dunbevolkte departement rondgekeken en rondgereden en zijn ervaringen en ontmoetingen met de bevolking op een rustige manier beschreven. Het zijn geen spannende en enerverende belevenissen, maar de observaties geven een goed beeld van het leven dat de lokale bevolking heeft geleid en nog steeds leidt. Voor Nederlanders die zich in deze streek willen vestigen is het boekje alleszins aan te bevelen, het geeft hier en daar ook enige praktische informatie. De verhalen, soms wat anekdotisch, schilderen de Creuse zoals het zou moeten in de betere reisgidsen.


Vive la France, samengesteld door Heleen Tichler en Jacques Botermans. Ondertitel: Frankrijk, het land, de mensen en de romantiek. (Fontaine Uitgevers, ISBN 978 94 6054 029 5, € 24,95).
Een aardig boek met nostalgische plaatjes en foto's van Frankrijk, zoals de Nederlandse vakantieganger in de jaren '60 van de vorige eeuw het land beleefde. Alle typische beelden van het gewone Frankrijk van weleer komen daarbij royaal aan bod en worden ook beschreven: het Frankrijk van de wijn, het Frankrijk van de kaas, van de routes nationales, het stokbrood, de kastelen langs de Loire, de auto's traction avant en de 2CV, van de jeu de boules, cognac en pastis. Het is een leuk boek geworden en zeer geschikt als cadeauboek voor francofiele Nederlanders.


De Makelaar
. Aris Sanders. Utrechtse Uitgeverijen. ISBN 9789490 893019 (€19,95).
Het zich in Frankrijk afspelende relaas van een Nederlanderse makelaar aldaar wekt de verwachting dat kennis genomen kan worden van nuttige informatie over het kopen van een huis in Frankrijk. Het boek is echter een roman. 'Vol zelfspot en humor zet de schrijver deze psychologische roman neer. Met een verfijnde schets van het Franse bestel weet hij de lezer steeds weer op het verkeerde been te zetten en vol liefde schrijft hij over La Franche Comté, waar hij sinds 15 jaar leeft en werkt. Opvallend daarbij is zijn zeldzame opmerkingsvermogen voor de schoonheid van deze streek. Ze wordt met een fluweelzacht penseelstreek neergezet', aldus de achterflap van de roman. Aldus nieuwsgierig geworden, zet de Nederlandse francofiel zich aan het lezen en wordt na enkele pagina's inderdaad op het verkeerde been gezet. De 180 dik bedrukte pagina's bieden plaats aan een zeldzaam onsamenhangend 'relaas' van een Nederlandse makelaar in crisistijd die in Frankrijk huizen probeert te verkopen. De auteur, zelf makelaar in Frankrijk, beschrijft zonder schroom zijn ontoereikende kennis van zaken, zijn administratieve onvermogen, zijn contactgestoordheid en vooral zijn luiheid. Er worden veel boeken geschreven door Nederlanders die in Frankrijk zijn gaan wonen. Acht van de tien hadden nooit mogen verschijnen wegens volstrekte overbodigheid. De Makelaar vormt hierop geen uitzondering. Het meest ergerlijke aan het boek is de pretentie van de auteur om op elke pagina literairderig bezig te willen gaan. De samensteller van het boek is geen schrijver, maar een Nederlandse scharrelaar op de Franse huizenmarkt, die ook bij deze eigen uitgave niet is begeleid door een redacteur die de spel- en taalfouten heeft weggefilterd. Het begint al op pagina 1 met de literaire pogingen: 'In het beginnende licht kleefde de dauw als fijne diamanten aan de grashalmen en in het dal onder me, hing stil een zware mist waaruit schoorvoetend wat witte koeien tevoorschijn kwamen'. Ilja Gort is ook zo'n auteur die meent stilistisch te moeten bijdragen aan het informatieve welbevinden van francofiele Nederlandse wijndrinkers. Maar om hem kun je nog lachen.


De Ronde van Gallië
, culinaire en historische ontdekkingsreis door Frankrijk, een historisch reisverslag geschreven door journalist en historicus Jeroen Thijssen. Uitg. Nieuw Amsterdam. ISBN 9789046807088 (€ 17,95).
In dit zeer aardige boekje is een Ronde van Frankrijk beschreven in het voetspoor van Asterix en zijn menhirdrager Obelix. Aan de hand van het stripboek van Uderzo en Goscinny is de auteur zelf op reis gegaan langs de genoemde plaatsen en ging daar op zoek naar regionale culinaire geneugten. Met veel fantasie en schrijfplezier is de reistocht neergeschreven en leidde tot veel lezenswaardige informatie over de specialiteiten in de bezochte steden als Rouen, Parijs, Cambrai, Reims, Metz, Lyon, Nice, Marseille, Toulouse, Agen en Bordeaux. Deze ronde van Frankrijk start in Het Dorp in Normandië, de vermoedelijke woonplaats van Asterix en Obelix. Het reisverslag staat vol van de worsten, kazen, hammen, eenden en al het aangename dat de Franse regio's te bieden hebben. Een leuk boek voor in de zomer.

De nieuwe Wijn survivalgids, een handleiding tegen foute wijn, katers en ander wijnverdriet. Met wijnweetjes en geheime wijnboerentips. Ilja Gort. Uitg. A.W. Bruna. ISBN 9789022998649 (€ 10).
In deze herziene uitgave is deze Nederlandse, inmiddels bekende wijnboer Ilja Gort (ander boek 'Leven als Gort in Frankrijk') erin geslaagd een helder boek te schrijven voor wijnliefhebbers die hun basiskennis nog eens willen toetsen en zelfs willen uitbreiden met de tips die Gort de lezer biedt. Vrijwel alles komt aan de orde: wat is wijn? wat is nou eigenlijk 'kurk'? wanneer drink je wit? Verder informatie over oogstjaren, temperatuur, het lezen van een etiket, de wijnkelder, katers. De informatie is in de onnavolgbare stijl van de château-eigenaar geschreven ('In wezen zijn er maar twee soorten wijn, lekkere en vieze'), dit keer niet geforceerd grappig, maar prettig leesbaar. Het is ook wel duidelijk dat de auteur, ook bekend als componist van reclame-tunes, verstand van wijn heeft. De verdienste is voorts dat hij de Franse wijnen vergelijkt met de talrijke wijnen uit de 'nieuwe' wijngebieden. Dat maakt de beschrijving wel zo compleet. Gort houdt ook zelf erg veel van wijn, zo steekt hij niet onder stoelen of banken. De enormiteit in zijn raadgeving: 'drie glazen per dag voor een man' zij hem dan ook vergeven.


Haringen vertaal je met sardines, Een Hollandse kaaskop in het land van Camembert. Elbert Snijder. Uitg. Scribum. ISBN 9 789085 1615 61 (€ 17,95).

 De auteur is in 1985 met zijn gezin naar Frankrijk verhuisd, de regio Parijs, en werkte daar als directeur van het Nederlands Zuivelbureau Frankrijk. Hij was verantwoordelijk voor de promotie van Kaas uit Holland in Frankrijk. Daarna leidde hij een kaasverpakkingsbedrijf in de buurt van Bordeaux en sinds 2001 wonen zijn vrouw en hij aan de Côte d'Azur. Aanleiding voor het opschrijven van zijn ervaringen is zijn constatering dat nogal wat Nederlanders een minder gunstige indruk van de Fransen hebben. De schrijver geeft een positieve visie op Frankrijk en de Fransen aan de hand van anekdotes en situaties, die hij zakelijk en privé heeft meegemaakt. Daarnaast zijn er niet alledaagse toeristische tips en een aantal recepten van typisch Franse gerechten opgenomen. Op de achterflap meldt de uitgever: 'Ach gut, alweer zo'n Nederlander die in Frankrijk woont en daar zo nodig over moet schrijven.' Inderdaad is het de zoveelste Hollandse beschrijving van het wonen en leven in Frankrijk. Het is niet echt duidelijk geworden, waarom dit boek is verschenen. Het begint met de opsomming van de tot vervelens toe herhaalde Franse taalfouten die Nederlanders maken. De Nederlandse minister die zich in Parijs presenteerde als de minister van Milieu (milieu betekent ook onderwereld), de secretaresse die een gast vraagt naar haar chambre te komen (chambre is slaapkamer) en dat je een mevrouw niet moet baiser maar embrasser. De redactie van deze site heeft de opsomming van dergelijke fouten in ten minste tien vergelijkbare boeken gelezen. De gemelde anekdotes zijn wel aardig, maar missen helaas alle een plot. Kortom, een tamelijk overbodig boek. De geplaatste recepten van traditionele gerechten daarentegen zijn handig om in bezit te hebben. Sardines zijn inderdaad naast de kleine visjes ook tentharingen, dat nog wel.

Liberté, Egalité, Supermarché, Een reisgids voor de Franse supermarkt. Marieke van der Heijden. De Witte Uitgeverij. ISBN 9 789078 8099 51 (€ 9,90).

Dit boekje gaat over een van de voor Nederlanders bijzondere zaken die Frankrijk te bieden heeft: de supermarché. In het reisgidsje staan tal van weetjes over de Franse ‘supermarkt’. Zo is erin te ontdekken wat het verschil is tussen een supermarché en een hypermarché, welke enorme oppervlakte de allergrootste hypermarché heeft en aan welke geschiedenis de bekende keten Casino zijn naam dankt. Daarnaast bevat Liberté, Egalité, Supermarché vele tips voor zowel beginnende als (ver)gevorderde super- en hypermarché-bezoekers, waaronder een boodschappenlijst van typisch Franse supermarché-producten en een woordenlijst om de niet in Frankrijk wonende Nederlanders probleemloos supermarché-inkopen te laten doen.

Joie de vivre in de Provence. Madonna Leurs. Uitg. Free Musketeers. ISBN 9 789048 4987 19 (€ 16,95).
 In 1979 streek het kunstenaarsechtpaar Jos en Madonna Leurs neer in het pittoreske dorpje Seillans in het zuiden van Frankrijk. Als bohemiens trekken zij regelmatig het land door om op locatie te gaan werken. Op deze 'Tour de Leurs' komen zij in veel bijzondere situaties terecht. Madonna besloot tot het schrijven van een verhalenbundel. Alle belevenissen daarin berusten op werkelijkheid. Verhalen over de mentaliteit van de Fransen, over Nederlanders in Frankrijk en de gewoontes van dit land. Het boek onderscheidt zich in positieve zin van de zo vele andere boeken die Nederlanders menen te moeten schrijven over hun ervaringen in Frankrijk. In ruim 40 beschrijvingen komen persoonlijk zaakjes aan de orde, maar ook confrontaties met de Fransen en hun overheidsinstellingen. Leurs neemt geen blad voor de mond, en beschrijft soms huiveringwekkende situaties die zeer vreemd voorkomen voor Nederlanders, maar bij de Fransen zelf geen verbazing wekken. Beeldend is de beschrijving van een 'arrestatie' na een verkeerscontrole. Frankrijk is op dit punt volstrekt middeleeuws. Als verkeersovertreder word je als een gevaarlijke criminieel beschouwd en de onverschilligheid van ambtsdragers is daarbij tergend. Leurs beschrijft het adequaat. Dat doet zij ook met het verhaal over een Franse crematie, waarbij wederom blijkt dat de cultuurverschillen tussen bijvoorbeeld Nederland en Frankrijk opmerkelijk zijn. Nederland wint het in dit opzicht op tal van punten grandioos. Niet alle hoofdstukjes zijn interessant. Niettemin toch een niet onaardig boekje, ook hier weer in eigen beheer uitgegeven met derhalve de vrij talrijke ongecorrigeerde spel- en grammaticafouten.

Voordelig overnachten in Frankrijk. 3400 chambres d'hôtes waaronder 435 Nederlandstalige aanbieders van vakantieadressen. Uitg. Evron. ISBN 9 789077 7481 07 (€ 14,95).
De nieuwe versie van 2010 is verschenen. De gids bestaat tien jaar en is inmiddels aanmerkelijk uitgebreid met vermeldingen van chambres d'hôtes, gîtes, kleinschalige hotels en vakantiehuizen. De uitgever heeft geconstateerd dat Nederlandse en Belgische vakantiegangers specifiek zoeken naar adressen, waar Nederlands of Vlaams wordt gesproken. De 435 Nederlandse adressen worden daarom in een iets opvallender opmaak gepresenteerd.
De gids is vooral handzaam voor mensen die niet zo handig zijn met het zoeken op internet.


Een echte vrouw. Literaire thriller. Michael Berg. Uitg. The House of Books, ISBN 9 789044 3258 43 (€ 17,95). Dit is alweer de derde thriller van de hand van de in Frankrijk wonende Nederlandse schrijver Michael Berg (zie elders in deze rubriek). Ook dit boek speelt zich evenals Twee zomers en Blind vertrouwen af in de streek rond Limoges. De hoofdpersoon is wederom de radiojournaliste Chantal Zwart. Een mistige avond in een voorstadje van Limoges. Tijdens het uitlaten van zijn hond wordt Christophe Bourdes, baas van Radio Limousin Populaire, doodgereden. De politie gaat uit van een ongeluk en zoekt de voortvluchtige bestuurder. Chantal Zwart, een eenendertigjarige journaliste, heeft haar twijfels en start haar eigen onderzoek. Wanneer ze in het verleden van haar chef duikt, stuit ze op een ander onopgehelderd sterfgeval. De speurtocht van Chantal leidt naar een streng katholiek jongensinternaat waar destijds een medescholier van Christophe onder mysterieuze omstandigheden is verdwenen. De thriller behandelt ook een actueel thema: misbruik op een katholiek jongensinternaat. Berg zat zelf eind jaren zestig op een Limburgs jongensgymnasium waar pater de scepter zwaaiden. Het boek biedt nog een tweede verhaallijn, waarin aanvankelijk dagboekfragmenten van een nog onbekend personage tamelijk raadselachtig zijn. In de loop van de verhalen wordt alles duidelijk. Een goed geschreven Nederlandse thriller, zich afspelend in de Franse provincie met af en toe een uitstapje naar Parijs.

Varen en schrijven op de Franse kanalen
Twee Nederlanders - de een beginnend schrijver, de ander varend verteller - beschrijven in ieders boek het varen op de Franse kanalen met zijn vele tientallen sluizen. In Tunnelmoord debuteert Esther de Blank met een thriller, die zich afspeelt in de tunnel van Marne à la Saône. In (K)anker los schildert Jos Vlieland zijn vaartocht in Frankrijk en beschrijft daarbij ook zijn ziekteproces kanker.
Tunnelmoord, Uitgeverij De Leeskamer, ISBN 9 789086 0602 38 (€ 17,95).
(K)anker los, uitgegeven in eigen beheer www.kankerlos.nl, ISBN 9 789090 2483 32 (€ 12 excl. verzendkosten).


Nog altijd varen vele tientallen zwaar geladen vrachtschepen vanaf Noord-Duitsland, Nederland en België via een imposant vaarwegenstelsel naar het zuiden van Frankrijk. In Frankrijk verbinden meer dan honderd jaar oude kanalen de verschillende grote rivierdalen. Dit decor vormt nog altijd een belangrijke levensader voor de Franse economie. Isabel Jansen, een schipperskind met een Franse moeder en een Nederlandse vader, werkt als rechercheur bij de Franse politie en krijgt door haar achtergrond meestal de onderzoeken toegewezen die verband houden met de binnenvaart. In Tunnelmoord krijgt ze de opdracht naar Langres te gaan, waar in de kilometers lange tunnel van het kanaal Marne à la Saône een schippersechtpaar vermoord is. Tijdens haar werk heeft ze het niet altijd even gemakkelijk met haar kortaangebonden karakter, wat ook de nodige invloed heeft op haar relatie, die in zwaar weer verkeert.
Het is een aardig boek geworden, dat voor vaarliefhebbers ook interessante gegevens bevat over dat typische Franse kanalenstelsel. De thriller zelf is niet bloedstollend of opvallend spits geschreven.

