|
|
Nieuws
|
Meting discriminatie is rechts niet erg welgevallig
 Sinds 2005 kent Frankrijk een Hoge Autoriteit voor de bestrijding van discriminatie, die klachten behandelt van burgers die te maken krijgen met dit fenomeen. In het eerste jaar behandelde deze Halde (Haute autorité de lutte contre les discriminations et pour l'égalité) ruim 1400 klachten. In 2009 waren dat er 10.500. In bijna de helft van het gevallen ging het om discriminatie op het werk, de overige klachten betrof het functioneren van overheidsinstellingen en particuliere dienstverleners.
Volgens scheidend president Louis Schweitzer is de discriminatie in Frankrijk niet echt toegenomen. De sterke groei van het aantal binnengekomen klachten valt te verklaren uit de grotere bekendheid van de Autoriteit en de lagere tolerantie bij het ontmoeten van discriminatie. Gemeld worden gevallen van discriminatie op ras, handicap, ziekte, leeftijd, religie, seksuele geaardheid en zwangerschap.
Schweitzer legt zijn functie neer en is opgevolgd door Malek Boutih, oud-voorzitter van de vereniging SOS Racisme. Het Elysée - president Sarkozy en zijn adviseurs - zouden van plan zijn de Halde op te heffen en de werkzaamheden over te hevelen naar de nieuwe Défenseur des droits (verdediger van de rechten). Bij de grondwetswijziging van 2008 is de mogelijkheid van een dergelijke dienst geschapen. Vanaf zijn oprichting in 2005 kreeg het instituut te maken met kritiek over werkgevers, die de regels niet in acht nemen. Driekwart van de klachten over discriminerende ondernemingen ging daarbij over problemen in de ontwikkeling van de carrière en 25% betrof vermoede discriminatie bij het in dienst nemen (afkomst, huidskleur, ras).
De werkgevers zien het optreden van de Halde met lede ogen aan. Aanvankelijk waren de verwachtingen over het optreden van Schweitzer geruststellend. Immers, hij was zelf een werkgever, directeur van Renault en zelfs werkgeversvoorzitter. De vreugde over zijn benoeming was van korte duur, toen op last van Halde verschillen in beloning en behandelingen tussen mannen en vrouwen moesten worden weggenomen. Ook het plan om de CV's van sollicitanten anoniem te laten zijn, stuit op grote weerstand bij de directies van de ondernemingen. Inmiddels lijken de grootste Franse ondernemingen eieren voor hun geld te hebben gekozen en zorgen nu voor een geleidelijke afschaffing van de verschillende vormen van behandelingen van het personeel. Het werkterrein voor een organisatie als de Halde bij het midden- en kleinbedrijf blijft echter nog immens.
Inmiddels is enige rumoer ontstaan over de benoeming van de socialist Malek Boutih tot nieuwe baas van de Halde. Volgens de voorzitter van de senaatsfractie van de UMP (de partij van Sarkozy) is deze Boutih, oorspronkelijk niet uit Frankrijk afkomstig, niet de juiste man om de Halde te gaan leiden. Voorzitter Gérard Longuet omschreef Boutih als een man van grote kwaliteiten, maar het valt toch te prefereren dat een functie als eerste man van de Halde gewoon terecht komt bij iemand van Franse origine. Na het tumult dat over deze uitspraak ontstond, krabbelde Longuet wat terug en noemde de uitspraak 'onhandig'. |
Frankrijk nog niet ver met gelijke behandeling
62% van de Europeanen meent dat de ongelijkheid tussen de seksen nog veel voorkomt. Het percentage is voor Frankrijk 77, aldus de laatste cijfers van de Eurobarometer. Het gevoel van ongelijkheid leeft daarbij het sterkst bij Franse vrouwen (81%, 68% bij de mannen). Bijna eenderde zegt slachtoffer te zijn geweest of getuige van een vorm van ongelijke behandeling. Voor de Fransen en de Europeanen blijken de meeste gevallen zich voor te doen in het dagelijkse leven en op de werkplek. Ongeveer 20% van de Fransen meent dat het dringend tijd wordt dat de verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen worden weggenomen. In het bedrijfsleven lijden veel werkgevers nog aan koudwatervrees als het gaat om het vergeven van leidinggevende functies aan vrouwen. Op den duur zullen vrouwen evenveel verdienen bij gelijke werkzaamheden als mannen en zal de kinderopvang aanzienlijk worden uitgebreid, zelfs als dat ten koste gaat van een deel van het inkomen van de vrouwen. Deze prioriteiten worden in alle 27 landen van de EU genoemd, alsmede het flexibeler maken van de werktijden zoals al het geval is in de met name genoemde landen Ierland, Spanje en Nederland.Maar de meeste zorg (75% bij de vrouwen en 61% bij de mannen) gaat uit naar geweldplegingen tegenover vrouwen. Met 16% komt het onevenwichtige aandeel van de vrouwen in het huishouden op een laatste plaats. Toch heerst er enig optimisme. Driekwart van de Fransen meent dat er de laatste tien jaar het nodige is verbeterd en dat ook in de wat verdere toekomst de verschillen in behandeling kleiner zullen worden. Zo zullen meer mannen zich met de zorg voor de kinderen gaan bezighouden en zelfs gaan werken in de kinderopvang. De rol van de vrouw in de politiek zal ook groter worden, hoewel Frankrijk op dit punt nu al niet slecht scoort. Na de verkiezingen van 2007 toen Sarkozy het voor het zeggen kreeg en evenveel vrouwen als mannen in de regering beloofde, stelde hij een kabinet samen met 15 ministers, 8 mannen en 7 vrouwen. Deze samenstelling was van korte duur. Twee maanden werden het kabinet tot 32 leden uitgebreid, van wie 11 vrouwen. Op dit moment zijn de getallen: 20 ministers onder wie 5 vrouwen en samen met de staatssecretarissen komen de getallen uit op 38 en 13. Onlangs vonden weer enkele belangrijke benoemingen plaats: voorzitter van de Algemene Rekenkamer en leden van de Constitutionele Raad. Allemaal mannen, verzucht de staatssecretaris voor Gezinszaken Nadine Morano. Zij spreekt zelfs van 'schokkend' en 'betreurenswaardig.'
|
Frans adolescenten koesteren soms nog oude rolpatronen
Nogal wat jonge Franse jongens en meisjes hebben moeite om met hun tijd mee te gaan. De overheid vaardigt maatregelen uit waarbij ondernemingen verplicht worden meer vrouwen in de leiding op te nemen en dat bij verkiezingen de lijsten gelijkelijke tussen mannen en vrouwen moeten worden verdeeld. Maar één van de drie jongens is het oneens met de steeds meer postvattende opvatting dat de taken tussen mannen en vrouwen beter moeten worden verdeeld. Bij de meisjes wil daarentegen 92% dat de rollen tussen man en vrouw op een moderne manier worden verdeeld.
Een niet onbelangrijk deel van de garçons huldigt de opvatting dat de meisjes er voor het moederschap zijn en de jongens voor het werk. De traditionele rolopvatting lijkt nog diep verankerd in de Franse volksziel en de stereotypen zijn ook bij de masculiene ado's nog lang niet uitgebannen. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw worden jongens en meisjes gezamenlijk opgevoed, zitten in gemengde klassen, ontvangen dezelfde opleiding.