(K)anker los levert een uitgebreide beschrijving met vele details over de vaartochten die de Nederlander van 2005 tot 2009 maakte. Vanuit Nederland, via Parijs, een rondje in Midden-Frankrijk in Bourgondië. Vervolgens via de Saône, Rhône naar het Canal du Midi voorbij Toulouse en terug naar de winterhaven in Roanne. Het is een dagboek geworden van de toen aan kanker lijdende motorbooteigenaar en in eigen beheer uitgegeven. Tussen de pagina’s reisverhalen staan 25 pagina’s met een fragment dat ingaat op het ziekteproces. De schrijver hierover: 'doelstelling van het boek is om mensen met kanker een hart onder de riem te steken. Veel is nog mogelijk. Ook al ben je bijvoorbeeld gehandicapt met een stoma. En uiteraard ook genieten van de belevenissen in Frankrijk met de boot.'
Het batig saldo van de verkoop gaat naar drie goede doelen: KWF Kanker Bestrijding, Stomavereniging Harry Bacon, Maag Lever Darm Stichting.

De grote Joseph. Anneloes Timmerije. Uitg. Augustus. ISBN 9 789045 70 142 (€ 18,90).
In deze nieuwe roman van Annelies Timmerije gaat de hoofdpersoon Lila op zoek naar het geheim van haar moeder en brengt daartoe lange periodes in Frankrijk door, het geboorteland van haar moeder. Op de dag dat Lila vijfentwintig wordt, blijkt haar moeder verdwenen. Als ze gaat zoeken, vindt ze iemand die ze niet kent. Haar moeder heet Carine, maar op de geboorteakte staat een heel andere naam: Mette. En ze ontdekt dat haar moeder, veearts in een Veluws dorp, vreemde sekspartners op vreemde plekken zocht. Lila wil weten wie Mette is, en wie er schuilgaat achter haar zelfverzekerde, vrijgevochten moeder. Ze vertrekt naar Frankrijk, naar de streek waar haar moeder vandaan komt, maar die ze uit haar hart schrapte – de plek waar oom Joseph nog woont. Daar vindt ze een potdicht verleden. Oom Joseph spreekt louter in verzonnen woorden, de dorpsgemeenschap praat niet met buitenstaanders. ‘Hier gebeurt nooit iets,’ hoort Lila steeds. De zoektocht van Lila leidt na vele pagina's van spanningopbouw tot een bijzondere ontknoping. Timmerije schrijft puntig en leesbaar en beschrijft in de roman en passant tal van kleine bijzonderheden over het leven in een klein Frans dorp.

 

Quartier Heleen, Berichten over het nieuwe leven van een Hollandse Parisienne. Heleen Beaart. Uitg. Artemis & Co. ISBN 9 789047 20 120 5 (€ 16,95).
Volkskrant-journalist Heleen Beaart zegt na lang aarzelen haar baan op om met haar echtgenoot in Parijs te gaan wonen. Haar man wordt daar correspondent voor dezelfde krant. Heleen werkt na de verhuizing niet in een baan, maar verkent Parijs, voedt haar twee jonge kinderen op, leert Frans en krijgt contacten met andere Parijzenaars. De familie woont in het tiende arrondissement en ontdekt langzaamaan hoe het dagelijkse Parijse leven zich voltrekt. Het is alles net een tikje anders. Alle bekende ervaringen passeren ook in dit Nederlandse boek over Frankrijk de revue: het taalprobleem, betalen met cheques, het schoolsysteem, hoofdmaaltijd tussen de middag, de vermeende arrogantie van de Fransen/Parijzenaars. Nog tal van andere zaken komen bij de beschrijving van haar persoonlijke leven aan de orde en schrijfster Heleen Beaart slaagt erin het allemaal goed leesbaar op te schrijven. Hier en daar wat in een weblogstijl, maar voor het overige een vlot boek dat nuttig kan zijn voor wie langere tijd in Parijs zal vertoeven.


Huis in Frankrijk. Nederlanders en hun maison de campagne. Tracy Metz met foto's van Theo Baart en Sake Elzinga. Uitg. Nai Uitgevers. ISBN 978 90 5662 731 7 (€ 29,50).
Een zeer bijzondere uitgave, dit met fraaie foto's rijk geïllustreerde werk over het fenomeen van het Franse tweede huis in het bezit van Les Bataves. Op initiatief van Kasteel Groeneveld, buitenplaats voor stad en land van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ging journalist Tracy Metz naar twaalf Nederlandse tweedehuisbezitters en liet hen vertellen over hun beweegredenen om enkele maanden per jaar in hun Franse optrek te vertoeven en min of meer te verkeren met de Fransen uit hun directe omgeving. Theo Baart en Sake Elzinga maakten er bijzondere foto's bij die een zeer gevarieerd beeld bieden van de goede smaak of ijzingwekkende smakeloosheid bij de verbouw en inrichting vanal die opgekochte Franse huizen op het Franse platteland. Het kloeke boekwerk wordt verder nog verluchtigd met gedichten van Nederlandse poëten over hun Franse ervaring, uitgekozen door de zelf ook in Frankrijk wonende Rudi Wester, oud-directeur van het Institut Néerlandais in Parijs. De auteur levert tussen de foto's en de soms opmerkelijke interviews, een uitvoerige beschrijving van de ontwikkelingen van het tweedehuizenbezit in Frankrijk door buitenlanders, over het aanbod, de prijzen, de favoriete gebieden. Erg recent is het geboden cijfermateriaal niet, maar de laatste marktontwikkelingen (de Britten kopen even geen Franse huizen, de prijzen zijn nu stabiel) komen nog wel aan bod. Tot 1 december is in Kasteel Groeneveld in Baarn de tentoonstelling Huis in Frankrijk, un rêve, une réalité te zien. 


Van Bouillabaisse tot Bruni, Een francofiel op reis.
Andy Arnts. Uitg. The House of Book. ISBN 978 90 4432 506 5 (€12,95).
'Toen God de wereld schiep had Hij met Frankrijk Zijn beste dag,’ zo begint een van de artikelen waarin Andy Arnts (tijdschriftjournalist) de zegeningen, maar ook de schaduwzijden van de Franse republiek beschrijft. De titel doet vermoeden dat een indringend, maar licht verteerbaar werkje wordt geboden met verhalen waaraan de francofiele boekenlezer zijn hart kan ophalen. De twee elementen van vissoep en presidentseega komen terloops voor in het boek, waarin de auteur rondreist in Frankrijk en zijn gevoelens en belevenissen opschrijft. Best wel aardig om iets te lezen over knoflook, de wandelstok van Toulouse-Lautrec of crèpes uit Arles. Enkele verhalen zijn wat langer en bezitten kennelijk enige literaire pretenties. Dat is tamelijk jammer, want de auteur is er in  die soms onbegrijpelijke bijdragen niet in geslaagd om echt boeiend of verrassend te schrijven over Frankrijk. Kortom, niets bijzonders dit zoveelste boek van een Nederlander over Frankrijk.

 

Parijs denkt. Een Republiek tegen de wereld. Marijn Kruk. Uitg. Boom. ISBN 978 90 8506 451 0 (€ 19,90).  Intellectuelen en intello's laten nog steeds van zich horen in het politieke en publieke debat van de Franse samenleving. Ze doen dat vooral vanuit Parijs, toch nog steeds de stad met de prestigieuze denkinstituties die de beginselen van eenheid en gelijkheid uitdragen en daar vooral ook veel vraagtekens bij zetten. De Nederlandse historicus Marijn Kruk heeft ook filosofie gestudeerd in Parijs en treedt daar op als correspondent voor o.a. Trouw en De Groene Amsterdammer. Kruk weet waarover hij schrijft en doet dat soms wat academisch. De leesbaarheid lijdt daar niet echt onder, integendeel. Hij beschrijft vanuit historisch perspectief de hedendaagse worsteling waarmee Frankrijk kampt in de globalisering van de wereld. Het land kan nog niet echt meekomen in deze onomkeerbare ontwikkelingen. Er leven nog steeds communisten, trotskisten en andere extreem-linkse splinters. President Mitterrand nationaliseerde grote ondernemingen, terwijl in de rest van Europa de liberalisering op gang kwam. De almacht van de staat brokkelt af, waarbij de huidige president Sarkozy alomtegenwoordig is om het land te hervormen en te bevrijden van het starre overheidsdenken. In kranten, tijdschriften, boeken en op universiteiten en elitescholen wordt voortdurend gediscussieerd. De populistische, zich filosoof noemende Bernard-Henry Lévi, schrijft boek na boek en treedt in trendy outfit op bij praatprogramma's op de Franse televisie. De scheiding van kerk en staat, de islam, mei '68, het latente kolonialisme, de genoemde globalisering, de Fransen, in het bijzonder het nieuwe intellectuele milieu, vinden het prachtig om erover te spreken, te schrijven en te lezen. Parijs denkt beschrijft dat alles deskundig en met een matig mededogen: 'Er wordt in Parijs voortdurend gescholden op niveau. Maar dat kan makkelijk doorschieten in abstract gezever.'


Het Frans Onroerend Goed Woordenboek. Woordenboek voor aankoop en bouw van een huis in Frankrijk. T. van Arkel. Uitg. VanDorp Educatief. ISBN 978 90 77698 56 3 (€ 14,95).
Voor de Nederlanders die in Frankrijk gaan bouwen, verbouwen, klussen, laten bouwen is het boekje erg handig. Het verklarend woordenboek bevat vertalingen en uitleg van woorden en vaktermen die behoren bij de verschillende activiteiten rond aankoop en bouw van onroerend goed in Frankrijk. Het is een praktisch hulpmiddel tijdens de zoektocht, bij het onderhandelen met de makelaar en de aannemer, het lezen van contracten en facturen en het doe-het-zelven.De woordenlijst is ingedeeld in hoofdstukken volgens de verschillende fasen van het koopproces. Het telt ruim 1500 woorden NL-FR en tevens ruim 1500 woorden FR-NL. Er is nog extra informatie over Franse gewoonten, vergunningen, rechten en plichten van de koper en verkoper, een lijst met afkortingen uit onroerendgoedadvertenties, Franse computertermen en handige websiteadressen.


Vanuit mijn raam gezien. Franse verhalen. Henk Romijn Meijer. Uitg. Augustus. ISBN 978 90 457 0188 2 (€ 18,90).
Kenner van het oeuvre van de Nederlandse schrijver Gerben Wynia koos samen met Elizabeth Mollison de mooiste verhalen uit Bon voyage, Napoléon. Daarnaast bevat de bundel vijf verhalen die niet zijn opgenomen in Alle verhalen tot nu toe en een verhaal dat nooit eerder werd gebundeld. In 1964 kochten Henk Romijn Meijer (1929-2008) en zijn vrouw Elizabeth Mollison, een huis in Le Roc, een dorp in de Dordogne. In deze streek situeerde Romijn Meijer veel van zijn werk waaronder de roman Mijn naam is Garrigue. De in Vanuit mijn raam gezien gebundelde verhalen bieden een tamelijk beklemmend beeld van de Fransen in het diepe Frankrijk. De stereotypen gelden de plattelandsbevolking uit de laatste decennia van de vorige eeuw. De beschrijvingen van het benauwde dorpsleven komen ook nu nog overeen met het werkelijke leven in sommige delen van het land. Met wat humor en mededogen, maar ook met onverholen ergernis soms zet Romijn Meijer de types neer. En dan blijkt ij verdere lezing dat de observaties niet specifiek de Franse dorpsbevolking betreffen, maar universeel zijn. Het is slechts 'toevallig' dat de waarnemingen zijn gedaan en opgeschreven in Frankrijk, de geliefkoosde plek van de auteur. Niettemin schetst hij een goed beeld van het het ADSL-loze leven van Franse mensen die met elkaar moeten trachten te leven.  

Door een Hollandse Winter
, De predikant, De hofdame en de Revolutie van 1795. Caroline Hanken. Uitg. Augustus. ISBN 978 90 457 0147 9 (€ 19,90).
Een vlot geschreven boek over de bezetting door het Franse leger onder leiding van generaal Pichegru van de Republiek der Verenigde Provinciën. Aan de hand van dagboekaantekeningen van dominee Kist in Zaltbommel beschrijft de auteur welke roerselen de bevolking bewegen nu het Franse Armée du Nord vanuit het zuiden in aantocht is en de grote rivieren wil oversteken. De patriotten juichen de komst van harte toe, de aanhangers van de stadhouder zoeken een veilig heenkomen. In dezelfde periode vluchten Franse émigrés voor hun landgenoten, die na de Revolutie meedogenloos optreden tegen de adel en aanhangers van de onthoofde koning Lodewijk XVI. Gravin De Neuilly wordt gevolgd op haar barre vluchttochten door het bevroren Holland, op zoek naar een veilige plaats. En dan eindelijk wordt de Bataafsche Republiek gesticht, de Bataven krijgen hun onafhankelijkheid en worden geen Franse onderdanen. De geschiedschrijver uit die periode blijkt niet veel op te hebben gehad met de Nederlanders en noemt een eventuele annexatie niet echt een verrijking. Beter zou zijn, aldus de door Hanken geciteerde 'journalist' van eertijds, om die Nederlanders te laten emigreren naar Frankrijk om er te worden verdeeld over onze departementen om de leegten onder onze bevolking op te vullen. 'De Zeven Provinciën die gedurende eeuwen door nijvere en slimme manmen aan de golven zijn onttrokken, zullen we daarna weer teruggeven aan de zee.' Caroline Hanken, antropoloog en docent cultuurgeschiedenis, heeft een interessant en vooral leesbaar boek geschreven over het samenkomen van de Franse en de Bataafsche Revolutie.

Populair Frans-Nederlands. Woordenboek van het Frans dat u op school nooit leerde. N. Rey, W. Scheepers, L.W. van de Wouw. Uitg. Arti-Choc. ISBN 9 789 0801 1112 8 (€ 18,95).
Vindt u het Frans ook een mooie taal, maar soms wat moeilijk te verstaan? Goede kans dat dat komt door het argot (populair Frans) dat u overal tegenkomt, zo melden de samenstellers van dit nieuwe boekje. Het geïllustreerde woordenboek is te zien als een opvolger van de eertijds uitgegeven Merde! en Merde encore! van Geneviève Edis. Het nieuwe werk is echt een woordenboek geworden, waaraan Nederlanders die in Frankrijk wonen bijzonder veel plezier kunnen beleven. De auteurs: 'Op school wordt vooral het standaard-Frans onderwezen, waarmee we ons meestal wel kunnen redden. Zo leren we 'chaussures' voor schoenen. Maar als de Fransen in plaats daarvan 'pompes' of 'godasses' of 'grolles' gaan zeggen, dan hebben we een probleem. Gelukkig is er nu deze handige 'dico', waarin de meest gangbare (en ondeugende) termen te vinden zijn die de Fransen zelf dagelijks gebruiken. Ook het verlan (omgedraaid Frans) en SMS-taal zijn erin opgenomen. Zo hoeft u straks niet meer te zeggen 'Je n'ai pas compris' maar 'J'ai pigé!'Het is inderdaad een erg aardig boek geworden.

Slurp! Eten, drinken en zelf wijn kopen in Frankrijk. Ilja Gort. Uitg. A.W. Bruna Uitgevers. ISBN 9 789 02 299 67 51 (€ 14,95). Al weer het vierde boek van deze wijnbouwer in Frankrijk, die zijn wijn Tulipe met succes in Nederland weet te verkopen. Gort (inderdaad, zijn eerste boek heet 'Als Gort in Frankrijk') beschrijft nu in een fotoboek het reilen en zeilen op zijn wijnchâteau in een klein dorpje op het Franse platteland. Gort lardeert zijn avonturen met tips over geheime restaurantjes in Frankrijk. Deze zogenaamde adresses betreffen authentieke bistrootjes, waar je goedkoop aardig kunt eten, of idyllische cabanes pal aan zee, waar de vis zo vers is dat hij je bord afspartelt, maar ook plekken die Gort omschrijft als ‘Horrorrestaurant’ en waar je vooral uit de buurt moet blijven. Het taalgebruik van deze wijnboer/jinglemaker voor tv-spotjes is wat minder tenenkrommend dat zijn vorige boeken. Maar je moet er van houden: 'elke keer als ik een tros gezonde druiven moet afknippen, voelt het alsof ik m'n eigen kloten afknip.'Het gaat dan over het uitdunnen van de trossen om gezondere en sterkere over te houden. De titel Slurp! blijkt te zijn gekozen, omdat Gort meent dat deze wijze van intens proeven te weinig wordt gepraktizeerd door Hollandse wijnproevers. Gort in zijn voorwoord: 'Je kunt situaties en momenten slurpen. Ja, je kunt zelfs mensen opslurpen of hele restaurants. Slurpen is een staat van verhoogde waarneming, van optimaal genieten. Maar het lekkerste slurp je natuurlijk wijn. Want dat verveelt nooit. Godentranen, bloed van de aarde: een dag zonder slurpen, is een dag half geleefd.' Wie tegen de joligheid van Gort bestand is, kan zeker een uurtje plezier beleven aan zijn nieuwe uitgave.

Nachtlied van een wandelaar. Martin Thijssen. Uitg. Deamer Media Publishing. ISBN 978 90 808 597 4 6 (€ 15). Tegelijkertijd met dit nieuwe boek is ook een tweede herziene druk van Thijssens in 2004 verschenen debuutroman Moord in de schaduw van de Ventoux uitgekomen. Het tweede boek speelt zich ook in de contreien van de Ventoux af. In het Provençaalse dorpje Bedoin wordt een jonge alleenstaande vrouw op beestachtige wijze vermoord. De afgrijselijke moord lijkt een afrekening die te maken heeft met haar verleden als topjournaliste bij de landelijke krant linksige Libération. Meer moorden volgen. Marcel Duval van de Police Judiciaire in Avignon krijgt aanvankelijk geen greep op de zaak, totdat hij een verbijsterende ontdekking doet... Aldus de achterflap van deze detectiveroman. Wie van dit genre houdt, kan veel spanning beleven en ondertussen ook de nodige cultuur opsnuiven (het Faust-fenomeen van o.a. Goethe - vandaar de titel naar een gedicht van Goethe). Ook in dit tweede boek biedt Thijssen, verweven met het misdaadverhaal, de lezer inzicht in een aantal zwarte of zijn minst duistere bladzijden uit de recente, Franse geschiedenis. Dat alles bijeen maakt het de moeite waard om het boek bij een knappend haardvuur te consumeren. De ontknoping van de geschiedenis met elementen van de Mossad, olie en Irak en nog meer, is voor een niet-geoefende detectivelezer knap ingewikkeld. Voor Frankrijkliefhebbers is het aardig om en passant ook elementen van het Franse daagse leven tegen te komen.


De smaak van Frankrijk. De regionale keuken van Frankrijk & De regionale wijnen van Frankrijk. Tekst en fotografie Erik Spaans. Kosmos Uitgevers/Immerc. ISBN 90 6611 754 0 (€ 49,95).
Twee prachtig uitgevoerde boeken in een cassette over het mooiste op het gebied van het Franse eten en drinken. Erik Spaans is al meerdan 20 jaar een internationaal bekende wijnfotograaf die zich de laatste jaren ook heeft toegelegd op foodfotografie. In De regionale Keuken van Frankrijk neemt hij de lezer mee naar de belangrijkste culinaire plekken van Frankrijk en geeft hij duidelijk uitleg over gerechten van 13 verschillende Franse topchefs. Bovendien zijn de gerechten voorzien van deskundig wijnadvies door professionele sommeliers. Voor de wijnliefhebber wordt door het hele boek voor nadere uitleg verwezen naar De regionale Wijnen van Frankrijk, waar de streken, de smaken, de druiven en alles wat men rondom wijn kan beleven, wordt uitgelegd. Een fraai duo van twee boeken. Het ene over de Franse wijnstreken met luchtige tekst en zeer verzorgde fotografie en typografie, het andere over gerechten die altijd al in dezelfde streek werden gemaakt. De twee boeken vullen elkaar aan, maar kunnen ook los van elkaar bestaan.

Blind vertrouwen. Michael Berg. Uitg. The House of Books. ISBN 978 90 4432 266 8 (€ 10).
Dit is de tweede thriller van Berg. Eerder verscheen Twee zomers, een zich in de Limousin afspelende geschiedenis van de Nederlands/Franse radiojournaliste Chantal Zwart. Ook in deze tweede vrouwenthriller is de jonge alleenstaande Chantal de hoofdpersoon in een wederom vlot opgeschreven verhaal dat zich voltrekt op het Franse platteland rond Limoges. De radiovrouw interviewt een Nederlandse schrijver/schilder die na zijn Nederlandse zaak goed verkocht te hebben, zich in Frankrijk vestigt met zijn beeldschone Tamara. De schrijver blijkt een arrogante man die met dédain schrijft over de Franse bevolking in zijn leefomgeving. Als een passage van het nog te verschijnen boek voor de radio wordt voorgelezen, zijn de poppen aan het dansen in zijn dorp. De lokale caféhouder en zijn kornuiten eisen een verschijningsverbod van het boek. Er volgt een kort geding dat de dorpsbewoners verliezen. Daarna gaan de ontwikkelingen snel en wordt de spanning opgevoerd. Ook dit boek van Berg is prettige lectuur, dat zich laat lezen in een tuinstoel of bij de open haard.

 

VerhalenderWijs, Mijn leven in Frankrijk. Daniëlle van Duijn. Uitg. Soleil sud. ISBN 978 90 798 9301 0 (€ 17,50). De schrijfster legt de titel van haar boek als volgt uit: De titel staat voor verhalen waarin te lezen is hoe ik door het wonen in la douce France steeds wat wijzer ben geworden. Over mezelf, het buitenleven, het volk, het land, de verschillen met Nederland en het leven in het algemeen. Het is daarmee een flink boek geworden van bijna 300 pagina's dat in chronologische volgorde een beeld geeft van de belevenissen van een emigrante en haar vriend, in mei 2000 naar de Dordogne verhuisd. Alles komt aan de orde, zoals in al veel andere Nederlandse boeken over het gaan wonen in Frankrijk is geschreven. Het eerste deel van het boek is tamelijk slaapverwekkend met weinigzeggende beschrijvingen van persoonlijke zaken in en rond het huis, de contacten met de buren, het runnen van een camping en gîtes, het zoeken naar werk. Ook hier druk, druk, druk. Het weinig vermeldenswaardige past beter in een weblog, vooral bedoeld voor familie en vrienden in Nederland. De volhoudende lezer wordt halverwege toch ietwat beloond doordat er zowaar iets gebeurt: de hoofdpersoon wordt verliefd op een aantrekkelijke autochtoon en besluit vervolgens te breken met Kevin, haar Nederlandse vriend. Het relaas over hoe het leven in de Dordogne als alleenstaande jonge vrouw verder verloopt is lezenswaardig. Er komt een nieuwe - Nederlandse - man en later wordt zelfs zoon Gaël geboren. In de laatste hoofdstukken wordt het toch nog een Frankrijkboek met tal van aardige weetjes over het daagse Franse leven. Van Duijn beschikt als amateurschrijfster over een toegankelijke schrijfstijl, soms met een wat Libelle-achtige toon. Ronduit ergerlijk is het geworstel met de d's en de t's bij de vervoeging van Nederlandse werkwoorden. Het nobele vak van corrector/redacteur wordt bij kleine uitgevers kennelijk niet meer beoefend. De schrijfster heeft inmiddels laten weten dat bij de nieuwe druk alle fouten zullen zijn verwijderd.

In Parijs. Olivier van Beemen. Uitg. Balans. ISBN 978 94 600 3196 0 (€ 17,95). Kort na de eeuwwisseling verschenen twee journalistiek interessante boeken over het nieuwe Frankrijk dat hard op weg is zich te ontwikkelen tot een moderne natie: Frankrijk achter de schermen van Marc Chavannes en Het gedroomde Paradijs van het duo Cees van Lotringen en Maurice Bood. Goed geschreven en goed gedocumenteerde boekwerken die toentertijd een eerlijk beeld schetsten van Frankrijk. Deze zomer verscheen weer een door een journalist geschreven boek over het Frankrijk, nu handelend over de ontwikkelingen in het eerste decennium van de 21e eeuw, geschreven door de jeugdige Parijse correspondent van Het Financieele Dagblad, Elsevier en de regionale dagbladen van persbureau GPD. Olivier van Beemen combineert de persoonlijke beschrijving van zijn ervaringen als beginnend journalist (2002) in het grote Parijs met zijn waarnemingen over de ontwikkelingen in de Franse republiek. En deze zijn talrijk. Van Beemen beschrijft een interessante periode in de maatschappelijk en politieke omwentelingen die gaande zijn in het land van camembert, wijn en stokbrood. Het is voor een Frankrijkboekenrecensent een verademing om in de schier eindeloze stroom van  neergepende boekjes met Franse belevenissen van Hollandse emigranten, weer eens een gedocumenteerd en actueel werk te lezen over dat merkwaardige Frankrijk. Wie langer in Frankrijk woont, zal met instemming de constateringen van Van Beemen tot zich nemen: het gaat nog niet goed met Frankrijk. Het is een prachtig land, maar cultuur en mentaliteit van burgerij en overheid stemmen met te grote regelmaat niet tot grote vreugde, althans gezien vanuit Nederlands standpunt. Van Beemen biedt een goed overzicht van het Frankrijk van nu met zijn Sarkozy, zijn banlieues (de auteur beschrijft de ranselpartij die hem bij een bezoek aan zo'n wijk pijnlijk trof), zijn stakingen, zijn opstandige studenten, zijn bureaucratie, zijn Le Pen en nog zo veel meer. Van Beemen heeft een goed en prettig leesbaar boek geschreven met vermelding van feiten die ook allemaal kloppen. Ook dat is een verademing.
www.inparijs.nl

De Achteruitrijvogel, Belevenissen van een Nederlandse wijnboerin in Zuid-Frankrijk. Marit le Noble. Uitg. Tirion. ISBN 978 90 4391 309 6. (€ 14,95). De auteur heeft na haar eerste boek Sprong in het diepe, nu haar latere belevenissen met de wijnbouw en het ontvangen van gasten voor de gîtes en de tenten te boek gesteld. Het is wederom een aardig boekje geworden over tien jaar leven en ploeteren in Zuid-Frankrijk temidden van mee- en tegenwerkende autoriteiten, dommige burgemeesters, vriendelijke Fransen, vervelende Fransen. Na veel sloven is het de hoofdpersoon en haar echtgenoot gelukt om het wijndomein een succes te laten worden en het de vele toeristen naar de zin te maken. Je leest het boek soms zuchtend door: waar haalt die vrouw de energie vandaan met man, twee opgroeiende meiden, paarden, ezels, wijnboeren, gasten. Is het vol te houden? Het antwoord op de vraag wordt niet gegeven. Teruggaan naar Nederland met zijn regen en files, maar met de herkenbare roots? De passages in het boek over de wijnmakerij zijn boeiend geschreven en geven een mooi beeld van wat er achter de schermen komt kijken om een goede wijn te maken. In tegenstelling tot wat de schrijfster meldt, heb je al jaren geen verblijfsvergunning meer nodig, is zaterdag geen schooldag meer en kunnen buitenlanders wel degelijk meestemmen bij Franse gemeenteraadsverkiezingen. Voor het overige is het een lezenswaardig werkje geworden, dat zeker ook voor toekomstige Frankrijkgangers nuttige en aardige informatie biedt.

Cuisine. 1000 klassiekers uit de Franse keuken. Françoise Bernard. Uitg. Lannoo. ISBN 978 90 209 8440 8 (€ 49,95). Een enorme kookbijbel met inderdaad 1000 recepten uit de Franse keuken, vertaald in het Nederlands en toegankelijk voor niet-chefs. Het werk is verluchtigd met 500 paginagrote foto's van soep tot dessert, van bouillabaisse tot tarte tatin. Aan het eind van het 1100 pagina's tellende boek biedt een uitgebreide bijlage nuttige informatie om de beste ingrediënten te kopen, de geschikte wijn uit te kiezen en de keuken goed uit te rusten. Als het om typisch Franse gerechten gaat, staan de namen er ook bij. Amateurkoks kunnen zich wagen aan de bereiding van fondue bourguignonne, kip vallée d’auge, coq au vin, sole meunière, île flottante, millefeuille, poires belle hélène. Minpuntje van dit werk is dat erg veel is vertaald, zodat je niet de Franse namen te weten komt van de gebruikte ingrediënten. Wie dus in Frankrijk woont, zal een woordenboek nodig hebben om de spullen in de winkel te kopen. Françoise Bernard schrijft in haar voorwoord dat al haar eenvoudige recepten nu opnieuw zijn geschreven en zijn voorzien van een eenvoudige en heldere uitleg. Dat klopt wel. Elk recept wordt afgesloten met een tip. Zoals bij de bereiding van aardappelen à la bordelaise: het heel korte koken van de aardappelen - voor de eigenlijke bereiding in de koekenpan - voorkomt dat de aardappelen onderin de pan aan elkaar gaan plakken. En dat gaat zo vele honderden pagina's door. Al met al een zeer opmerkelijke uitgave, die tal van kookboeken en kookboekjes overbodig maakt. Het is daarom onvergeeflijk dat er slordig met de vertaling is omgegaan. Zo wordt het gebruik van 3 peren genoemd bij de bereiding van een pot-au-feu. Peren in een pot-au-feu? Het blijkt om de vertaling van poireau te gaan. Dat is prei. Peer is poire. In de bijlage staan de maten en gewichten verklaard. In de recepten wordt vaak aangeraden om een pot van dit of dat te nemen. Wat het gewicht of de inhoud van het onvertaalde pot is, wordt nergens gemeld.



 
Natuurlijk.... Frankrijkagenda. T. Schildkamp. Uitg. Tirion. ISBN 978 90 4391 275 4 (€ 12,50). In de Natuurlijk... Frankrijk agenda komen aspecten van Frankrijk aan bod die de moeite van het weten waard zijn. Vooral de planten- en dierenwereld, maar ook allerlei feiten, gegevens en wetenswaardigheden op cultureel, culinair en toeristisch gebied. Per pagina is ruimte voor drie agendadagen en een weetje over het Franse leven. Over de relmuis, de mimosa, de buizerd, de truffel, termieten, pot-au-feu, de clafoutis, provençaalse kruiden, lavendel, slangen, apéro enz. enz. Het is een in een handige ringband gestoken gebruiksboek dat nuttig is voor de Nederlanders die in Frankrijk wonen of dat graag zouden willen.