Maar bij een onderzoek door Ipsos Santé onder 800 adolescenten blijkt de grote meerderheid van de jongens én meisjes vast te houden aan de clichés van weleer. De vrouw? Zij kenmerkt zich door het uitspelen van haar fysieke troeven, die van vrouwelijkheid en verleiding. Daarna volgen het moederschap en de gevoeligheid. De man? Hij onderscheidt zich vooral door zijn mannelijkheid, zijn machisme en zijn baan, bevestigen de ondervraagde 15- tot 18-jarigen. De veranderingen in de samenleving lijken aan deze ado's voorbij te gaan. Volgens kinderpsychiater Philippe Jeammet is het echter vooral de puberteit die de sexe-verschillen duidelijk laat worden. In die leeftijdscategorie zijn de jongeren niet zo gevoeldig voor begrippen als gelijkheid, ze zijn juist druk met het zich onderscheiden van elkaar.
Toch blijven de kennelijke bestaande oude patronen bij jongens opmerkelijk. Een grote minderheid blijft zeggen dat de rol van de vrouw vooral het baren van kinderen is. Velen onder hen keuren de verschillen in salaris tussen vrouwen en mannnen niet af. Volgens Jeammet blijven categorieën van adolescenten vasthouden aan de oude clichés. Het gaat hier dan vooral om de wat meer kwetsbare jongens die het nodig hebben om zich flinker voor te doen dan ze in werkelijkheid zijn en om immigrantenkinderen die de nadruk leggen op het vasthouden aan de culturen van hun voormalige thuislanden. De kinderpsychiater meent overigens dat de gesignaleerde opvattingen meestal van voorbijgaande aard zijn. Als de puberteit eenmaal is verdwenen, lijken de jonge volwassenen zich in dit soort zaken zelfs opener en soepeler op te stellen dan hun ouders. |
Franse vrouwen vruchtbaarder
In 2009 zijn in Frankrijk weer meer geboorten geregistreerd dan in de rest van Europa, waarmee de 'l'exception française' weer wordt bevestigd: de hoge vruchtbaarheid met 2,02 kind per Franse vrouw (2,07 in 2008). Statistici blijven altijd wat verbaasd over de Franse uitzondering van het hoge geboortecijfer. Als redenen zouden kunnen worden aangevoerd de goede moederschapszorg, zoals de gratis opvang van kinderen tot 3 jaar, de gemakkelijke huwelijksverhoudingen en de algemene acceptatie van het krijgen van kinderen zonder getrouwd te zijn. Ook kiezen meer vrouwen ervoor om nog na het 40e jaar 'aan kinderen te beginnen'. Meer dan de helft (52%) van de kinderen komt buiten een huwelijk ter wereld, 10% meer dan in 1998. Ruim 20% van de nieuwe Franse kindertjes heeft een moeder die 35 jaar of ouders is. Dat was 16,3% in 1998. In tegenstelling tot wel gehoorde opvattingen, blijkt ht kindertal bij gezinnen van allochtone afkomst gemiddeld niet hoger.
|
|
Fransen worstelen met vreemde kunstuitingen
De Franse minister van Cultuur, Frédéric Mitterrand (neef van), heeft aan de prestigieuze Ecole des Beaux-Arts in Parijs gevraagd om het betwiste kunstwerk van de Chinese kunstenaar Ko Siu Lan terug te hangen aan de gevel. Het werk, zwarte banieren die aan de voorgevels van de kunstschool hingen, verwees op een licht spottende manier naar een verkiezingsslogan van president Nicolas Sarkozy.
Het werk van de 32-jarige kunstenaar bestaat uit vier zwarte banieren met in witte letters vier woorden: 'gagner', 'moins', 'plus' en 'travailler'. Het was een niet mis te verstane verwijzing naar Sarkozy's slogan tijdens de presidentsverkiezingen van 2007: 'travailler plus pour gagner plus'. De directie van de kunstschool besloot de banieren weg te halen omdat dat schade zou kunnen toebrengen aan 'de neutraliteit van de openbare instelling'.
De Franse minister Mitterrand vroeg echter om de banieren zo snel mogelijk terug te hangen. En zo geschiedde. De artieste in kwestie, die jaren in Frankrijk studeerde en uiteindelijk terugkeerde naar China, bestempelde de actie van het museum als 'brutale censuur'.
In Nice speelt een andere kunstkwestie. De Belgische plastische kunstenaar Wim Delvoye zorgde voor ophef in deze stad. Sinds vrijdag loopt in het museum voor moderne en hedendaagse kunst van de Zuid-Franse stad een tentoonstelling van Delvoye die onder meer zeven opgezette getatoeëerde varkens opvoert. Volgens de regionale krant Le Progrès nemen verdedigers van dierenrechten aanstoot aan de opvoering van dieren als objecten. De varkens werden door Wim Delvoye gefokt op een boerderij nabij Peking. De kunstvorm zorgde elders al voor de nodige ophef. Dierenrechtenactivisten in Nice: 'De artiest gebruikt het dier alsof het een simpel object is. De pijn van de tatoeage, onder lichte narcose, vraagt de terugtrekking van de varkens. Ook de dierenbeschermende Fondation Brigitte Bardot is verontwaardigd en is ten diepste geschokt. Het museum op zijn beurt: 'Deze varkens zijn gered van de agrovoedingsindustrie en werden verdoofd om te worden getatoeëerd. Hoewel de stap van de kunstenaar als hinderend en provocerend kan worden gezien, dient hij het debat over de vraag naar het gebruik van dieren'', stelt het museum op zijn website.De Belgische kunstenaar geniet al enige faam door zijn installatie Cloaca, ook wel omschreven als 'macine à caca', die op laboratoriumachtige wijze het hele proces van de menselijke spijsvertering vertoont. De gustibus non disputandum.
|
 |
 Print dit artikel
Wat de Fransen denken en geloven
Afschaffing van de doodstraf: 56% is vóór, 39% is tegen afschaffing; 5% weet het niet.
Franse vrouwen steeds vruchtbaarder. In 2008 zijn in Frankrijk 1,2% meer geboorten geregistreerd, waarmee de 'l'exception française' weer wordt bevestigd: de hoge vruchtbaarheid met 2,07 kind per Franse vrouw. Meer dan de helft (52%) van de kinderen komt buiten een huwelijk ter wereld, 10% meer dan in 1998. Ruim 20% van de nieuwe Franse kindertjes heeft een moeder die 35 jaar of ouders is. Dat was 16,3% in 1998.
Invoering van het homohuwelijk: 61% is vóór, 39% is tegen.
Adoptie door homoparen: 51% is voorstander.
Algemeen rookverbod in openbare ruimten: 80% is vóór, 20% is tegen.
Toelaten van cannabisproducten: 39% is vóór, 40% is tegen en 21% wil een soepeler beleid.
Langzamer gaan rijden nu er overal flitspalen staan: 50% zegt ja, 19% zegt nee en 31% remt af bij de nadering van een radarinstallatie.
Tevredenheid over seksleven: 95% van de mannen zegt ja, 78% van de vrouwen zegt ja.
Waarover maakt de Fransman zich het meest druk: werkloosheid 76%, kanker (42%), pensioen (39%), behoud koopkracht (36%), vervuiling (34%) en onveiligheid (27%).
Immigratie: 46% meent dat het goed is voor het land, 39% beschouwt het als een handicap, 6% meent dat er niets verandert en 9% weet het niet.
Pensioneringsdatum: 65% is niet van plan langer door te werken, 20% wil in deeltijd langer doorwerken en 15% wil voltijds langer doorgaan met werken.
Op welke leeftijd wil de Fransman stoppen met werken: 38% met 55 jaar, 38% tussen 56 en 60 jaar, 20% tussen 61 en 65 jaar, 4% nog langer.
Het katholieke geloof blijft de belangrijkste religie in Frankrijk, maar de afkalving van de kudde gaat sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw gestadig voort. Andere godsdiensten hebben veel minder of niet te lijden van de daling van het gepraktizeerde geloof. 64% van de Fransen verklaart katholiek te zijn. In 1952 was dat nog 81%. Jongeren doen weinig meer aan regelmatige kerkgang. Slechts 23% van de mensen onder de 35 jaar herkent zich nog als katholiek.
Meer biologische producten kopen: ja zegt 61% als de prijzen daarvan dalen, 24% zegt nee en 15% zegt ja.
De favoriete tv-programma's: 43,5% kijkt het vaakst naar series, 21,1% kijkt vooral naar films, 17,6% naar variété, 17,4% naar reality tv en 0,4% naar informatieve programma's over de samenleving. Dagelijks kijkt men 3 uur en 25 minuten.
Fransen lezen weinig: drie van de tien Fransen lezen nooit een boek. En een derde van de mensen die wel lezen, komt niet verder dan vijf boeken per jaar.
Fransen koesteren scheiding kerk en staat: de Fransen zijn in meerderheid (71%) voorstander van een strikte scheiding van kerk en staat, de zogenoemde laicité. Maar tot de belangrijkste grondrechten rekenen zij op de eerste plaats het algemeen kiesrecht (41%),
gevolgd door de laicité (30%), vakbondsvrijheid (12%), vrijheid van vereniging (9%) en de vrije vorming van politieke partijen (8%).
Levensbeëindiging. 86.3% van de Fransen is voorstander van euthanasie als een ongeneeslijk zieke daar om vraagt.
Jonge Fransen zijn het meest aan de cannabis. De Franse jeugd is Europees kampioen in het gebruik van de verdovende hennepproducten. Op 17-jarige leeftijd heeft één op de twee jongens of meisjes het product geprobeerd.
De Franse voornamen, weer korter
Jaarlijks verschijnt een lijst van de tien meest gekozen voornamen voor pasgeborenen. Ook in 2009 was de trend zichtbaar dat de namen korter worden en minder samenstellingen bevatten.
|
Meisjes
1. Emma
2. Léa
3. Manon
4. Chloé
5. Camille
6. Zoé
7. Lola
8. Louise
9. Océane
10. Lilou
|
Jongens
1. Nathan
2. Lucas
3. Enzo
4. Jules
5. Hugo
6. Noah
7. Arthur
8. Mathis
9. Maxime
10. Léo |
Sociale 'dienstplicht' begint misschien te komen
 Jongeren van 16 tot 25 jaar kunnen zich aanmelden voor de sociale 'dienstplicht' en zullen daarbij voor een periode van 6 tot 24 maanden een vergoeding ontvangen. Het uitdelen van warme soep aan daklozen bijvoorbeeld, voor ontspanning zorgen in een bejaardentehuis, voorlichting geven in moeilijke wijken om toch vooral het huishoudelijk afval te scheiden, werk doen voor instellingen in ontwikkelingslanden enz. Al dit soort taken kan nu worden gedaan sinds de acceptatie door Senaat en Assemblée van de wet die de Service Civiq in het leven heeft geroepen. De nieuwe dienst komt in de plaats van de weinig succesvol gebleken Service civil volontaire als 'opvolger' van de afgeschafte militaire dienstplicht. De SCV zal, anders dan president Sarkozy had gewild, geen verplicht karakter dragen. De nieuwe formule moet het jongeren mogelijk maken om zich in te zetten voor het algemeen belang bij een vereniging, een niet gouvernementele organisatie, een stichting, een lokale overheid, een ambassade of een overheidsdienst. Het is niet de bedoeling dat de vrijwilligers als extra mankracht worden beschouwd in een onderneming. Voor dit jaar heeft de overheid € 40 miljoen uitgetrokken voor de eerste kandidaten die voor de komende zomer zich zullen aanmelden. De overheid hoopt dat er zich dit jaar 10.000 jongeren in het avontuur willen storten. Over vijf jaar zouden dat er 75.000 moeten zijn. Dan zou jaarlijks € 500 miljoen nodig zijn om de vrijwilligers in te zetten en te belonen: van € 540 tot € 640 per maand, inclusief de sociale verzekeringen, waarvan de premies door de overheid worden betaald. De gewerkte perioden worden meegeteld bij de opbouw van het pensioen.
(10.02.10)
Het leven is goed in Frankrijk
 Voor het vijfde achtereenvolgende jaar is Frankrijk uitgeroepen tot het land waar de levensomstandigheden het best zijn. Het Amerikaanse tijdschrift Living, dat bericht over het leven van geëmigreerde gepensioneerden, baseert de classificatie op de nationale statistieken en die van internationale organisaties alsook op de meningen van de correspondenten in de wereld. In totaal zijn 194 landen onderzocht op zaken als klimaat, kosten van levensonderhoud, cultuur, vrijetijdsbesteding, milieu en veiligheid. Frankrijk staat dus nummer één, gevolgd door Australië, Zwitserland, Duitsland en Nieuw-Zeeland. Engeland staat relatief laag met een 25e plaats, na landen als de Tsjechische Republiek, Letland en Uruguay. Waar de Britten bekend staat om het verorberen van het maal voor de televie en hun binge drinking, blijven de Fransen genieten van de fijne zaken van het leven, schrijft het blad. Het noemt de plaats van Frankrijk niet zo verrassend meer. Ondanks de tergende bureaucratie en de hoge belastingen blijft de kwaliteit van het Franse leven hoog, in het bijzonder dank zij de hoge kwaliteit van de gezondheidszorg. Frankrijk scoort 100% in zaken als vrijheid, veiligheid en gezondheid, maar op zaken als cultuur en vrije tijd klasseert het land zich op de 19e plaats, bij milieu op de 64e plaats.
(13.01.10)
Incest, een onbekend groot probleem
Voor het eerst zijn statistieken bekendgemaakt over de slachtoffers van seksueel misbruik in Frankrijk. Volgens een vereniging van slachtoffers verklaart drie procent van de Fransen slachtoffer te zijn geweest van incest en één op de vier Fransen kent ten ministe een slachtoffer in zijn directe omgeving. Bijna twee miljoen personen zijn betrokken bij deze 'plaag', maar de AIVI (Association internationale des victimes de l'inceste), meent dat in werkelijkheid 10% van de bevolking op een of andere manier te maken heeft met incest. Dit seksuele misbruik gebeurt niet alleen in boerenomgevingen van la France profonde, maar komt in alle milieus voor. Het kamerlid Marie-Louise Fort van de regeringspartij UMP heeft inmiddels het voorstel gedaan om het begrip incest in te voeren in het wetboek van strafrecht. Nu is het nog niet apart benoemd. De AIVI meent ook dat incest als een ernstig misdrijf moet worden beschouwd en dat nog te veel rechters te terughoudend met het fenomeen omgaan. Hoewel de meeste Fransen voorstander zijn voor het juridisch strenger aanpakken van incest, blijkt in de praktijk dat zij in de meeste gevallen niet op de hoogte zijn van de plicht om aangifte te doen als hun incestgevallen ter ore komen, ook al ontbreekt een bewjs. Het kamerlid Fort wil de procedures vereenvoudigen, de informatie verbeteren en voor een betere opvang zorgen van de slachtoffers die soms een half jaar moeten wachten om door specialisten te worden gehoord en opgevangen.
(01.03.09) |
Meer rechten voor stiefouders
Het Franse parlement zal eind maart praten over voorstellen om de rechten van stiefouders te vergroten. Officieel moet in gezinnen met een stiefouder en een biologische ouder de eerste toestemming hebben van de andere ouder of justitie om met de kinderen op vakantie te gaan, een dokter te bezoeken of zelfs naar school te brengen. In de discussie wordt ook de rol van homoseksuele stiefouders betrokken, alsmede hun rol bij adoptie. Dat laatste is verboden. De staatssecretaris voor familiezaken wil dat stiefouders en homoseksuele stiefouders gelijke rechten krijgen. Maar de minister van huisvesting is het niet eens met haar collega ('een kind heeft een vader en een moeder nodig') en wenst niet dat de erkenning van het stiefouderschap automatisch leidt tot de erkenning van homo-ouders en acceptatie van hun recht om te adopteren. Het zou gaan om ongeveer 30.000 kinderen die in gezinnen leven waarbij de ouders hetzelfde geslacht hebben.