De rapen zijn gaar. Les carottes sont cuites, een tweede huis in Frankrijk. Henk Spaan. Uitg. Nieuw Amsterdam. ISBN 978 90 468 05473 (€ 14,95).
In de niet aflatende reeks van door Nederlanders geschreven boeken over het leven in Frankrijk onderscheidt het boek van televisiemaker, columnist en poëet Henk Spaan zich in tamelijk positieve zin. In een prettige en leesbare schrijfstijl verhaalt deze auteur over zijn belevenissen in het Frankrijk waarin hij met gezin regelmatig vertoeft. Het zijn de bekende verhalen over de buren, de aannemer, het lokale café, de Franse gewoonten en zo veel meer. De recensent wordt wel tamelijk sikkeneurig van de stereotypen die Frankrijkschrijvers zich veroorloven: in alle tientallen geconsumeerde boeken reppen amateurs en professionals van de 'oorverdovende stilte' als zij menen iets over de rustgevendheid van Frankrijk te moeten melden. Al met al een een aardig, maar niet zo nodig boekje, zeker niet na de serie gedrukte bespiegelingen van Martin Bril, de vroeg overleden journalist met ook een tweede huis in Frankrijk in de buurt van collega Spaan. De uitgever meldt dat Henk Spaan er geen doekjes om windt: een geestig en ontroerend verslag van zijn tweede thuis in Frankrijk. Dat valt wel mee, maar het waarheidsgehalte van de in plezante stijl neergeschreven ervaringen is niet onaanzienlijk. Het klopt allemaal wel, wat deze Spaan schrijft over de confrontatie van Hollandse tweedehuizenbezitters met hun Franse tijdelijke biotoop en diens bewoners. Maar zijn fosse sceptique is in Frankrijk toch echt een fosse septique en een frelong, die akelige grote wesp, heet in Frankrijk een frelon.

Het Pernod Gebouw. Alex de Vries. Uitg. De Zwaluw. ISBN 978 90 777 9405 0 (€ 14,95).
De auteur schrijft al dertig jaar over kunstenaars in tijdschriften, catalogi en boeken. Van hem is dan nu  Het Pernod Gebouw verschenen dat over Frankrijk handelt. Steeds als hij per auto reisde was hij ter hoogte van het Pernodgebouw aan de Parijse rondweg precies op de helft. Vandaar de titel. Sinds 1996 verblijft hij een paar keer per jaar als gast in het huis van een goede vriend in de Franse Corrèze. Onbekommerd schrijft hij in zijn dagboek over het luchthartige leven in die contreien. Tuinarbeid, wandelingen en het goede leven van met drank besproeide maaltijden zijn aan de orde van de dag. Door de aaneenschakeling van vrijwel steeds dezelfde belevenissen ontstaat een humoristisch en soms hilarisch beeld van het eenvoudige leven van God in Frankrijk. Je leest een dergelijk boek in één ruk uit, ongeveer met een vergelijkbare gretigheid als destijds in wijdere dimensies de reeks Het Bureau van Voskuil. Het zijn steeds weerkerende handelingen met de beschrijving waarvan een indringend en werkelijk beeld wordt verschaft. Wie in Frankrijk woont zal de ervaringen van deze Frankrijkganger met buitengewoon veel instemming tot zich nemen. Voorbeeld: 'Het is 16:10 uur. Zojuist ben ik teruggekeerd van een tochtje met Kees naar de Ecomarché, waar we voor vandaag en morgen boodschappen hebben gedaan: avocado's, tomaten, aardappelen, olijfolie, de la hampe, faux filets en nog een 'onbeschoft stuk rundvlees', om met Kees te spreken, bier, wijn, spinazie en een worst.' En dat gaat 173 pagina's zo door. Heerlijk boek.

De stoptrein naar Parijs.
Tekst door Jet Holleman, foto's van Dolf Middelhof. Uitgeverij KunstMag. ISBN 978 90 75979 19 0 (€ 24,95). Weer eens iets geheel anders, dit nieuwe boek door Hollanders over Frankrijk. Jet Holleman stapte in Amsterdam op de stoptrein naar Parijs en stapte dus bij elk station en stationnetje uit. Ze fietste daar wat, liep rond in kleine steden, grote steden, dorpen en keek en beschreef. Kijken deed ook fotograaf Dolf Middelhof. In het zeer net vormgegeven boek met is het een plezier om heel ouderwets weer eens vele pagina's lang zwart/wit foto's te bekijken van al die bezochte plaatsen in Nederland, België en Noord-Frankrijk. De schrijfster komt al sinds haar zestiende jaar regelmatig in Parijs en reisde een uur of zes, zeven in een rammelende D-trein. In de loop van de jaren werden de reizen korter door de invoering van de hogesnelheidslijn in België en Noord-Frankrijk. En het zal nog sneller gaan als ook Nederland erin slaagt deze lijn in gebruik te nemen. Daarom is de reis naar Parijs nog eens met de stoptrein gemaakt. Beschrijving en foto's bieden een fraai beeld van strakke stations in Nederland, lelijke dorpen in België en vergane glorie soms in Frankrijk. De beschrijving is niet schokkend, maar geeft een beeld van het alledaagse in de drie landen. Niks bijzonders en dat was de bedoeling ook van auteur en fotograaf.

1000 plekken die je echt gezien moet hebben. Frankrijk-editie
. Frédérick Gersal, uitg. Terra. ISBN 978 90 5897 950 6 (€ 19,95). In deze serie 1000 plekken...... is nu verschenen een editie over Frankrijk, van de hand van journalist en historicus Gersal. Drie vertalers zijn aan de slag gegaan om in 960 pagina's de 1000 mooie plekken in het Nederlands toegankelijk te maken. Aan de hand van een regionale indeling zijn de meest bezienswaardige bijzonderheden van Frankrijk beschreven: natuurgebieden, steden, stranden, monumenten, restaurants en de Franse bezienswaardigheden die staan vermeld op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. De auteur heeft zich niet beperkt tot de meest bekende toeristische plaatsen, maar maakt ook uitstapjes naar minder bekende terreinen. Het boek bevat veel kaartjes en internetadressen en is voor de Frankrijkliefhebber een zeer nuttig naslagwerk.

Luister eens Frans, verrassende taalroutes door Frankrijk. Marion Everink. Uitg. Scriptum publishers. ISBN 978 90 5594 674 7 (€ 22,50). De inmiddels tien jaar in Frankrijk wonende Marion Everink heeft twee boekjes op haar naam staan over het Frans: Meer sjans met Frans en Da's nou Frans. De boekjes hebben het goed gedaan en nu is de inhoud op twee CD's gezet in één hoesje. De audio-uitgave is een bewerking van deze twee boeken voor het gesproken woord. De schrijfster, beëdigd vertaalster Frans, leest zelf voor en laat de bekende Franse taalproblemen en - probleempjes de revue passeren. Het dagelijkse Frans komt aan de orde: als je medicijnen wilt hebben, moet je niet vragen om des medecins, maar om des médicaments. En een bocal
is geen wedstrijdbeker, maar een vissekom of jampot. En zo staan de CD's - een luisterboek -  vol met dergelijke praktische taalvoorbeelden. Het voordeel van deze wijze van kennisnemen is dat je ook de Franse uitspraak hoort. Al met al een nuttig en praktische middel om het daagse Franse in je op te nemen zonder in de boeken te hoeven duiken. En er staan tussen de hoofdstukken leuke Franse muziekjes op de CD's.

Parijs retour, literaire reisgids voor Frankrijk. Bart van Loo, Uitg. Meulenhoff | Manteau. ISBN 90 8542 062 8 (€ 19,95). Bart van Loo is al eerder in deze boekenrubriek opgenomen met zijn Als kok in Frankrijk, een smakelijk boek over Frankrijk, eten en drinken en de favoriete gerechten een recepten van de bekende Franse schrijvers uit de negentiende eeuw. Voor wie ook dit jaar in Frankrijk zijn vakantie wil doorbrengen en niet op het klapstoeltje bij tent of caravan wil zitten, is ook het boek Parijs retour
van deze Vlaamse francofiele schrijver een aanrader. Aan de hand van reizen per fiets, te voet, per auto en per boot brengt de auteur de lezer naar tal van plaatsen in Frankrijk waar de bekende Franse schrijvers hebben gewoond, geleefd, geschreven, bemind. In de literair gepresenteerde reisbeschrijving kan de actieve, literatuur minnende vakantiegangers de leefsfeer opsnuiven van Victor Hugo, Alexandre Dumas père, George Sand, Honoré de Balzac, Emile Zola, Guy de Maupassant en Gustave Flaubert. Je komt zo in heel Frankrijk, van Normandië tot Parijs, van de Provence naar het midden van Frankrijk. In veel plaatsen zijn nog herinneringen te vinden aan Frankrijks grootste schrijvers en biedt het bezoeken ervan weer eens een geheel andere manier om Frankrijk te leren kennen.

Frankrijk voorgoed, portretten van blijvers. Renate van der Bas, de Boekenmakers. ISBN 978 90 77740 44 6 (€ 16,95). De journaliste Renate van der Bas, zelf al tien jaar wonend en werkend in Frankrijk, klopte aan de deurs bij zes Nederlandse en Vlaamse stellen die langer dan vijf jaar geleden naar Frankrijk zijn verhuisd en daar aan het werk gingen. Als zelfstandige ondernemers in een land waar de cultuur, de onderlinge omgang, de bureaucratie zo verschillen met die van de Nederlandse. Het is bekend dat nogal wat Nederlanders die de stap naar Frankrijk waagden om daar een nieuw werkzaam leven op te bouwen, in veel gevallen weer terugkeren. De plannen waren niet gelukt, de tegenwerkingen waren te heftig. In de zes verhalen biedt de schrijfster een werkelijkheidsgetrouw relaas van de blijvers, mannen en vrouwen die er wel in zijn geslaagd om te overleven. In tegenstelling tot de vaak treurige en gemanipuleerde tv-uitzendingen als Het Roer Om en Ik Vertrek, levert dit boek leesbare praktijkervaringen over hoe het een wijnboer, reclameschrijver/websitebeheerder (inderdaad, Gregor 'Krek'), handelaar in de raarste zaken, uitbater van een bungalowpark, bedrukker vam T-shirts of eigenaar van een chambre d'hôtes is vergaan. Zij blijven volgens eigen zeggen voorgoed in Frankrijk en hebben leren leven met de verschillen. Zoals de schrijftster het zelf verwoordt in haar nawoord: 'Minder fjn is de Franse onzakelijkheid. De desinteresse als het gaat om geld: je kan hietr niet fatsoenlijk discussiëren over een offerte. Daar is een offerte helemaal niet voor bedoeld. Zo"n discussie over geldzaken geeft ongemakkelijk geschuif op stoelen en dan is ik de Nederlandse directheid. Veel Fransen hebben een probleem met duidelijk communiceren, vinden wij Nederlanders. Op onze beurt zijn wij te confronterend en te weinig subtiel, vinden de Fransen.' Kortom, een nuttig boek voor wie de stap wil wagen.

Du vin, du pain, du... pindakaas? Hollanders in Frankrijk. Roos Boum. Uitgeverij SWP Amsterdam/Scrivare. ISBN 978 90 8850 034 3 (€ 14,90). In de stoet van boeken die Nederlanders schrijven als zij in Frankrijk gaan wonen, valt dit boek op. De vakkundig en vlot geschreven belevenissen laten Frankrijk zien door een eerlijke Nederlandse bril, zo schreef de beheerder van deze website na lezing van enkele hoofdstukken in drukproef. Bij het lezen van het gehele boek kan deze mening blijven gehandhaafd, zij het dat hier en daar wat kritische kanttekeningen vallen te plaatsen bij de feitelijke beschrijvingen van het leven met de Fransen. Twee nog relatief jonge Nederlanders met welstandigheid en goede banen in Nederland, besluiten het land van Beatrix en Balkenende te verlaten en wagen de stap naar het Franse land. Zij kopen daar iets ouds en vervallens en vinden dat prettig. Veel van wat minder voorbereide Nederlanders beleven als zij in contact komen met de Franse aannemerij, de Franse overheid en de Franse buren, komt in dit boek aan de orde. Ook Nederlanders die al langere tijd in Frankrijk wonen, kunnen plezier beleven aan het kennisnemen van de wederwaardigheden die tal van keren een déjà vu zullen opleveren. Sommige dingen kloppen niet. Zo is er de vertelling dat bij het passeren van de koopakte van het huis de notaris even de kamer verlaat om daarmee partijen de kans te geven contact geld onder de tafel te schuiven. Dat is een sprookje van de vorige eeuw. Notarissen kijken wel uit, er zijn nieuwe strakke regels en overtreding kan hem zijn ambt kosten. Ook het gedoe met de carte de séjour klopt niet meer, een verblijfsvergunning is al jaren niet meer nodig. De schrijfster meldt dat nog wel in het nawoord. Ook het relaas over het inschrijven bij de gemeente met veel paperassen verbaast. Wie als Nederlander in Frankrijk gaat wonen, hoeft zich niet aan te melden. Alleen met schoolgaande kinderen is dat nodig of als je wilt stemmen en inschrijving in het kiesregister nodig hebt. Goed beschreven zijn de ergernissen met de logees die in de eerste jaren je Franse huis plat lopen en veronderstellen dat men in een hotel vertoeft. Ook de contacten met de huisarts, apotheek en het ziekenhuis, zo anders dan in Nederland, zijn vakkundig opgeschreven. Wie na een tijd 'Frankrijk' weer eens in Nederland komt verbaast zich over de viezigheid langs de wegen, schreeuwerige kinderen in de supermarkt, botheid van de Nederlander en het jij-en en jou-en van de caissières. De schrijfster constateert terecht dat dit in Frankrijk
ondenkbaar is. Al met al een prettig boek, dat niet te veel moppert en evenmin te veel ophemelt. Licht ergerlijk is ten slotte dat op vrijwel elke drie pagina's wordt gemeld dat het echtpaar zo veel plezier beleeft aan hun oude Land Rover.

De Fransozen, handboek voor een succesvolle omgang. Lambert Reine. Nijgh & Van Ditmar. ISBN 978 90 388 9093 7 (€ 15). In een helder boek beschrijft de zakenman/auteur zijn jarenlange ervaringen met zakendoen in Frankrijk. Het blijkt dat er nog steeds veel verschillen bestaan in de omgangsvormen tussen de Fransen en de Bataven. Veel stereotiepe zaken komen in het prettig leesbare boek voor: de Fransen zijn niet zo direct als de Nederlanders, de Franse baas is de baas en hanteert niet het overlegmodel en zo volgen er nog talrijke. Een flink aantal daarvan valt niet meer zo scherp te onderscheiden, doordat de Fransen ook wel hebben begrepen dat hun Latijnse manier van communcieren (omhaal, debat om het debat) in de 21e eeuw niet meer zo goed werkt. Lambert Reine beschrijft zorgvuldig al die verschillen en verstrekt daarbij nuttige adviezen. Zoals deze: Nederlanders willen geen debat, geen confrontatie, geen discussie. Wij willen een snel gesprek met een compromis. Dat begrijpt een Fransman niet. Een compromis sluiten is een zwaktebod in hun ogen. Het boek staat vol met dergelijke voorbeelden en is daardoor uitermate nuttig zijn voor de groeiende groep Nederlanders die niet als pensionado naar Frankrijk trekt, maar om daar een werkend bestaan op te bouwen.

Internationale PuzzelReisgids. Erik Fraikin en Rian van der Sluis. IPR. www.navigatiepuzzels.nl (€ 16,95 - € 18,95). Rondreizen door Frankrijk met je TomTom. Voor wie Frankrijk en zijn historie per auto wil verkennen en het bovendien leuk vindt om met zijn GPS te navigeren,  zijn er de puzzelreisgidsen door Frankrijk. De autopuzzeltochten zijn bedoeld voor vakantiegangers die vanuit hun camping tochten kunnen ondernemen die een kleine dag duren. Men komt via de gids op vaak onbekende plaatsen terecht, waar grotere of kleine bezienswaardigheden te bezichtigen zijn. Via de gids kan bovendien worden gepuzzeld, door letters in te vullen die op de bezienswaardigheden ('bekijkwaardigheden', schrijven de auteurs)  te vinden zijn. Als alle opgaven zijn gedaan, ontstaat een zin. Of de puzzelaars het goed hebben gedaan, blijft echter een raadsel, omdat een oplossing niet wordt geboden. Je kunt deze wel insturen en je ontvangt dat een cd-rom. Als voorbeeld bekeken wij de puzzelgids met zeven autopuzzeltochten vanuit Cluny. Het boekwerkje ziet er verzorgd uit en bevat veel historische informatie over het te bezoeken gebied. Men heeft gekozen voor een thematische behandeling in de gidsen: Romeinse Rijk, Romaanse bouwkunst, Franse Revolutie en Napoleon, Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog. Kortom, een oplossing voor vakantiedagen met minder goed weer als ook de kinderen zich op de camping beginnen te vervelen.