(04.03.09) |
Verpaupering verder toegenomen
Volgens de Fondation Abbé-Pierre telt Frankrijk nu 3,5 miljoen personen die slecht zijn gehuisvest of in het geheel niet zijn gehuisvest. Vorig jaar is dat totaal met 200.000 gestegen. Frankrijk zou nog behoefte hebben aan 800.000 extra woningen om een oplossing te bieden voor de meest schrijnende gevallen van woningnood. Met name de ouder wordende generatie van de baby-boomers komt in de problemen. Voor hen zijn tot 2015 zeker 115.000 plaatsen te kort in de bejaardenhuisvesting. Het blijkt nu al dat 80% van de ouderen die in een tehuis verblijven, een beroep moet doen op financiële hulp van familie of een deel van hun vermogen moeten aanwenden om de kosten te betalen. Ongeveer 600.000 ouderen leven met een uitkering van € 628 per maand onder de armoedegrens. De algemene verpaupering, zo constateert de Fondation Abbé-Pierre verder, treft ook de 4,6 miljoen mensen die in de zogenaamde gevoelige stedelijke gebieden leven. Zo zou 12% van de bevolking van de departementen Rhône, Bouches-du-Rhône, Nord, Essonne en Val-d'Oise, en 22 % in Seine-Saint-Denis, als verpauperd moeten worden aangemerkt. Tot 2012 zouden 500.000 tot 600.000 huishoudens aanspraak kunnen maken op het wettelijke recht tot huisvesting, het droit au logement opposable (Dalo). Eind 2008 bleken nog slechts 70.000 dossiers te zijn geopend, geconcentreerd in de regio's Pays de la Loire, Languedoc-Roussillon, Nord-Pas-de-Calais, Ile-de-France, Paca en Rhône-Alpes. Het lage aantal is te wijten aan een gebrek aan informatie door de overheid.
(16.02.09) |
Leden regeringspartij willen wetgeving rond euthanasie
Een tiental kamerleden van de rechtse regeringspartij UMP heeft een wetsvoorstel ingediend tot legalisering van de euthanasie. Deze parlementariërs zijn het niet eens met de onlangs neergelegde opvattingen van een commissie die voorstelde de huidige praktijk voort te zetten: euthanasie blijft strafbaar, maar vormen van passieve euthanasie moeten mogelijk blijven. De UMP-leden wensen een einde te maken aan de huidige hypocrisie en verlangen dat wat nu in het verborgene gebeurt, in regels wordt gevat en gecontroleerd. Zij wijzen naar landen als Nederland, België, Zwitserland en Denemarken waar euthanasie wettelijk is geregeld. In Frankrijk gaat de aandacht vooral uit naar palliatieve (pijnverzachtende) zorg bij terminale patiënten of naar het stopzetten van de behandeling op uitdrukkelijk verzoek van een zieke. Elke vorm van actieve euthanasie wordt als medewerking aan moord beschouwd. De initiatiefnemers tot wijziging willen dat elk verzoek tot euthanasie wordt onderworpen aan het oordeel van een multidisciplinair team, bestaande uit direct betrokken artsen, naaste familieleden en de patiënt. Wordt een verzoek tot actieve levensbeëiniging door een dergelijk team afgewezen, dan zal de zieke aangewezen zijn op palliatieve zorg. Als het verzoek wordt aangenomen, zal de euthanasie worden uitgevoerd zonder dat wie dan ook zal worden vervolgd, aldus het voorstel. Negen van de tien Fransen zijn voorstander van het moderniseren van de wetgeving op het gebied van de euthanasie, maar president Sarkozy is fel tegenstander van actieve euthanasie. 'Wij hebben niet het recht het leven opzettelijk te beëindigen', zo luidt zijn opvatting.
(25.02.09) |
Print dit artikel
Vooroordelen
Er bestaan vooroordelen over de Fransen. We zullen er enkele behandelen.
De Fransen gedragen zich slecht in het verkeer
Klopt over het algemeen. Met name op het platteland wordt te hard gereden (en ook zeer gevaarlijk: te langzaam), het veranderen van rijrichting wordt vrijwel niet aangegeven, binnenbochten worden 'overgeslagen'. Maar voetgangers die willen oversteken worden vaak overdreven hoffelijk behandeld. Feit blijft, binnen Europa scoort Frankrijk het hoogst op de ranglijst van verkeersongelukken, hoewel het in 2004 stukken beter is geworden dankzij een bijna uitzinnige opvoering van de verkeerscontroles en het uitdelen van hogere bekeuringen.
De Franse vrijgevigheid
Eén op de vier Fransen geeft geld voor goede doelen, neerkomend op een bedrag aan schenkingen van jaarlijks gemiddeld € 3 miljard, zo is gemeld in het pas verschenen boek La générosité des Français. Alleen bij de tsunami-ramp van 2004 werd een explosie genoteerd van de Franse vrijgevigheid. Geconstateerd is bij een enquête dat de meest verdienenden ook het meeste weggeven, maar dat deze categorie niet het meest vrijgevig is. De hoge inkomens geven 0,6% van hun inkomen weg tegen 0,75% bij de overige categorieën. Als de rijksten eenzelfde promillage zouden wegschenken, zou er nog eens € 200 zijn bijgekomen voor de Franse liefdadigheidsinstellingen. De samenstellers van het boek zien ook regionale verschillen. In de diagonaal van het zuidwesten naar de Elzas is de dichtheid van weggevers het grootst. Het zijn over het algemeen gebieden, die nogal afgesloten zijn en niet het meest aantrekkelijk. De levensgewoonten daar zijn relatief meer gericht op solidariteit, zo menen de schrijvers te kunnen vaststellen. Ook zouden de bewoners meer binding hebben, zoals in Baskenland, waar de onderlinge hulpverlening sterk is ontwikkeld en de saamhorigheid groter is. In het noorden is de dichtheid van vrijgevenden veel lager, wellicht mede veroorzaakt door een wat achterblijvende economie. Het idee dat het vooral de ouderen zijn die geld geven klopt niet. Wel zijn de oudsten het meest actief in verenigingen met goede doelen. De fiscale behandeling bij het doen van schenkingen wordt als voldoende beschouwd. Er zijn aftrekmogelijkheden van 66 tot 75%.
(01.04.09) |
De Fransen spreken alleen maar Frans
Juist. Met uitzondering van personeel op luchthavens en op de grotere VVV-kantoren spreken de Fransen slechts Frans. Hoewel in het onderwijs vreemde talen worden onderwezen (Engels, Spaans en als men heel knap is ook Duits) wordt het lezen en spreken in andere talen na het verlaten van de schoolbanken nauwelijk meer beoefend. Voor Nederlanders is 888 van teletekst van enkele tv-zenders een uitkomst. Ondertiteling in het Frans, bestemd voor de Franse doven is goed voor de Nederlanders om een film te volgen en wat Frans bij te leren.