Weg uit Nederland, Briefwisseling over leven op het Franse platteland, Xandra Schutte en Sarah Verroen. J.M. Meulenhoff, ISBN 9 789029 03 76 8 (€ 14,95). De auteurs, twee vriendinnen uit de wereld van de journalistiek in Amsterdam, hebben hun wekelijkse briefwisseling die zij publiceerden in het weekblad Opinio in een boekje gebundeld. Erg handig is de titel niet gekozen, want Weg uit Nederland is de titel van een eerder verschenen boek van de hand van Willemijn Justa en Frank Hiemstra over emigreren. Xandra Schutte en Sarah Verroen schrijven over het vertrek uit Nederland naar Frankrijk van Sarah en over haar belevenissen in een klein dorp. Xandra schrijft over haar onbegrip om Nederland te verlaten en je te begraven op het Franse platteland. Sarah heeft het soms moeilijk in de benauwenis van het kleine dorp gedurende haar eerste winter in Frankrijk, Xandra beschrijft haar rouwen om het overlijden van haar partner. Maar de correspondentie gaat toch vooral om het vertrek naar Frankrijk, waarbij Sarah over Nederland laat weten de opmars van de islam te constateren alsmede 'de overstelpende lelijkheid van platheid op tv, de hysterie van de media'. Sarah leest nog dagelijks de kranten, maar haar directe omgeving bestaat niet uit intellectuelen. Emigreren is een relatieve verandering dankzij de eigentijdse communicatiemedia. Weg uit Nederland is voor Frankrijkliefhebbers een lezenswaardige bundeling geworden. De ervaringen van Sarah zullen door tal van Nederlanders die in Frankrijk zijn gaan wonen, zeker worden gedeeld. Sarah: 'Wie mislukt is of teleurgesteld in zijn verwachtingen zal het grote geluk niet in het buitenland vinden. De mensen zijn er niet anders of betrouwbaarder. Het is hier alleen stiller, een stuk mooier en gemakkelijker.'

De hemel was getuige. Roman over de macht en onmacht van Katharen, kerk en Hugenoten in de Languedoc. Adriaan J. de Bruin. ISBN 978 90 8834 480 0 (€ 17,95).
Deze als roman omschreven uitgave is een nieuwe bijdrage in de lange reeks publicaties over de Katharen en hun bloedige vervolging door de pausen van weleer. De auteur, zelf actief godvruchtig, had niet de pretentie om een wetenschappelijke studie te publiceren over de vrije geloofsgroep. Evenmin is het een historische roman. Wel staat het boek vol historische feiten, verpakt in een verhaal over een zoektocht naar de herkomst van enkele gevonden Kathaarse relieken in de tuin van in de Languedoc wonende Nederlanders. Een logeerpartij van een kleinzoon betekent de start van een avontuur in het voormalige leefgebied van de Katharen, de ketters van toen. De verschrikkingen van de inquisitie worden beschreven en er worden zelfs verbanden gelegd met de latere vervolgingen van de Hugenoten, die in groten getale uitweken naar andere Europese landen, waaronder ook Nederland. Voor de liefhebbers van de geschiedenis van de Katharen valt er bij lezing altijd wel iets op te steken. Hoewel het verhaal zich in het nu afspeelt (veel e-mail, laptop, inbreken in de computer), lijkt de schrijfstijl uit de jaren vijftig van de vorige eeuw te dateren. De neef die op vakantie is, moet nog wel schoolwerk doen: 'En wanneer hij aan zijn oma vertelt dat zijn schoolwerk helemaal af is, krijgt hij naast een dikke kus een groot stuk eigengemaakte kersentaart.' 

Zakelijke communicatie Frans
800 praktische zinnen, verzameld door drs. D. van den Brink en drs. W.D. Kruize. Walva Taalgidsen. ISBN 978 90 6675 289 4 (€ 7,25). Dit handige boekje is bestemd voor het middelbaar en hoger economisch beroepsonderwijs en het bedrijfsleven. Het bevat een systematische verzameling zinnen, die de basis vormen van de zakelijke communicatie. Het taalmateriaal is ontleend aan de praktijk en ook weer direct in die praktijk toepasbaar. Het boek kan zowel als leerboek als als naslagwerk dienen. De vijf hoofdstukken waarin het boek is onderverdeeld, vormen de neerslag van de praktijksituaties: schriftelijk verkeer, telefoon, persoonlijke contacten, handelsvertegenwoordigingen en beleggingen. De tweede oplage is inhoudelijk geheel herzien en op een groter formaat uitgevoerd. Bij dezelfde uitgever verscheen ook Bellen met het buitenland: Frans (ISBN 978 90 6675 656 4, € 7,25). In 500 praktische zinnen is het dagelijkse telefoneren uit de doeken gedaan. Praktisch om bij de telefoon te leggen en te raadplegen als je een Frans telefoongesprek moet voeren.

De ontdekking van Frankrijk. Graham Robb. Uitg. Atlas.ISBN 978 90 450 0788 5. (€ 24,90). Een mooi, lekker dik en leesbaar boek over de geschiedenis van Frankrijk,
beschreven vanaf de zeventiende eeuw tot vroeg in de twintigste eeuw. In dit uitstekend vertaalde werk beschrijft de auteur zijn langdurige fietstocht door Frankrijk dat in deze beschreven eeuwen is gegroeid van een samenraapsel van buitenlanders en oorspronkelijke bewoners tot het Frankrijk van nu. Het lezen van de barre ontwikkeling van de plattelandsbevolking van destijds tot de moderne samenleving van de 21e eeuw is een verademing temidden van alle populaire Frankrijkboeken die maar blijven verschijnen. Robbs werk is gedegen, gedocumenteerd en prettig, een tikje literair, opgeschreven. Hij beschrijft al fietsend door het land het 'echte' verleden, komt in de woeste uithoeken van eertijds, en beziet het proces van de 'binnenlandse kolonisatie' tijdens de ruim 20.000 kilometer die hij heeft afgelegd. Ruim een eeuw geleden was het Frans voor een groot deel van de bevolking nog een vreemde taal, was het land nog niet in zijn geheel in kaart gebracht en bestond het uit diverse lokale culturen. De auteur is geen onbekende in dat Franse land, hij schreef biografieën over Victor Hugo, Rimbaud en Balzac. De ontdekking van Frankrijk is bekroond met de Royal Society of Literature Ondaatje Prize 2008. Een boek kortom voor de echte Frankrijkliefhebber, of zoals recensent Michaël Zeeman het verwoordt, 'om alle oliebollen die van hoog tot laag op het terras van hun Franse huisje maar wat kakelen over dat land, bij te spijkeren.'

C'est la vie.
Mijn leven als Nederlander in Frankrijk. Betty Heideman. Uitg. Boekenbent. ISBN 978 90 8570 345 7 (€ 14,95). Naast het verzorgen van haar vijftien honden en vijf katten, het lezen en fotograferen, ruimde Betty Heideman ook tijd in om haar verhuizing naar Frankrijk te beschrijven. Zij is niet de eerste Nederlander die het proces van verhuizen naar en installeren in Frankrijk in boekvorm presenteert. Soms bevindt er zich in die niet aflatende reeks, vaak in eigen beheer uitgegeven schrijfsels, een leesbaar werkje. Maar meestal niet. Betty Heideman woont in een gehucht in de Morvan en woont daar best naar haar zin. Ook is er een gîte. De auteur heeft haar belevenissen met dit alles opgeschreven: onweer, geen stroom, de omgang met de Fransen, ratten in de tuin, rijbewijs verlengen. La vie quotidienne, beleefd door een Nederlander in Frankrijk. We hebben het 144 pagina's boekje tot de laatste bladzijde uitgelezen in de verwachting nog iets spannends, informatiefs of moois te ervaren. Het is er niet van gekomen. Het meest enerverende was nog wel de vlucht naar boven van één van de katten. Het was een heel gedoe om het dier weer uit de boom te krijgen. Het boekje onderscheidt zich van vele andere soortgenoten, doordat er foutloos Nederlands wordt geschreven. Inhoudelijk heeft het niets te betekenen. Maar toch, op haar eigen website verwoordt de auteur het zelf enigszins voorwaardelijk: 'een leuk en leesbaar boekje voor iedereen die van Frankrijk houdt of het gewoon leuk vindt om te lezen hoe een Nederlands stel het in Frankrijk rooit.' Nog vermeldenswaard: van elk via haar site verkochte boek gaat € 1 naar de Animal Medical Care Foundation.

Als kok in Frankrijk. Literaire recepten, culinaire verhalen. Bart van Loo. Uitg. Meulenhoff/Manteau. ISBN 9 789 085 421 37 5 (€ 19,95). De auteur van Parijs Retour (literaire reisgids) heeft in zijn studie van oude Franse kookboeken een de papillen strelend relaas geschreven over de Franse gastronomie. Hij beschrijft in geuren en kleuren hoe Franse keukenprinsen mythische gerechten als vol-au-vent of pêche melba uit hun koksmuts toverden. De Belgische auteur maakt er geen geheim van dat hij francofiel is -
hij doceerde Franse taal. Aan de hand van oude handboeken over eten en drinken komt hij tot de slotsom dat 'eten' voor de Fransman wezenlijk is. De gehele culinaire ontwikkeling van de Franse keuken passeert de revue: Middeleeuwen ('in de saus drijven de kapoenen'), Renaissance ('niemand kan nog zonder suiker'), Het tijdperk van Lodewijk XIV ('laat een koolsoep naar kool smaken'), Verlichting ('vinkenkopjes, kwintessens van meikevers en vlindercoulis'), Negentiende eeuw ('de gastronomische wetenschap is volop in de ode. Iedereen wil er zich mee bemoeien') en Twintigste eeuw ('eenvoud staat schoonheid niet in de weg'). Na de beschrijving van deze soms huiveringwekkende keukenprestaties volgen de recepten uit deze ontwikkelingsgang. Van Ei ('uit haar verleidelijke boezem verbreidde zich een zacht parfum van truffels') tot Wild ('vrouwen aan tafel, dat is voorwaar verrukkelijk, maar....') en verder vis, kip, rund, varken, schaap. Dat alles besproeid met wijnen en afgesloten met desserts en digestifs ('mijn gehemelte explodeerde'). Kortom, een heerlijk boek, verteerbaar en smakelijk opgeschreven.

Mijn wijn. Bernard Pivot. Uitgeverij Atlas. ISBN 978 90 450 0042 8 (€ 24,90). De in Frankrijk vermaarde presentator Bernard Pivot van het prestigieuze boekenprogramma Apostrophes heeft zijn levenslange genieten van wijn, Franse wijn, te boek gesteld. Mijn wijn is een amusant boek geworden, dat vorig jaar in een goede Nederlandse vertaling verscheen en vol staat met belevenissen rond het wijngebruik. Het is geen encyclopedie, geen woordenboek, geen geschiedenis over de wijn, maar van alles wat. 'Tussen de dageraad van de tijd en het einde van de wereld is de wijn - ten goede of ten kwade - niet los te denken van het menselijke avontuur, de beschaving, de kunst en het grote mysterie van het hoe en waarom', aldus de auteur in zijn verantwoording van zijn 350 pagina's tellende reeks van ervaringen en opvattingen omtrent het fenomeen wijn. Pivot schrijft meestal lichtvoetig en vaak geamuseerd. 'Ik heb een vrolijke dronk. Waarom zou mijn inkt dan zuur, wrang of dik moeten zijn?'

Overleven in Frankrijk, van oude bouwmaterialen en de dingen die voorbij gaan... Mark-Jan Vos (uitgave in eigen beheer). ISBN 978 90 813550 1 8 (€ 19,90). Weer een boek van een Nederlander die naar Frankrijk is verhuisd en het daar moeilijk heeft gehad met de bureaucratie bij het opzetten van een bedrijfje. In tegenstelling tot tal van andere schrijfsels in dit genre, blijkt dit verhaal goed te zijn opgeschreven. Jammer dat het uitgeven in eigen beheer meestal leidt, zoals ook hier, tot het ongecorrigeerd blijven van taal- en stijlfouten. De belevenissen van Vos en zijn gezin in Frankrijk zijn inderdaad buitengewoon treurig en leren dat hun aanpak niet de slimste is geweest. Het uitbranden van hun huis en het beleven van een auto-ongeluk zijn onvermijdbare narigheden, maar het omgaan met de Franse gewoonten, cultuur en bureaucratie kunnen worden aangeleerd. Wie in Frankrijk gaat wonen en daar iets wil ondernemen, dient zich de eerste drie jaren als gast op te stellen, de kat uit de boom te kijken, goed Frans te leren spreken en zich vooral aan de wet te houden. Het is bekend dat de gendarmerie niet uitblinkt in hoffelijkheid en tactvol optreden bij de omgang met vreemdelingen. En de familie Vos heeft nogal veel te maken gehad met deze militaire ordebewakers en lagere rechtbanken. Er kwamen zelfs handboeien aan te pas. Je moet geen Polen voor je laten werken en zeggen dat ze een zakcentje verdienen bij de verbouw van je Franse huis. Wie een onderneming wil beginnen in Frankrijk moet tevoren boeken lezen over de procedures, websites raadplegen of voor een paar honderd euro een Nederlandse specialist raadplegen. Vos heeft dat kennelijk nagelaten en de gevolgen daarvan aan den lijve ondervonden: veroordelingen, boetes en een zeer negatieve kijk op de Franse samenleving en haar wet- en regelgeving. Frankrijk is Nederland niet, iedere Frankrijkganger moet zich daarvan terdege bewust zijn. Het boek van Mark-Jan is daarom een aanrader voor de Nederlander die zijn brood in Frankrijk wenst te gaan verdienen. Een buitenlander met deze ambitie dient zich dus terdege voor te bereiden en er angstvallig op toe te zien dat hij of zij nimmer in contact komt met de Franse politie of rechterlijke macht. De auteur van Overleven in Frankrijk heeft zich dat allemaal niet gerealiseerd en daardoor een spannend boek kunnen schrijven, dat menigeen hoofdschuddend over de geëtaleerde naïeviteit tot zich zal nemen.