De Fransen praten vrijwel uitsluitend over eten
Klopt ook. Het eerste kwartier van een genoeglijk en vooral vrijblijvend samenzijn tussen Fransen en Nederlanders tijdens het apéritif of apéro spreekt men over het weer, de laatste vakantie en onder intimi wordt ook wel over politiek gesproken. Vervolgens vraagt men aan de Hollanders of ze al een beetje beginnen te wennen in hun nieuwe land en vervolgens spreekt men met de dorpsgenoten gewoon weer verder in het oude tempo en het moeilijk te verstane patois over de kwaliteit van de foie gras dit jaar, die mooie wijn, het gebrek aan cèpes (paddestoelen uit het bos) en het zoetgehalte van de geoogste vijgen.
|
Fransen eten meer vis en minder groente
In de laatste halve eeuw is het eetgedrag van de Franse bevolking veranderd, zo heeft de Insee (statistiek) vastgesteld na een onderzoek over de periode van 1960 tot 2006. De Fransen zijn meer vis gaan eten en desserts, maar minder vlees en verse groenten. De consumenten kopen ook meer bewerkte producten ten nadele van vers, dat veel meer tijd vraagt om te bereiden. Het eten van vlees dat bij de slager om de hoek wordt gekocht is fors gedaald tot 24% van het voedingsbudget tegen 37% in 1960. Een deel van de verklaring hiervoor is te vinden in de angst bij consumenten voor het eten van besmet vlees door de gekke-koeienziekte. Vis was in 1960 nog maar ruim 8% van het budget, nu is dat 17%. Maar op Europees niveau blijven de Fransen de grootste vleeseters, evenals de Ieren, Belgen en Spanjaarden. Groente drukt voor 12% op het budget tegen 15% in 1960. Het Europese gemiddelde is 14%. Over het geheel genomen besteedt een huishouden nu 12% van het inkomen aan eten en drinken. Dat was in 1960 25%.
(18.09.08)
|
De Fransen zijn arrogant
Valt wel mee. Op het platteland, waar de meeste Nederlanders toch zullen (gaan) wonen, is er van die arrogantie - als die al zou bestaan - niet veel te merken. Wel is er sprake van een zekere formaliteit in de omgang. Als de je moeite neemt om wat Frans te leren - als je er woont zul je zeker (wat) Frans moeten leren spreken - zijn de Fransen erg behulpzaam. In Parijs en enkele andere grote steden zijn de mensen uiteraard afstandelijker, hetgeen niet perse hetzelfde behoeft te betekenen als arrogant.
Parijzenaars staan meer in de keuken
Anders dan velen menen, blijken de Parijzenaars en overige bewoners van Ile de France meer werk te maken van het bereiden van hun maaltijden dan elders in Frankrijk. De Franciliens geven ook meer geld uit aan groente, fruit en vis dan in de overige regio's. Onderzocht is dat 16% van de Parijse huishoudens meer dan een uur aan de doordeweekse hoofdmaaltijd besteedt, tegen 10% van de gezinnen op het platteland en in de kleine steden. De bereiding van de repas in het weekend vergt voor 30% van de Franciliens meer dan een uur, 20% in de regio's. De onderzoekers menen dat het beeld van de sandwich verorberende Parijzenaar in de métro dringend correctie behoeft. Relatief wonen en leven in Parijs meer en beter opgeleiden, die over het algemeen een groter besef hebben van het verband tussen voeding en gezondheid. 94% van de Franciliens denkt dat de voeding invloed heeft op de gezondheid, tegen 86% in de andere regio's. Ook eet men in en rond Parijs meer biologisch voedsel dan à la campagne.
(10.06.09) |
Er is veel bureaucratie in Frankrijk
Is over het algemeen waar. Vooral als buitenlander die de Franse taal niet machtig is, is de papierwinkel welhaast onoverkomelijk en soms prettige praatstof tijdens Hollandse bijeenkomsten. Als je wel iets van de taal begrijpt, valt het wel mee. Men maakt best wel duidelijk welke formulieren moeten worden ingevuld, meegenomen, afgestempeld. Soms maakt men daarbij ook wat verontschuldigende gebaren. 'La bureaucratie, c'est terrible, hein?' Als men er vervolgens in slaagt te melden dat het in Nederland niet veel beter is - een leugentje - dan gaan de sluizen van welwillendheid uitbundig open.
|
Fransen eten meer hamburgers
Het zich voeden met fast food (la restauration rapide) wordt als gevolg van de economische crisis steeds populairder in Frankrijk, leert een onderzoek. Meer consumenten verkiezen een McDonald's of Quick boven het gemiddelde restaurant met bediening. Ook de croissanteries, de saladeries en de pizzerias waar de producten kunnen worden meegenomen, doen betere zaken. De sector vertegenwoordigt nu ongeveer een kwart van het Franse restaurantwezen. De groei was in de laatste acht jaar gemiddeld ruim 5% per jaar, mede veroorzaakt door demografische omstandigheden zoals minder tijd (werkplek verder van huis), meer werkende vrouwen (geen tijd om te koken) en kortere pauzes (broodje in plaats van uitgebreid repas). Maar de belangrijkste reden van de omzetgroei moet worden gezocht in de daling van de koopkracht, waardoor de gewone restaurants meer worden gemeden. McDonald's profiteert van deze ontwikkeling en verwacht jaarlijks 30 nieuwe vestigingen in Frankrijk te openen.
(29.02.02)
|
In Frankrijk wordt om het minste of geringste gestaakt
Dat vinden de Nederlanders en ook de meeste Fransen. De deelnemers aan een staking (grève) of een betoging ('manif') zijn overigens niet van mening dat zij zo maar de straat op gaan. De slachtoffers van de stakingen - het publiek - morren wel maar leggen zich neer bij deze uitingen van maatschappelijke onvrede van de meest uiteenlopende groepen: verpleegsters, brandweerlieden, rechters, chirurgen, postbodes, gepensioneerden.
De Fransen komen hun afspraken niet na
In de privé-sfeer valt dat nogal mee, maar in het zakelijk verkeer is het soms erg lastig. Bij grotere bedrijven (aannemers, loodgieters, elektriciens) worden de afspraken om op de afgesproken tijd te verschijnen meestal nagekomen. Maar zeker niet altijd. Boos telefoneren of faxen sturen wil wel eens helpen. Sommige kleinere bedrijven kunnen er inderdaad een potje van maken. Franse vrienden hierover aangesproken moeten erkennen dat het een afkeurenswaardige methode is, zij hebben er zelf ook last van. Een schrale troost.
Sandwich ('boter-ham') wint het nog steeds van hamburger
Frankrijk is het enige land waar de sandwich het nog steeds wint van de ook in dat land oprukkende hamburger. Voor elke gekochte burger worden nog acht sandwiches (stukje stokbrood met bijvoorbeeld boter en ham) verorberd, leert een studie naar aanleiding van de in Parijs te houden Europse salon van de sandwich.
Het meest gegeten is nog de oude vertrouwde jambon-beurre, zeg de boterham. Dagelijks worden meer dan 2,2 miljoen van deze jambon-beurre gegeten. Ze worden ook wel parisiens genoemd, deze vooral bij de lunch gegeten stukjes baguette met ham en boter. Bijna driekwart van deze lunchbroodjes zijn jambon-beurre.
De sandwich zou ook kunnen worden gebruikt als instrumenten om de koopkracht te kunnen meten in de verschillende Franse steden, zoiets als de bekend Big Mac-index van het Britse tijdschrift The Economist. Deze index meet in de hoofdsteden in de wereld de koopkracht aan de hand van de prijzen van de hamburgers. Wat betreft de beurre-jambon-index: in Parijs kost zo'n broodje gemiddeld € 3,26, in Poitiers € 3,15 en in Straatsburg € 3,11. De goedkoopste 'boter en ham' broodjes zijn te koop in Corte op Corsica voor € 1,91. Niet duur zijn ook Saumur (Maine-et-Loire) met € 2,21 en Mont-de-Marsan (Landes) met € 2,28. |
Print dit artikel
Gebruiken, gewoontenHet nationale volkslied de Marseillaise
Allons enfants de la Patrie
Le jour de gloire est arrivé
Contre nous de la tyrannie
L’étendard sanglant est levé (bis)
Entendez vous dans les campagnes mugir ces féroces soldats
Ils viennent jusque dans vos bras, égorger vos fils, vos compagnes
Aux armes citoyens ! Formez vos bataillons !