Weg uit Nederland. Willemijn Justa en Frank Hiemstra. Uitg. Balans. ISBN  978 50 5018 941 5 (€ 15). De auteurs hebben een ruime ervaring met het emigreren/verhuizen naar verre landen. Justa is journaliste en echtgenoot Hiemstra werkte voor Philips over de hele wereld. Ze vertrokken vijf keer uit Nederland en hebben hun ervaringen nu te boek gesteld. Eén op de twintig Nederlanders overweegt binnen vijf jaar naar een ander land te verhuizen. Daarbij stuit men op veel obstakels. Hoe kom je van de belastingdienst in Nederland af? Hoe zit het met de AOW? En wat betekent het huidige zorgstelsel als je de warmte opzoekt in een verenigd Europa, maar nog een inkomen hebt uit Nederland? Hoe kom je achter lokale regelgeving? Zijn er wel goede scholen voor de kinderen? En hoe zit het met kraamhulp in het nieuwe vaderland? Gaat de auto mee? Huis wel of niet verkopen? Mag je partner werken in het buitenland? Deze gids bevat 150 do's en don'ts, aanbevelingen en valkuilen, ervaringen en wijze lessen over wonen en werken in het buitenland, geïllustreerd met voorbeelden. Doordat de tips niet op één emigrateland zijn geconcentreerd zijn weinig concrete of gedetailleerde raadgevingen te vinden, maar moesten de auteurs meer in algemene termen spreken over de vele regels, verordeningen en wetten. Het boek levert vooral een samenvatting van de eigen ondervinden met emigratie en terugkeer. Het enige land dat wat meer aandacht krijgt als emigratieland is Frankrijk. Waar La Maison 460 pagina's voor nodig heeft om de Nederlandse Frankrijkganger te informeren, vatten Justa en Hiemstra de verhuizing naar Frankrijk in 11 pagina's samen. Weg uit Nederland is nuttige lectuur voor de Nederlander die serieus van plan is het land te verlaten en de verstandige raadgeving volgt om zich tevoren terdege voor te bereiden. 

De geschiedenis van Frankrijk in een notendop, door Niek Pas. Uitg. Bert Bakker. ISBN 978 90 351 3170 5. € 9,95. In de serie (bijna) Alles wat je altijd wilde weten brengt de uitgever een beknopt overzicht van de Franse geschiedenis. De auteur Niek Pas, historicus en Frankrijk-specialist, slaagt erin om in het bescheiden boekwerkje een leesbaar overzicht te geven van de rijke historie. Het boek levert een globaal chronologisch overzicht van de geschiedkundige hoogtepunten: de opstand van Vercingetorix tegen de Romeinse overheersers tot de doping in de Tour de France. Van Clovis tot de toepassing van internet in Frankrijk en van de rotstekeningen van Lascaux tot het optreden van president Sarkozy. De rondgang door de Franse geschiedenis frist de sluimerende algemene kennis op die Frankrijkliefhbbers ooit hebben opgedaan. Het accent wordt gelegd op de periode na de Franse Revolutie van 1789 en in het bijzonder op de twintigste eeuw met de twee wereldoorlogen, de dekolonisatie van Algerije, de roerige meidagen van 1968 en de laatste presidenten van de Vijfde Republiek, de huidige staatsvorm. Aangestipt wordt hoe Frankrijk moet leren omgaan met de soms verfoeide mondialisering en hoe lang Frankrijk aan het begin van de 21e eeuw het nog kan blijven volhouden dat er een exception française kan blijven voortbestaan. Een nuttig boek.

Grand Cru, jubileumeditie, door Hans Walraven en Karel Koolhoven. Uitg. J.H. Gottmer/H.J.W. Becht. ISBN 978 90 230 1226 9. € 24,90.
In dit fraai vormgegeven en handzame boekwerkje beoordelen de twee wijndeskundigen in deze tiende editie de grands crus wijnen van Bordeaux. Hans Walraven was jarenlang verbonden aan de Nederlandse Wijnbeurs en bezit nu twee wijngaarden in de omgeving van Montpellier. Karel Koolhoven houdt zich ruim 30 jaar bezig met de wijnjournalistiek en bereisde vrijwel alle wijnlanden en -streken ter wereld. De twee weten derhalve waarover zij schrijven en zijn vooral op de hoogte van de ontwikkelingen rond de rode grands crus uit de districten Haut-Médoc en Graves, enkele topwijnen uit Saint-Emilion, alsmede enige crus-bourgeoiswijnen en pomerols. Dergelijke wijnen zijn duur en de prijsontwikkeling van de afgelopen jaren laat weinig ruimte voor hoop op kentering in de opwaartse tendens. Veel van deze wijnen verdwijnen in de kelders van kapitaalkrachtige Amerikanen en de 'nieuwe rijken' uit landen met sterk opkomende economieën: China, India en Rusland niet te vergeten. Zij kunnen zich probleemloos een fles wijn van een paar honderd euro veroorloven. Het boekje is dus bedoeld voor de liefhebbers en verzamelaars, die antwoord willen krijgen op vragen als: hoe is de kwaliteit van een bepaalde wijn van een bepaald jaar, wanneer is hij op dronk, tot wanneer is hij houdbaar, staat de prijs in relatie tot de kwaliteit, wat is de waarde van een grand cru als hij wordt geveild en vormt wijn een goede belegging? De beoordeling van de grands crus verloopt via rapportcijfers op de schaal van 0 tot 20. Deze cijferwaardering is tot stand gekomen door middel van beoordelingen door proefpanels tijdens blinde, vergelijkende proeverijen. Een boekje voor de echte freaks dus, die niet schrikken van een fles van € 2000 en gecharmeerd kunnen raken van een grand cru van rond de € 30. Beide uitersten zijn te vinden in deze nieuwe editie, in Frankrijk te bestellen bij auteur Koolhoven,
karel.koolhoven@wanadoo.fr.

Tout va bien. Berichten uit Frankrijk. Martin Bril. Uitg. Prometheus. ISBN  978 904 461 214 1 (€ 12,50). Na zijn gebundelde columns in Plat du Jour (zie elders in deze rubriek) is nu dit boekje verschenen met wederom losjes opgeschreven belevenissen van de rondkijkende Volkskrant-columnist. In het boek komen ook enkele nog niet gepubliceerde beschouwingen voor over Frankrijk, zijn geliefde vakantieland waarin hij ook over een vakantiehuis beschikt. Zijn waarnemingen over het Franse leven op het platteland lezen met een lichte glimlach weg en ook zijn rondkijken in de grote stad leidt tot licht verteerbare, maar smakelijk genoteerde schrijfsels. Het gaat allemaal niet diep, maar het is een ontspannen bezigheid, het lezen van Frankrijkboekjes van Martin Bril. Zijn columns stijgen qua schrijfstijl in ieder geval ver uit boven wat er zoal op de markt verschijnt aan boeken over het leven in Frankrijk.

Jouw 1000 belangrijkste woorden. Frans basiswoorden. Uitg. Van Dale, ISBN 978 90 6648 927 1 (€ 7,50). Wie snel zijn weggezakte schoolfrans wil opfrissen of zelfs nog moet beginnen met het leren van de Franse taal kan baat hebben bij het bezit van het boekje met 1000 belangrijke woorden in het Frans. Het zijn de meest gebruikte woorden, waarmee men zich verstaanbaar kan maken; 1000 woorden zouden voldoende zijn om zich in dagelijkse situaties verstaanbaar te kunnen maken. De woorden zijn opgenomen in voorbeeldzinnen met de thema's vriendschap, het dier, de hoofdstad, de kleur, het nieuws, bedanken e.a. De opzet van het handzame boekje is plezierig en de gekozen woorden en voorbeeldzinnen zijn van deze tijd.


Het Merlot Mysterie, Wijnroman, door Ilja Gort, uitg. Tirion Uitgevers ISBN 978 90 4391 187 0 (€ 16,95). De wervende teksten van de uitgever over 'de eerste wijnthriller ooit geschreven': 'Ilja Gorts vijfde boek, Het Merlot Mysterie, is deze keer geen autobiografie, maar een humoristische wijnthriller die zich afspeelt tussen de wijnboeren in zijn geliefde Frankrijk. In zijn buitengewoon geestige schrijfstijl weet Gort humor, spanning, krankzinnige situaties, maar ook ontroering en romantiek tot een prachtig geheel te smeden.Een briljant geschreven boek dat je in één adem uitleest; een must voor iedere wijnliefhebber en Frankrijkganger.'  De omslag van het boek doet inderdaad vermoeden dat het om een wijnthriller gaat, rode wijn transformeert tot druipend bloed. Van een spannende detective is echter volstrekt geen sprake. Het enige bloed dat vloeit is afkomstig van een bloedneus. Het boek vertelt grappig bedoelde verhaaltjes over een Franse wijnboer die een camping à la ferme begint. En passant komen daarin de Franse eigenaardigheden voor en ook de wijnambiance is prominent aanwezig, hetgeen niet verwonderlijk is: Ilja Gort produceert zelf wijnen. De oplossing van het mini-mysterie is voorspelbaar en erg dun. Niettemin zal het boek weer een flinke lezersschare krijgen, want de boeken van Gort verkopen goed. Kennelijk spreekt zijn schrijfstijl een zekere categorie lezers aan.

MERDE! door Geneviève Edis, uitgegeven door Arti-choc, Breda 1998 (€ 10,50. ISBN 908 041 111 6). Inmiddels al weer de vijfde druk. Het laag geprijsde boekje heeft 84 pagina's vol met populaire, ordinaire en scabreuze woorden en uitdrukkingen. Ook verscheen Merde Encore! ISBN 90 8041 111 08, € 10,50).

Het gedroomde paradijs door Cees van Lotringen en Maurice Bood, uitg. Bert Bakker ISBN 903 512 263 1 (€ 15) - Ook dit journalistiek geschreven boek, Cultuurwijzer voor het Franse leven, biedt veel inzichten en informatie over de gedragscodes in het Franse dagelijks leven. Nederlanders die overwegen zich in Frankrijk te vestigen en actief willen deelnemen aan het maatschappelijk verkeer dienen dit boek in huis te hebben.

Onroerend goed in Frankrijk, kopen, bezitten en ontwikkelen door mr. A.D.G. Heering (notaris) en mr. M.J. Clement (belastingadviseur, uitg. Koninklijke Vermande ISBN 905 458 580 3 (administratie- en verzendkosten € 33,95 bij het service centrum uitgeverijen: tel: 070-3789880) - Dit boekje bevat de belangrijkste informatie over de Franse en Nederlandse regelgeving omtrent het verwerven van Frans onroerend goed, meer bestemd voor professionelen of vermogende beleggers in onroerend goed. De schrijfstijl is wat formeel, maar onvermijdelijk om de toch wel ingewikkelde materie uit de doeken te doen.  De prijs van het boekje is buitensporig hoog, zeker als het naar Frankrijk moet worden gestuurd.

Village, belevenissen van een Nederlander in een Frans dorp door Gijs van Stijgeren, uitg. Schuyt & Co ISBN 906 097 595 2 (€ 12,50) - Leuk boekje, samengesteld op basis van ruim 30 columns die enige jaren geleden zijn verschenen in de zaterdageditie van NRC Handelsblad. De in Frankrijk wonende auteur vertelt over de dagelijks kleine belevenissen in La France profonde. Op een onspannen manier beschrijft hij de omgang met de lokale bevolking en meldt en passant ook aardige bijzonderheden over het Franse plattelandsleven. Aangenaam leesvoer voor bij de open haard of aan de rand van het zwembad.

Die Fransen toch! door Henk Claes, uitg. Boekenplan ISBN 907 179 416 4 (€ 13,50) - verslag van de belevenissen bij het emigreren naar Frankrijk en het laten bouwen van een huis aldaar. Onwetendheid, klunzigheid, onnozelheid en nog veel meer leidden tot een waarlijke ramp. De omgang met de Fransen verliep over het algemeen uiterst treurig. 'Ik kan daar wel een boek over schrijven', zal Claes hebben gedacht toen alles achter de rug was. Helaas heeft hij dat plan ook uitgevoerd. De Franse artisans krijgen vaak - soms zeker ook terecht - de schuld van alle ellende. Voor Nederlanders die willen leren hoe het vooral niet moet als men naar Frankrijk wil verhuizen, biedt het boek zeker nuttige informatie.

Vallée des Merveilles, weer eens iets anders dan de wat overschatte boekjes van Peter Mayle. Bert Bakker en zijn vrouw hebben tien jaar in de bergen aan de Côtes d'Azur gasten in hun gîtes ontvangen en daarbij veel geleerd van o.m. de regionale culinaire gebruiken. In een korte roman, een kookboek, maar ook een scenario voor de instandhouding van de lokale keuken is aan de hand van karakterieke schetsen van de leveranciers van het restaurant van Maria een beeld beschreven van het soms nog rauwe leven in de Vallei van de Wonderen. Daar werkt men aan de spontane herrijzenis van de waarachtige en ambachtelijk keuken.
Het met leuke aquarellen opgesierde boekwerkje is voor € 16 te bestellen bij Bert Bakker door overschrijving daarvan op 586 18 92 54 t.n.v. A. Bakker te Amsterdam.

Mijn Frankrijk, door Leo Prick, publicist en columnist voor NRC Handelsblad en sinds 25 jaar bewoner van een verblijf in een klein Frans dorp. Uitg. Van Gennep ISBN 90 5515 363x (alleen nog tweedehands te verkrijgen bij o.a. Bol.com of marktplaats.nl). Een goed en vlot geschreven boek met korte en soms wat langere stukken over Frankrijk en de Fransen. Gewone daagse zaken worden belicht, maar ook de achtergrond van het typisch Franse, van het Franse wezen. Vrij veel aandacht wordt geschonken aan de ontwikkelingen in de Franse, toch ook moderne samenleving. Zijn politieke uiteenzettingen zijn helder en geven een eerlijk beeld van de Franse volksaard. Des te merkwaardiger dat de naam van president Mitterrand consequent verkeerd wordt gespeld. Het boek is evenwichtig van opzet, onder meer omdat in een afgewogen dosering gewag wordt gemaakt van het Parijse doen en laten en dat van het platteland, de biotoop waar de meeste Nederlanders neerstrijken.

'n Petit Bonjour, 52 ontmoetingen met Frankrijk, door Theo Schildkamp, uitg. Tirion ISBN 90 4390 551 8 (alleen nog tweedehands, o.a. bij Bol.com) - korte verhaaltjes over het alledaagse leven in Frankrijk van de hand van deze in de zomer van 2001 naar Frankrijk verhuisde illustrator-publicist. Er verschijnen regelmatig boeken en boekjes van Nederlanders die iets met het land hebben; de werkjes voegen meestal niet veel toe aan het vervullenvan de informatiebehoefte of het leesgenot. 'n Petit Bonjour vormt hierop een uitzondering: de columnachtige stukjes zijn lezenswaardig, leuk opgeschreven - soms wat te literairderig - en bieden bovendien enige informatie.

Waarom de Fransen zo Frans zijn, de Nederlandse vertaling van SixtyMillion French Can't Be Wrong van de hand van de Canadese journalisten Jean-Benoît Nadeau en Julie Barlow, die drie jaar onderzoek in Frankrijk deden naar de economische, historische, politieke en sociologische facetten van Frankrijk. Uitg. Scriptum ISBN 90 5594 332 0 (€ 19,95). Het boek leest niet met rode oortjes, maar is zeer gedegen van opzet en geeft vooral op geschiedkundige gronden aan hoe Frankrijk is geëvolueerd tot een moderne Europese staat. Het typische volkseigen wordt verklaard en in een context geplaatst. De auteurs blijven zich licht verbazen over de op het oog curieuze tegenstrijdigheden zoals de nog steeds rigide staatsvorm en de pogingen tot decentralisatie, de macht van de elite en die van de vabonden, de nog steeds geaccepteerde bureaucratie enz. Wie als buitenlander in Frankrijk woont en zijn leefomgeving beter wil begrijpen, is dit boek een aanrader.

Frans met de Fransen, H.L. Wesseling, Kleine bijdragen tot de Frankrijkkunde. Uitg. Pockethuis ISBN 90 461 4056 3 (€ 8, alleen tweedehands). Dit kleine, maar nuttige boekje voor wie wat meer wenst te weten over geschiedenis en politiek van Frankrijk, is goed opgeschreven en maakt op een prettige manier duidelijk hoe Frankrijk zich ontwikkelt van een wat eigengereid land tot een samenleving die  meegaat met de tijd en zelfs op tal van gebieden een voorsprong kent. De scribent, een bekend historicus, heeft iets met Frankrijk, weet veel van het land en schrijft er enthousiast en kritisch over.

 
Frankrijk volgens de Fransen, samengesteld door Rudi Wester. Uitg. Prometheus ISBN 90 446 0271 3 (tweedehands te koop o.a. bij Bol.com). Met als ondertitel 'De mooiste verhalen over Frankrijk' heeft de veel over Frankrijk publicerende letterkundige een interessante verzameling verhalen gebundeld van veelal de bekendste Franse auteurs, zoals Flaubert, Proust, Dumas, De Balzac, Simone de Beauvoir e.a. Het kenmerkende van de verhalen is uiteraard dat zij over Frankrijk gaan en een visie, gevoel, liefde of haat tot uitdrukking brengen van de auteurs. De thema's lopen uiteen van de beschrijving van de verrukkingen van het platteland en de verlokkingen en soms tragiek van het Parijse stadsleven.

Als een god in Frankrijk. Uitg. Het Spectrum ISBN 90 274 6395 6 (tweedehands te koop o.a. bij Bol.com). Ook als bovenstaande bundel, verschaft dit boekje een serie verhalen van niet-Franse schrijvers of andere in Frankrijk geïnteresseerden. Deze 'prachtige verhalen over Frankrijk' van Simon Carmiggelt, Doris Lessing, Ischa Meijer, Inez van Dullemen en de onvermijdelijke Peter Mayle, schetsen een luchtig beeld van de opvattingen en gevoelens van de schrijvers over Frankrijk. Het gaat allemaal niet zo diep, maar de stukjes zijn over het algemeen plezierig om te lezen.

Heimwee naar Frankrijk, Martin Sommer. Uitg. Meulenhoff Amsterdam ISBN 90 290 7330 6 (alleen nog tweedehands verkrijgbaar). Dit journalistiek geschreven boek van de hand van Volkskrantredacteur (was correspondent in Parijs) beschrijft helder en boeiend de soms krampachtige ontwikkelingsdrang van het Franse volk en de Franse staat naar een moderne samenleving. Er blijft de hang naar de grandeur van vroeger, de jeugd haakt naar hamburgers, de ambtenaren regelen, de bevolking beschimpt de politiek. Een vat vol tegenstrijdigheden dat Frankrijk van nu, kundig en lezenswaardig beschreven.

Gerijpt door de zon. Patricia Atkinson. Uitg. Het Spectrum ISBN 90 274 8694 8 (alleen nog tweedehands verkrijgbaar). Een vrouw, een wijngaard, een dorp in Frankrijk, luidt de ondertitel van deze meer op een dagboek lijkende beschrijving van de strijd die een Britse vrouw heeft moeten voeren om vrijwel alleen een oude aangekochte wijngaard tot nieuw leven te brengen en daarin dankzij hulp van Fransen en eigen doorzettingskracht slaagde. De verhalen over het gevecht dat zij moest leveren tegen de natuur en de bureaucratie zijn doorspekt met een nauwkeurige beschrijving van het proces van druiven kweken tot het verkopen van de dozen gebottelde wijn. Een groot schrijver is Atkinson allerminst en de soms Libelle-achtige schrijfwijze irriteert soms. Het boek blijft wegens het onderwerp - wijn en wijn maken - boeiend voor de liefhebbers.

Een Frans leven. Jean-Paul Dubois. Uitg. Arbeiderspers ISBN 90 295 6240 4 (€ 16,95). Deze goed vertaalde roman beschrijft het levensverloop van een Fransman, die in 1950 is geboren en de turbulente tijden van de jaren zestig als jeugdige heeft beleefd. Het verhaal loopt parallel met de ontwikkelingen in het naoorlogse Frankrijk en en passant geeft de auteur rake omschrijvingen van de verschillende politieke klimaten die in de loop van de tijd zijn ontstaan. Maar het is vooral een roman, dit in Frankrijk goed verkochte boek, dat de literaire roman van 2004 was en ook andere bekroningen ontving. De politieke beschrijvingen gaan niet diep, zijn meer bedoeld om het boek vormtechnisch een structuur te bieden.

Enchanté. Jan G.M. van der Burg. Uitg. PPS, Den Haag, ISBN 90 8655 001 0 (€ 15,95). Deze verzameling korte verhalen en anekdotes over de eerste kennismaking met het wonen in Frankrijk is een gelukkig voorbeeld van een Frankrijkganger die ooit uitriep 'daar kan ik wel een boek over schrijven' en het ook daadwerkelijk uitvoerde. De auteur, vormgever/kunstenaar, is erin geslaagd de eerste confrontatie met Frankrijk en de Fransen op een realistische manier te beschrijven zonder daarbij te vervallen in overdreven geweeklaag over die Fransen of zich uit te putten in overspannen gejubel over dat zo heerlijke Frankrijk. In een toegankelijke schrijfstijl behandelt hij talrijke dagelijkse kwesties waarmee een Nederlander in Frankrijk te maken krijgt: de buren, de artisans, de bureaucratie, het eten en drinken, kortom la vie quotidienne. Voor degenen die de stap nog moeten zetten is Enchanté een nuttig boek, voor de Nederlanders die al in Frankrijk wonen een plezierige bevestiging van wat zij al hebben meegemaakt.

Een eigen huis in Frankrijk, kiezen, kopen en opknappen. Hein Verdam. Uitg. Hands On Productions, Amsterdam. ISBN 90 77380 04 3 (€ 34,90). Dit zeer fraai vormgegeven boekwerk behandelt talrijke aspecten van het Franse huis, zoals beknopte informatie over het koopproces en vergunningen en uitgebreide uitleg over het opknappen. Ruim 200 foto's illustreren dit kijk- en leesboek, waaraan een doe-het-zelver veel plezier kan beleven. Enkele veel voorkomende klussen, zoals voegen, metselen, beton storten en een pannendak vernieuwen worden met behulp van foto's stap voor stap uitgelegd. Het naslagwerk bevat ook een lijst van de meest voorkomende Franse bouwtermen. De auteur knapte zelf huizen op in Frankrijk en adviseerde bij bouwprojecten. Ook geeft hij in de zomermaanden de praktijkcursus Frans Huis Opknappen in zijn Franse boerderij. 

Als een godin in Frankrijk. Hendrickje Spoor. Uitg. Prometheus, ISBN 90 446 0464 3 (€ 15). De romanschrijfster, die korte tijd ook nog met haar amant een makelaarsbedrijfje in Frankrijk trachtte op te zetten, heeft in het boekje een serie korte impressies neergezet van haar belevenissen in het dorp Collias, waar zij enkele jaren woonde. Het leven daar, in het gebied tussen Avignon en Nîmes, wordt bepaald door de Franse stereotypen die daar nog steeds heersen: de mensen praten over eten en drinken, over de jacht, over de vreemdelingen. De auteur heeft die kleine wereld aangenaam beschreven, een tikje van een afstand bezien en veelal verbaasd over die Fransen. Het lezen van de korte stukken biedt een paar uurtjes glimlachend kennisnemen van het gedroomde Frankrijk. Een mooi boekje.

Overleven als Gort in Frankrijk, wijnboerenroman over de geheimen van het Franse leven. Ilja Gort. Uitg. Tirion, ISBN 978 90 439 0950 1 (€ 19,95). De reclamegeluidsproducent Ilja Gort (ISBN 978 90 4390 715 6, € 10) is een succesvol wijnproducent in de Bordeaux geworden en verhaalt zijn belevenissen daarover uitbundig in boeken. Zijn luchtige schrijverij ving aan met het boekje Leven als Gort in Frankrijk, waarin de ervaringen als nieuwbakken wijnbouwer 'humoristisch' zijn beschreven. Het werkje is een bestseller gebleken en beleefde een oplage van meer dan 40.000 exemplaren. Het eerste, eenvoudig vormgegeven boek, leest heel prettig weg, zoals een goed gekoeld roseetje van enige kwaliteit snel en pretentieloos zijn weg naar de verwende smaakpapillen weet te banen. In ongeveer deze schrijfstijl blijkt Gort velen te kunnen bekoren. In zijn laatste boek Overleven als Gort in Frankrijk legt de auteur qua stylisme er nog een schepje bovenop. Gort houdt erg veel van wijn en kan er mooi over vertellen: 'Terwijl ik drink is het alsof er uit mijn onderlichaam wortels groeien die zich in de aarde wringen, of ik één word met de grond waaraan deze wijn in onttrokken'. Op vrijwel elke bladzijde van het zeer luxe vormgegeven en rijk geïllustreerde werk vallen dergelijke volzinnen te lezen. Uitgever en auteur meenden op basis van de verkoopsuccessen van Leven als Gort in Frankrijk een reprise te moeten maken. Een prima idee, maar de lezer wordt er niet veel wijzer van. De herhalingen zijn talrijk en de als literair bedoelde ontboezemingen nopen slechts tot wanhopig gezucht bij de lezer die op zoek is naar nieuwe informatie. 'Diep in de aarde voel ik de ondergrondse wateraders stromen als pulserende aorta's van een aarde waarmee ik zelf onverbrekelijk ben verbonden.' En zo verder.

Een plaats in de zon. Thera Kortekaas. Uitgegeven in eigen beheer, ISBN 978 90 811327 1 8 (€ 10, te bestellen via de auteur therakortekaas@orange.fr). Wederom een boek van Nederlanders die de stap hebben gewaagd en als geprepensioneerden definitief zijn neergestreken in Zuid-Frankrijk. Het boek beschrijft het proces van de inburgering in de lokale samenleving en hoe opnieuw structuur moet worden gevonden in het nieuwe leven. De omslagtekst meldt dat het boek onmisbaar is voor wie zelf plannen heeft naar Frankrijk te verhuizen. Dat is wat veel gezegd. In een goed leesbaar en vlot geschreven verslag wordt inderdaad het proces beschreven, maar de informatieve of praktische waarde ervan is vrijwel te verwaarlozen. Beschreven bureaucratische kwesties als ziektekostenverzekering, het invoeren van de auto e.d. zijn achterhaald, omdat het boek de situatie vanaf 1998 beschrijft. Wat overblijft is een vertelling van het reilen en zeilen in de nieuwe omgeving, de omgang met de buren, de schoonheid van de natuur en de daagse grotere en kleinere beslommeringen. De auteur doorspekt haar teksten met veel Franse zinnetjes, die het geheel wat couleur locale geven. Het is jammer dat in de meeste Franse zinnetjes grammaticale of schrijffouten voorkomen. Ook een goede eindredactie op de gehele inhoud zou geen luxe zijn geweest. Toch biedt Een plaats in de zon zeker enige uren leesplezier en zal aanstaande Frankrijkgangers van enig nut kunnen zijn.

Logeren bij Nederlanders in Frankrijk, Thuis in la douce France. Peter Jacobs en Erwin de Decker. Uitg. Terra Lannoo. ISBN 978 90 209 6813 2 (€ 19,95). In deze tweede editite is een honderdtal chambres d'hôtes geselecteerd die worden uitgebaat door Nederlanders. De eigenaren die in het boek voorkomen, hebben niet betaald voor de vermelding in deze uitgave, maar de auteurs zijn zelf op zoek gegaan naar de over het algemeen wat betere - en duurdere - chambres d'hôtes, verspreid over geheel Frankrijk. Het grafisch zeer verzorgde boekje is per regio ingedeeld en bevat per vermelding de voornaamste voorzieningen van het verblijf. Voorts is te lezen hoe de Nederlanders op hun plek zijn neergestreken en wat hun belangrijkste uitgangspunt is bij het openstellen van hun huizen. Ook zijn de toeristische mogelijkheden vermeld in de omgeving van de chambres d'hôtes. Enkele daarvan ontvingen van de auteurs het predicaat grand cru, omdat zij boven het gemiddelde uitsteken door een bijzondere inrichting of ligging, door door een uitzonderlijk onthaal.

Meer sjans met Frans! Nederfranse taalanektdotes, missers en uitglijders. En hoe het wel moet. Marion Everink. Uitg. Scriptum Publishers. ISBN 978 90 5594 546 7 (€ 12,50). Er zijn al heel wat werkjes verschenen over de manier waarop Nederlanders spreken en welke fouten zij daarbij maken. Het nieuwe boekje, fraai vormgegeven, is een aardige aanvulling op deze reeks. Nederfrans klinkt soms zo goed, dat het bijna echt Frans lijkt. Maar het blijft een raar mengelmoesje dat pijnlijke misverstanden en lachwekkende situaties kan oproepen. Want ons goedbedoelde gemompel brengt menige Fransman tot wanhoop - zonder dat we begrijpen waarom. Wat une rampe, dat Frans! Marion Everink (1961) ging in Frankrijk wonen en leerde, ondanks een grondige vooropleiding, de taal met vallen en opstaan. Op de been gehouden door een groot gevoel voor humor, vertelt ze in dit boek over haar uitglijders. Een batterie voedt echt de afstandsbediening niet, maar is een accu, pannenset of drumstel.

De verbouwing, Hoe een Fransman zijn geduld verliest. Jean-Paul Dubois. Uitg. De Arbeiderspers. ISBN 978 90 2956 472 4 (€ 14,95). Het als 'roman' omschreven boekje van deze Franse auteur verhaalt over diens treurige ervaringen met de Franse artisans, betrokken bij een omvangrijke verbouwing. Het is allemaal heel erg en zeer herkenbaar ook voor Nederlanders die in Franrkijk met Franse metselaars, elektriciens, loodgieters en tegelzetters te maken hebben gehad. Sommige van deze landgenoten hebben ook gepoogd hun ervaringen te boek te stellen, maar schrijftechnisch lukte dat niet erg. Dubois' verdienste is dat hij het bouwgeboefte treffend en humoristisch heeft beschreven. Ook de vertaling is in orde. De overeenkomst tussen deze 'roman' en de Nederlandse schrijfpogingen is opmerkelijk: de narigheid is voornamelijk toe te schrijven aan de domheid en onnozelheid van de opdrachtgevers zelf: te veel vertrouwen, onvoldoende voorbereid enz. Dubois was in zijn confrontatie met  de bouwmafia nog wat in het voordeel: hij was de Franse taal machtig.

Lexique Immo, verklarende woordenlijst voor aankoop en bouw van een huis in Frankrijk. T. van Arkel (€ 22,50 inclusief verzendkosten, bestellingen via de website immolang.nl). Het boekje bevat een vocabulaire F-N met de vertaling van de meest voorkomende woorden en termen die een Nederlandse huizenzoeker in Frankrijk tegen kan komen. Het werkje is onderverdeeld in de hoofdstukken Eerst kijken, dan kopen; Het koopproces; Terrein, bouwwerkzaamheden en installatie; Geldzaken en verzekeringen. De belangrijkste geachte woorden en termen zijn ook nog eens te vinden in een hoofdstuk Woordenlijst N-F. Het boekje is handig uitgevoerd in een bescheiden formaat en voorzien van een ringband, praktisch om mee te nemen bij de zoektocht.