Marchons, marchons, qu’un sang impur abreuve nos sillons
De muziek en de noten.
Bij trouwerijen alleen de Franse kleuren
 Temidden van de discussies over nut en wenselijkheid van het nationale debat over de identiteit van Frankrijk en de Fransen, gaan in het zuiden stemmen op om vreemde en niet-Franse symbolieken te weren uit publieke onderkomens. Een wetsvoorstel daartoe is ingediend door het kamerlid Elie Aboud uit de Hérault.
Deze volksvertegenwoordiger meent dat bijvoorbeeld buitenlandse vlaggen en symbolen tijdens trouwplechtigheden uit de mairies moeten worden geweerd. Burgemeesters moeten de mogelijkheid krijgen om deelnemers aan dergelijke plechtigheden te verbieden andere dan nationale symbolen mee te voeren. Inmiddels hebben enkele honderden leden van de rechtse regeringspartij UMP het initiatief ondertekend. De burgemeester van Orange in de Vaucluse heeft het voortouw genomen en daarbij het zekere voor het onzekere genomen: een verbod op het binnendragen van alle vlaggen tijdens trouwplechtigheden in het gemeentehuis.
Kamerlid Aboud rechtvaardigt zijn initiatiefvoorstel door te wijzen op verschijnselen als Frankrijk-onvriendelijke fluitconcerten in het Stade de France en het massaal laten wapperen van buitenlandse (lees: Algerijnse en Marokkaanse) vlaggen. Zulke 'onverantwoorde gedragingen' zijn volgens het kamerlid voor een deel van de bevolking ontoelaatbaar. Er komen steeds meer verstoringen voor tijdens trouwplechtigheden in vooral het zuiden van het land. 'De gasten komen aan in cabriolets en auto's die ik me niet kan veroorloven. Zij trekken zich niets van de verkeersregels aan, rijden met keiharde arabische muziek rond en laten Algerijnse of Marokkaanse vlaggen uit de auto's wapperen. En binnen het gemeentehuis wordt er geschreeuwd en met de vlaggen gezwaaid', aldus de uitleg.
Of het wetsvoorstel in behandeling komt, is nog onzeker. Minister Eric Bresson, de bewindsman van Immigratiezaken en de Nationale Identiteit die het nationale identiteitsdebat heeft aangezwengeld, zegt dat hij geen problemen heeft met manifestaties in officiële gebouwen. Wel erkent hij geschokt te zijn geweest toen tijdens kwalificatiewedstrijden om het wereldkampioenschap voetballen bij incidenten tussen Egypte en Algerije, de Franse driekleur in brand werd gestoken.
Volgens een studie van het instituut CSA meent 54% van de Fransen dat de praktijk van de islam past bij het leven in de Franse maatschappij (14% heel goed en 40% tamelijk goed). 19% is van mening dat de praktijk van het islamitisch geloof niet zo goed past in Frankrijk en 21% meent dat het in geheel niet valt in te passen. 6% heeft geen mening. Aanhangers van de middenpartij MoDem blijken de minste moeite te hebben met de islam in hun land, 77% vindt het geen probleem. Bij de sympathisanten van links is dat 65% en bij de aanhangers van rechts 51%. Gevraagd naar de passendheid van het rooms-katholieke geloof in het Franse leven zegt 82% dat dat het geval is, 14% vindt van niet. Dezelfde vraag over het jodendom in Frankrijk: 72% heeft daar geen problemen mee, tegen 21% die dat wel heeft.
AVF
In Frankrijk opereert in 550 plaatsen de verenigingAccueil des Villes Françaises die nieuwkomers in de plaats met raad en daad terzijde staan om snel de weg te vinden in de nieuwe woonomgeving. Op de site van deze AVF zijn alle adressen te vinden en de tijden waarop men de informatie kan geven. Via diezelfde site kan ook informatie worden gekregen voordat men zich in de plaats gaat vestigen. Handig om adressen en telefoonnumers alvast te hebben van het gemeentehuis, de plaatselijke vestigingen van het stroombedrijf, van de telefoon en van het water. Ook is informatie beschikbaar over de scholen en crèches. Het werk wordt gedaan door ruim 12.000 vrijwilligers. |
 Rommelmarkt
heet in Frankrijk een vide-greniers (lege zolders). In elk dorp of stadswijk wordt jaarlijks op een vaste datum wel zo'n markt gehouden waarop de overtolligheden van de Franse huishoudens op straat komen. Bij wet is nu geregeld dat een particulier twee maal per jaar mag meedoen aan een vide-grenier. Dat hoeft niet meer uitsluitend in de eigen woonplaats te zijn.
Verder zijn er de talloze brocantes (oude spullen), de gemengde brocantes (professionelen en particulieren), de echte antiekbeurzen en ook nog de vlooienmarkten (marché aux puces).Het is de gewoonte om bij wat grotere spullen af te dingen, waarbij in de regel zo'n 15% kan worden 'verdiend'. Het bezoeken van een rommelmarkt enz. heet chiner, pingelen heet marchander.
Virtueel snuffelen kan via enkele sites: Marché.fr, agenda brocantes, Vide-greniers, Ebay en Kitrouve.
Begroetingen
Als je permanent in Frankrijk woont dan weet je dat je de buurtbewoners, de secretaresse op het gemeentehuis, de klusjesman altijd een hand geeft. Ook bij het weggaan. Is de relatie erg vriendschappelijk dan wordt er gezoend, meestal twee keer. Vrouwen zoenen vrouwen vrijwel altijd, mannen willen nog wel eens afstand bewaren bij ontmoetingskussen (de bise; kussen uit genegenheid is embrasser; dan heet een kus een baiser, maar het werkwoord baiser betekent niet kussen, let op, maar vrolijk gezegd, een wip maken). Er is zelfs een website om te weten te komen hoe in welk departement dient te worden omhelsd.
 Brood
Er werken 35.000 bakkerijen aan de dagelijkse vervaardiging van brood. Bij de bakker, de boulanger, worden de flûtes (200 gram) en de baguettes (250 gram of 400 gram) verkocht. Klein is de ficelle met zijn 130 gram. Minder stokachtig zijn de bruine broden zoals de pain complet, de meergranen broden zoals de pain céréale en de pain de campagne. De croissant bij de bakker is heel lekker maar is 's morgens meestal uitverkocht. Handig is het om bij de supermarkt een zak met 10 voorgebakken croissants te kopen, niet duur, en die 's morgens vijf minuten in de oven te leggen.
Pendre la crémaillère
is letterlijk het ophangen van de regelhaak in de schouw van de open haard waaraan in vroeger dagen een pot werd gehangen. Nu is het een symbolische handeling geworden aanduidend dat het nieuwe huis klaar is om te worden bewoond. Er is dan een feestje, vergelijkbaar met onze house warming partijen.
Kalenders
Jaarlijks komt de postbode (la factrice of le facteur) met de Almanach, een nuttige kalender met feiten, plattegronden van de steden in de buurt. Het is de gewoonte de postbode een fooi te geven van toch ten minste € 7,50. Ook de vrijwillige brandweer komt jaarlijks langs. Ook deze pompiers krijgen een fooi van ten minste € 15.