Wonen naast God, versnaperingen voor fijnproevers van het Franse plattelandsleven. Dick Dijs. Uitgever Leonon Media BV. ISBN 978 90 71501 15 9. Winkelprijs € 17,95, prijs online-bestelling: € 14,95 (alle kosten inbegrepen - www.dickdijs.nl). Weer een boek met belevenissen in Frankrijk van de hand van een Nederlandse immigrant, dit keer van de rustende journalist Dick Dijs. In zijn 'Frankrijkste boek van Nederland' rept de auteur van alledaagse ontmoetingen met de 'Fransoos', de buurman, de burgemeester, de bureaucraat. Het plattelandsleven, gezien door de ogen van een neergestreken 'Bataaf'. Het boek is een verzameling van korte schetsen, opgetekend na dagelijkse confrontaties met de medebewoners in de nieuwe leefomgeving. Eten en drinken - vooral veel drinken, vrijwel op elke pagina - de gebruiken en gewoonten, de eigenaardigheden, de zogeheten Franse beschaving, alles komt aan de orde in een proza dat vooral jolig wil zijn. De leesbrokjes zijn hapklaar en bieden niet alleen jolijt, maar soms ook praktische informatie. Het is een boekje voor in de tuin of bij de open haard. Of om cadeau te geven aan Frankrijkliefhebbers. Ronduit ergerlijk is de toonzetting van het werkje, dat voortdurend grappig wil zijn, een stijlvorm à la Gort (zie bespreking hierboven). Vermoeiende humor, die afbreuk doet aan het gebodene: informatie over het daagse gebeuren à la campage. Voorbeeld: 'Zeg Dieck. dat huis van jou, dat is niet zo erg nieuw meer. Hè?' 'Dat kun je wel zeggen, ja! Het is bijna vierhonderd jaar oud.' 'En nog steeds in goede staat?' 'Redelijk. De buitenmuren, bijna allemaal bijna een halve meter dik, staan er goed bij.' 'En het dak?' 'Van heel goed tot redelijk.' 'Het lekt niet?' 'Oôôôôh ........... alleen als het regent.' Dat gaat 270 pagina's zo door.

Verborgen Frankrijk, een zoektocht naar geheime geschiedenis. David Scherpenhuizen, Nathalie van Koot. Uitgever Dominicus Thema. ISBN 978 90 25 74 1235. (€ 16,95). Onlangs beleefde dit reisboek zijn tweede druk en dat lijkt terecht. Het goed verzorgde boek verhaalt aan de hand van twee reizen in Frankrijk over de vroege geschiedenis van Frankrijk in relatie tot de ontwikkelingen in het christendom en de daaraan voorafgaande religie- of overtuigingsvormen. Van Osiris en Isis tot Jezus en Maria Madalena, van de Tempeliers, de Rozenkruisers, de Vrijmetselaars tot de Katharen en Jeanne d'Arc, zij komen allemaal aan bod aan de hand van historisch feitenmateriaal, eigen interpretatie en beschrijving van de talrijke zichtbare overblijfselen in Noord- en Zuid-Frankrijk. Het boek dat licht relativerend schrijft over de besproken vormen van esoterie is meer dan een reisgids. Het laat, soms wat speculatief, zien dat het christendom de wereld op velerlei wijzen heeft beïnvloed. Lange tijd bleef een geheime boodschap uit het oude Jeruzalem onzichtbaar en verborgen, aldus het uitgangspunt van de auters, maar in het Frankrijk van nu zijn nog altijd sporen van die mystieke traditie te vinden. Zij hebben er een waardevol verslag van gemaakt en slaagden erin de materie zeer levendig en leesbaar te beschrijven. Het boek is bovendien rijk geïllustreerd. Een aanrader voor de Frankrijkliefhebbers die eens iets anders over het favoriete land willen lezen dan belevenissen met de aannemer of het babbeltje met de Franse buurvrouw.

Wonen op vakantie, een leven in Frankrijk. Esther Verhoef. Anthos. ISBN 978 90 41 41 1525. € 10. In de steeds uitdijende reeks van boekwerkjes van de hand van Nederlanders die hun woonervaringen in Frankrijk op schrift stellen, vormt het boekje van Esther Verhoef geen opvallende toevoeging. Het boekje bevat eerder in Margriet gepubliceerde columns, Franse keukenrecepten van een overzichtelijke eenvoud en als dessert nog een kort verhaal. Hier en daar komt ook wat praktische informatie voor en zijn achterin enkele Frankrijktips opgenomen. Bekende kost weliswaar, maar voor wie altijd op zoek is naar informatie over het gaan wonen in Frankrijk, kan dit boekje er nog wel bij. Esther Verhoef schreef eerder een lilteraire thriller Rendez-vous die handelt over een gezin dat verhuist naar Frankrijk maar in moeilijkheden komt. Dat boek werd genomineerd voor de NS Publieksprijs.

Een culturele geschiedenis van Frankrijk. Jelle Noorman. Uitg. Olympus. ISBN 978 90 46 70 1287. € 15. In een flinke pil beschrijft de auteur in zijn pas verschenen derde druk (het boek had eerder de titel De haan op de mesthoop) inderdaad de culturele geschiedenis van Frankrijk. Aan de hand van tal van voorbeelden zoals die binnen de ontwikkeling van de taal en de cultuur, doemt een beeld op dat nogal wat clichés en vooroordelen laat verdwijnen. In een bijzonder aangename schrijfstijl wordt op een milde toon afstand genomen van de faam en roem die Frankrijk ooit als wereldmacht zou hebben genoten. De Fransen menen over het algemeen nog steeds dat zij heel goed kunnen koken, bedreven zijn in het liefdesspel en de mooiste taal van de wereld spreken. Maar  de wanverhouding tussen dat beeld en de werkelijkheid van de 21e eeuw, dringt nog maar traag door in het nationale bewustzijn. Noorman, van wie eerder al het boek Mijn Frankrijk verscheen, beschrijft dit proces op een persoonlijke manier, maar blijkt zich ook terdege te hebben gedocumenteerd. Een absolute aanrader.

Plat du Jour, berichten uit Frankrijk. Martin Bril. Uitg. Prometheus. ISBN 978 904 461 007 9. € 12,50. De tekst van de achterflap dekt bij uitzondering vrijwel de lading: 'Sinds enkele jaren heeft Martin Bril een huis in Frankrijk. Soms komt hij er maanden achtereen niet, maar soms mist hij het ineens, en dan zou hij er willen zijn, op het land, tussen de heuvels. Hout zagen. Vuur stoken.' Frankrijk is nog altijd met afstand de populairste vakantiebestemming voor Nederlanders, vervolgt de tekst enigszins ten onrechte. Martin Bril heeft zijn verhalen in de Volkskrant over de Franse belevenissen dus in een boekje gestopt, dat zich op een prettig manier in twee uurtjes laat lezen. De verzameling onderscheidt zich van de talrijke andere 'ik woon in Frankrijk'-boekjes, door de uitstekende schrijfstijl. De flap verder met instemming citerend: 'Met weemoed schrijft hij over het Franse dorpscafé, met zijn bar van formica en schrootjes en de grote klok van Cinzano die altijd stilstaat; de 86-jarige buurman, die zijn hele leven op dezelfde heuvel heeft gewoond; of het wekelijkse bezoek aan de hypermarché, altijd een leuk uitje. Met overgave schrijft hij over de boer die iedere huiseigenaar er bij zijn huis bij krijgt; Catherine Laborde, de hese, sexy weervrouw van de Franse televisie; of het geknetter van een motorzaag, de muziek van het Franse platteland. Maar ook Parijs, een stad die hij kent als zijn broekzak, Corsica en de Côte d’Azur komen in dit boek uitgebreid voor. Want Frankrijk is voor Bril inmiddels veel groter dan het eigen erf.'

Rendez-vous, literaire thriller. Esther Verhoef. Uitg. Anthos. ISBN 978 904 141 2072. € 12,50. In de serie boeken over het emigreren naar het zuiden van Frankrijk is deze als thriller opgezette beschrijving van het gaan leven in Frankrijk een verfrissing. De auteur, bekend van haar goed verkochte boek Close-Up, slaagt erin het proces van vertrekken, kopen, verbouwen realistisch weer te geven in een setting van een roman. Simone, een 34-jarige vrouw, zet samen met haar man en twee kinderen de stap en koopt een bouwvallig landhuis om op te knappen, erin te wonen en een deel ervan te verhuren als chambres d’hôtes. De werkelijkheid haalt de droom in. Waar haal je goede werklui vandaan in een vreemd dorp waar je nog niet eens de bakker weet te vinden? Hoe stel je je kinderen gerust die de taal nog niet machtig zijn en al hun vriendjes hebben moeten achterlaten? Hoe houd je je relatie opwindend terwijl de stress van de verbouwing steeds zwaarder op je schouders drukt? Terwijl de hectiek in en om het huis steeds groter wordt vlucht Simone – die er genoeg van heeft haar leven continu aan dat van haar man aan te passen – in een hartstochtelijke affaire met de aantrekkelijke twintigjarige Michel. Het boek is een intelligente versie van programma's als Het Roer Om en Ik Vertrek. De non-informatie in die uitzendigen is groot; in Rendez-vous vallen tal van praktische passages te lezen, die bovendien kloppen. De combinatie van spanning/erotiek en informatie in dit boek is geslaagd.

De blik naar buiten. Annie Ernaux. Uitg. De Arbeiderspers. ISBN 978 90 295 6555 4. € 16,50. Dit al in 1993 geschreven werkje met observaties van het daagse Franse leven in een nieuwe buitenwijk, is in Nederlandse vertaling uitgekomen dankzij de steun van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken, het Institut Français des Pays-Bas/Maison Descarte3s en de BNP Paribas. Deze klinkende namen doen vermoeden dat het hier om een meesterwerk gaat van deze belangrijke Franse auteur. Het werk droeg in Frankrijk twee titels Journal du dehors en later La vie extérieure. Het boek bevat een serie dagboekachtige aantekeningen van een mevrouw die is neergestreken in een uit de grond gestampte buitenwijk van Parijs. Annie Ernaux neemt waar hoe de Fransen en in het bijzonder de buitenlandse Fransen  daar samen leven. De relevantie van het boek voor Nederlandse Frankrijkgangers is vrijwel nihil. Het beschrijven van het menselijk gedrag in de Franse buitenwijk levert vergelijkbaar materiaal op als zouden de waarnemingen zijn geschied in een buitenwijk van Purmerend; Leclerc en Auchan zijn straffeloos te vervangen door Albert Heijn en Super de Boer. Toch is het lezen van het werkje aangenaam, maar dat is dan vooral te danken aan de voortreffelijke vertaling van Marianne Kaas. Echt Frans is niettemin de volgende passage, raak geschreven en typerend: De caissières van Auchan zeggen je goedendag precies op het moment dat ze, na de vorige klant zijn kassabon te hebben overhandigd, jouw eerste artikel van de lopende band pakken. Al heb je soms al ruim vijf minuten oog in oog met hen gestaan, ze lijken je pas te zien op het moment waarop ze beginnen met het aanslaan van jouw boodschappen. Die merkwaardige en rituele vorm van blindheid verraadt dat ze uitsluitend gehoorzamen aan het consige dat beleefdheid voorschrijft.
  
Da's nou Frans! Er verschijnen nogal wat boeken en boekjes over de Franse taal, bestemd voor Nederlanders die 'iets' met Frankrijk hebben. Na een kennelijk succes van het boekje Meer Sjans met Frans, hebben auteur Marion Everink en uitgever Scriptum besloten tot een tweede boekje: Da's nou Frans! Nederfranse tongvallen en taaltuimelingen. ISBN 978 90 5594 604 4, € 12,50. Het is wederom een leuk boekje geworden, typografisch uiterst verzorgd en verluchtigd met veel leuke plaatjes. Typisch om cadeau te geven aan Nederlanders die van plan zijn in Frankrijk te gaan wonen of daar een vakantiehuis bezitten. Het boek veronderstelt wel een basiskennis van het Frans, het bevat geen grammatica, maar wijst wel op de valkuilen. Je moet echt poisson met een harde s zeggen als je vis bestelt, anders loopt het niet goed met je af. Zelfs de subjonctif wordt niet omzeild: je moet echt zeggen il faut que je m'en aille in plaats van il faut que je m'en vais. Dergelijke algemeenheden zijn ruim voorradig in het boekwerkje, zoals ook dat de sering in het Franse le lilas heet. En het Franse seringue betekent injectienaald. En zo staan er nog tal van andere valkuilen en faux amis in.

De bidon van Zoetemelk. Verhalen uit Frankrijk door Willy Beijnink. Free Musketeers. ISBN 978 90 484 0181 9, € 14,95.
In de groeiende rij van boeken, geschreven door Nederlanders die in Frankrijk zijn gaan wonen, is dit werk van bescheiden omvang een verademing. De meeste geschriften over het wonen en leven in Frankrijk blijken een kwelling voor leesgrage en nieuwsgierige Nederlandse francofielen. Probleem: men kan niet schrijven. In dit boekje doet Willy Beijnink verslag van haar belevenissen in een klein dorp in De Morvan in Frankrijk. Al vanaf de eerste pagina blijkt dat deze landgenote de schrijfkunst wel beheerst. Bovendien gaan de verhalen ook ergens over: hoe een Nederlander het leven in Frankrijk beleeft. Ze haalt vakantieherinneringen op, volgt een etappe van de Tour de France en brengt een bezoek aan kasteel Nohant, waar George Sand en haar geliefde Frédéric Chopin woonden. Met instemming een citaat uit de flaptekst: 'met gevoel voor detail schetst zij een fijnzinnig beeld van het dagelijks leven in een land waar de dingen vaak net even anders zijn dan bij ons. Deze verhalenbundel is een aanrader voor iedereen die dezelfde droom koestert: een huis in Frankrijk'.

Frankrijkspel. Best aardig om tijdens de reis naar Frankrijk de kinderen bezig te houden met het nieuwe Frankrijkspel (Quiz & Co. Den Haag, ISBN 978-90-78369-20-2, € 12,50).
Of om regenachtige perioden door te komen in tent, caravan of gîte. Het Frankrijkspel speel je met kaarten waarmee kan worden gewedijverd om de meest parate kennis over Frankrijk, vakantieland nummer één voor de Nederlanders. Op elke kaart staan vijf vragen in de categorieën geschiedenis, kunst&cultuur, stad&land, eten&drinken en sport,spel&vakantie. Het spel met niet al te ingewikkelde spelregels is geschikt voor twee tot vier personen vanaf 12 jaar en duurt een klein halfuur. Voorbeeld: Wie draagt de 'gele trui' in de Tour de France? Hoe oud werd Jeanne d'Arc? Welke van de volgende druivensoorten zit niet in een Bordeauxwijn: Merlot, Cabertnet Sauvignon of Pinotage? Met welke zes woorden begint het Franse volkslied? Bij benadering welk deel van Frankrijk wordt beslagen door bos: een derde, een vijfde of een tiende? De antwoorden: Leider van het algemeen klassement, 19 jaar (18 en 20 jaar worden ook goed gerekend), Pinotage, Allons enfants de la Patrie en een vijfde deel van het oppervlak.

Twee zomers door Michael Berg, uitg. The House of Books ISBN 978 90 443 2075 6 (€ 10).
Een jonge vrouw koopt een huis in Frankrijk. Het begin van een gruwelijke nachtmerrie, zo luidt de onderkop van dit zich in Frankrijk (Limousin, omgeving Limoges) afspelende verhaal. De in Frankrijk wonende auteur zet een vlot geschreven vertelling neer van een Nederlandse journaliste die als radioverslaggeefster werkt bij een lokaal radiostation. Deze Chantal koopt een huis in een gehucht op het platteland en raakt in contact met de buren, waaruit spanningen en geheimzinnigheid blijkt. De journaliste gaat op onderzoek uit en komt te weten dat er geruime tijd geleden vreemde dingen zijn gebeurd in het gehucht en de omgeving. De uitgever spreekt van een thrillerdebuut van schrijver Berg die Nederlands heeft gestudeerd en 25 jaar voor de publieke omroep werkte. Het boek bevat prettige lectuur voor een warme vakantie in Frankrijk met de benen in het zwembad en is inderdaad niet van spanning ontbloot. Anders dan in sommige andere, zich in Frankrijk afspelende boeken van Nederlandse auteurs, zijn de beschrijvingen over het Franse leven correct en kloppen.

Print Print dit artikel

Deze pagina is laatst gewijzigd op 30-01-2012 om 10:02.


het weer in Frankrijk
het weer in Frankrijk
08 feb 2012