Op bezoek gaan
Vroeger was het niet wellevend om bij een bezoek om te komen eten (rond 8.30 uur) wijn of bloemen mee te nemen. Verouderde boekjes meldden dat het meenemen van wijn een belediging zou zijn voor de gastheer: alsof hij zelf niet over goede wijnen zou beschikken. Het is aardig om iets van de banketbakker mee te nemen of een bloemetje. Maar geen goudsbloemen of chrysanten! Vooral die laatste soort is op Allerzielen bestemd om de graven en grafzerken op te sieren. Het verandert allemaal wel, maar tot voor kort was het niet bon ton om van het toilet van de gastheer of -vrouw gebruik te maken. Het is wat vreemd om Fransen uit te nodigen om een kopje koffie te komen drinken. Beter is het om de dorpsgenoten te vragen om een apéritif (apéro) te gebruiken, zo rond zes uur 's avonds. Proosten bij het drinken gaat vergezeld van standaardwensen als 'à votre (bonne) santé', 'à la vôtre' (een beetje burgerlijk, grof), 'prosit' of 'tchin-tchin'. Als iemand is uitgeniest zeg je niet 'prosit' maar 'à vos souhaits'.
Onderhandelen
Met de Fransen wordt niet na het Hoe maakt u het (comment allez-vous?) met de onderhandelingen begonnen. Pas na vele, meestal charmante omwegen komen we eindelijk tot zaken. Nederlanders moeten daar niet onrustig van worden. Ook moeten wij onze kalmte bewaren als een bijeenkomst niet om half negen begint zoals was aangekondigd, maar pas iets over negenen. Dat is Frankrijk.
Je of u
Het zal voor de meeste Nederlanders vousvoyeren blijven met de Fransen. In bijzondere gevallen van persoonlijke vriendschap mogen de Hollanders tu zeggen. De Fransen zelf blijven traditioneel overigens ook meestal 'u' zeggen tegen hun landgenoten.
Buiten de deur eten
 Ongeveer 70% van de Fransen eet ten minste eenmaal in de week buiten de deur. Eten in een restaurant gebeurt veel tijdens wat in Nederland de lunch heet. Men geniet dan het repas, waarbij op het platteland nog wel wijn wordt gedronken. In de restaurants in de steden gebeurt dat steeds minder. De meest gedronken drank in Frankrijk is mineraalwater. In het weekeinde en bij feestdagen wordt van de zondagse lunch (déjeuner) een bijzondere gebeurtenis gemaakt. Van twaalf tot drie is men dan onder de pannen. De keukens in de restaurants gaan 's avonds later open dan in Nederland. Om half acht op z'n vroegst kun je 's avonds terecht in een restaurant.
Oplichterij, schurkenstreken, doorrijden na tanken
De Fransen hebben er een apart woord voor: la grivèlerie, het niet-betalen van genoten consumpties; het is een plaag voor het restaurantwezen. Oplichterij kent duidzend gezichten, zo constateert de Observatoire national de la délinquance (OND) in een nieuwe studie over oplichtingspraktijken en misbruik van vertrouwen, fenomenen die steeds grotere vormen aannemen: een taxi uitrennen zonder te betalen, een hotel uitsluipen zonder af te rekenen, doorrijden na een tankbeurt, weglopen van een terras als de ober binnen is. Zelfs minister Michèle Alliot-Marie van Binnenlandse Zaken laat weten dat het aantal oplichtingen alarmerend is en wil dat er maatregelen komen. In 2008 zou het aantal gemelde oplichtingspraktijken de 200.000 hebben overschreden. Naast de bekende genoemde voorbeelden is er de laatste jaren een nieuw werkgebied bijgekomen, de oplichting via internet. Het aantal bekend geworden gevallen daarvan in het totaal is gestegen van ruim 6% in 2005 tot 30% nu. Opvallend is verder dat de oplichtingen zich vooral op het platteland van Frankrijk voordoen en dat sommige regio's er in negatieve zin uitspringen: Poitou-Charente, Bretagne, Picardie, Aquitaine, Auvergne, Champagne-Ardenne en Franche-Comté. Hoewel dichtbevolkte zones ook last hebben van de toenemende flessentrekkerij, groeit het aantal geconstateerde gevallen op het platteland aanzienlijk sneller. Niet zo verwonderlijk, meent het ministerie. La campagne verandert, tot ook de verste uithoeken is internet doorgedrongen en heeft ook de credit card plaatsgemaakt voor het vertrouwde chequeboekje.
(17.03.09) |
Thuis eten
Op het platteland:
Werkers op het land ontbijten niet, men gebruikt hoogstens een kleine kopje zwarte koffie of soppen brood in een grote kom koffie met veel melk. Tegen achten gaan de landarbeiders naar de boerderij en nemen dan een flink ontbijt. Brood (het nationale volksvoedsel), vlees, worst (charcuterie) e.d. Om twaalf uur volgt dan de hoofdmaaltijd (le repas - ons 'warm eten'), dat bestaat uit vlees, groenten, (stok)brood, kaas, dessert, koffie. En uiteraard wijn. De vrouwen en soms kinderen drinken de wijn vaak met wat water. De laatste krijgen 's middag bij het thuiskomen van school nog wat koekjes (le goûter). 's Avonds is er het souper. Een lichte maaltijd met wat sla, soep en wat brood.
In de stad:
Meestal geen ontbijt, hoogstens een kopje koffie. Croissantjes worden vrijwel nooit thuis gegeten. Dat doet men in een café. De lunch (geen repas dus) bestaat voor de kantoormensen uit een sandwich. Veel werknemers krijgen ook bonnen van het bedrijf om ergens in de stad de lunch, le déjeuner, te gebruiken. Ook een soort warme maaltijd, maar wat lichter dan op het platteland en niet altijd meer met wijn. Zakenlunches zijn uitvoerig en ook arrosés, besprenkeld. Maar ook dat wordt minder.
Bij (familie)feesten
is er een groot repas, dat kan duren van 12.00 uur 's middags tot diep in de middag. Voorgerechten (patés, terrines, soepen), vleesgerechten (wild vaak), tussengerechten soms, salades, andere groenten, veel kaas, zoete desserts en digestifs. Alles rijk besproeid met de betere wijn (tafelwijn is voor door de week) en altijd met stokbrood. Vooral de mannen gebruiken dat brood voor van alles: om de eerste honger te stillen, om de mond te neutraliseren als op een andere wijn wordt overgegaan en als bestek om het bord schoon te maken.
Vrije dagen
Met 37 vrije dagen per jaar verslaan de Franse de overige werkers in Europa al jaren. Naast de gewone vakantie kennen de Fransen ook veel ATV-achtige verlofdagen, maken
veel bruggetjes bij feestdagen en nemen ook vrij soms voor het volgen van cursussen e.d. Hoe zuidelijker, hoe meer vakantie: Italië volgt met 33 vrije dagen en Spanje met
31. Oostenrijk en Nederland houden het op 28 vrije dagen per jaar, Duitsland op 27, Engeland op 26 en Amerika op 14. Uitgerekend is ook hoeveel van die vrije dagen
werkelijk worden opgenomen. Ook hier scoort Frankrijk hoog: 80% van de jours congés worden opgenomen. In Spanje is dat 76%, in Duitsland een forse 81%, in Engeland
77%, in Oostenrijk 59%, in Italië 53%, in Amerika 69% en in Nederland wordt iets meer dan de helft (51%) van de aangeboden vrije tijd ook werkelijk genoten.
Begrafenissen
Op het platteland in het zuiden van Frankrijk is het de gewoonte dat de buren van een overledene zich bezighouden met de organisatie van de begrafenis (les obsèques). Direct na het overlijden wordt de buurt mondeling ingelicht en vaak vindt de volgende dag al de begrafenis plaats. De mannen van de directe buurtgezinnen belasten zich met het dragen van de kist na de misplechtigheid in de plaatselijke kerk. Daarna dragen die mannen de kist naar het kerkhof, er zijn nog woorden en gebed van de pastoor, de dorpsbewoners lopen om de kist. En dat is het dan. Van buitenlanders die in de buurt van de overledene wonen wordt alom verwacht dat ook zij acte de présence geven, ook al heeft met de overledene niet of nauwelijks gekend.
Brieven schrijven
Een sobere aanhef (Monsieur, ) en een uitvoerige beleefdheidsformule aan het einde van de brief. Er zijn vele varianten, maar met deze kan niemand een buil vallen: Je vous prie d'agréer, Monsieur, mes salutations dinstinguées. Wat bloemrijker en voor Nederlandse gevoelens tamelijk overdreven: Je vous prie d'agréer, Monsieur, l'expression de mes sentiments respectueux et dévoués. In korte briefjes aan bekende relaties mag ook: Recevez, Monsieur, mes cordiales salutations. Nog korter: Salutations cordiales.
Verjaardagen en andere huiselijke feesten
Niet erg gebruikelijk is het om de verjaardagen van de Fransen te vieren. Men gedenkt meer de naamdag, la fête, genoemd naar de heilige van de geboortedag. Op een kaart kan staan: Bonne fête! of Toutes mes félicitations. Andere heuglijke feiten in een Frans mensenleven: de verloving (les fiançailles), het huwelijke (le mariage), de geboorte (la naissance) en eventueel de doop (le baptème).
Kerst
La Noël. Kerstavond (op 24 december) wordt gevierd met een maaltijd (repas) na de mis. En op Eerste Kerstdag is er vaak weer een repas. Favoriet nagerecht le bûche, taart in de vorm van een boomstam. Tweede Kerstdag wordt niet gevierd.
Oudejaarsavond
Aan het afsteken van vuurwerk doen ze niet in Frankrijk. En appelflappen of oliebollen zijn volstrekt onbekend. Op de avond (Saint-Sylvestre) zoekt men elkaar meestal thuis op bij een zeer uitgebreid repas met vele gangen. Zo'n (familie)bijeenkomst, heet de Réveillon. Viert men de jaarwisseling in een restaurant dan gebeurt dat sjiek. Om twaalf uur wordt elkaar een gelukkig nieuwjaar toegewenst met veel zoenen ('une bonne année!) en toetertjes, confetti, feestmutsen. En ook veel dansen. Geliefde versnapering: oesters. Later in de eerste week van het nieuwe jaar geeft de burgemeester van je dorp een drankje, le pot du maire.
|
Fransen bijgelovig en steeds minder gelovig
Vrijdag de dertiende is altijd een datum, waarop veel Fransen extra loten kopen of meer lottobriefjes invullen. Ruim vier van de tien Fransen koesteren hun bijgeloof. De meeste Fransen durven hun stokbrood niet ondersteboven op tafel te leggen. President Sarkozy bewaart een klavertje-vier onder zijn presse-papiers, oud-premier Laurent Fabius durft niet onder een ladder te lopen en zo zijn er nog tallozen die er kleinere en grote vormen van bijgeloof op nahouden, zo wordt beschreven in een het pas uitgegeven boek Les amis de l'Hôtel de Ville.
Ook blijkt bij elke publiekspeiling dat bijgeloof een groeiend verschijnsel is. Vroeger moesten de Fransen niet zo veel hebben van bijgeloof, mythes en legenden. In de tijden van de Verlichting lieten wijsgeren het volk weten dat bijgeloof een teken van zwakheid van de geest is. Voltaire verkondigde al dat atheisme een gebrek is van enkele rijken van geest, bijgeloof is echter een gebrek bij idioten. In het geniep hebben de Fransen de talrijke uitingen van bijgeloof bewaard. Af en toe komt zulks naar boven. De wens om te trouwen was immens op zevende dag van de zevende maand van het jaar 2007. Meer in het klein houden de Fransen hun vormen van bijgeloof in stand, zoals het bezit van een konijnenpootje en een exemplaar van het al genoemde klavertje-vier. Deze objecten brengen dus geluk. Ook de bekende vallende ster en het kloppen op ongeverfd hout leven bij een op de drie Fransen als gelukbrengend of althans onheil vermijdend. Dat laatste geschiedt evenzeer als brood niet omgekeerd op tafel wordt gelegd, men het onder ladders lopen vermijdt en zeker nooit een paraplu binnenshuis openklapt.
Met vrijdag de dertiende is het vreemd gesteld. Slechts 17% beschouwt deze dag als ongelukbrengend, maar 41% zegt juist op die dag krasloten of lottoformulieren te hebben gekocht. In het land der Bataven geldt vrijdag de dertiende algemeen als een pechdag. Merkwaardig is ook nog dat jongeren meer bijgelovig zijn dan ouderen van meer dan 60 jaar: 51% voor 15- tot 34-jarigen en 31% voor de zestigplussers. Het meeste bijgeloof komt voor in de Auvergne (48%), gevolgd door Lorraine, Nord-Pas-de-Calais, Elzas en Haute-Normandie.
Met het gewone geloof, het vertrouwen in een opperwezen, is het anders gesteld. De Fransen behoren tot de top tien van landen waarin het minst wordt geloofd in een god. Van de 143 door Gallup onderzochte landen komt Frankrijk met 25% personen die verklaren dat de godsdienst een belangrijke plaats in het dagelijk leven inneemt, laag uit de bus. Op wereldschaal blijkt 80% van de aardbewoners te hechten aan goddelijke bestierende krachten.
|
Internettijdperk: toch nog naar de bioscoop en schouwburg
Wie gaat er nog naar de schouwburg of de bioscoop in het tijdperk van het allesomvattende internet. Is de televisie van zijn troon gestoten door het beeldscherm van de compter? Welke Fransman leest nog een krant of een boek?
Het Franse minister van Cultuur houdt sinds 1973 het uitgaans- en leesgedrag van de Fransen bij en komt na het laatste onderzoek van 1997 nu tot de conclusie dat de Franse huishoudens op dit gebied veranderd zijn. In 1997 kocht met nog CD's, was er nog geen YouTube en was er alleen de mobiele telefoon, de portable. Twaalf jaar later is het landschap grondig veranderd. De videorecorder met banden is verdwenen, in 80% van de gezinnen staat een compter en de iPhone-achtige producten maken het mogelijk om te navigeren tussen cultuur, ontspanning en persoonlijke communicatie.
Hoe invloedrijk de digitale ontwikkeling op het gebied van de cultuurbeleving ook mag zijn, zij heeft het traditionele cultuurpatroon niet verstikt. Gebleken is dat het bezoek aan bioscoop, schouwburg en museum alsook het leesgedrag zijn toegenomen. Hoe meer wordt gekeken naar alles wat internet en het computerscherm te bieden hebben, hoe meer men ook de deur uitgaat om buitenshuis cultuur op te snuiven. De aan de tv bestede tijd blijkt stabiel te zijn, gemiddeld 21 uur per week. Per leeftijdsgroep zijn de verschillen daarbij groot. Wie veel videospelletjes doet op zijn computer zoals de 15-24-jarige jongens en mannen, kijkt minder televisie. Ouderen van boven de 45 jaar en zeker de zestigplussers, zijn nog niet massaal aan de slag met internet en kijken steeds meer naar de televisie. Jongeren luisteren veel minder naar de radio en ontvangen de muziek online via hun laptop en pc. Gepensioneerden blijven nog in groten getale naar de radio luisteren. Niet verwonderlijk is dat de jongeren ook steeds meer naar Angelsaksische muziekvormen en techno-muziek luisteren. Naar klassieke muziek luisteren de mannen en vrouwen onder de 45 jaar niet veel meer.
In de laatste onderzochte 12 jaar is 57% van de Fransen wel een keer per jaar naar de bioscoop gegaan en 90% kijkt thuis naar een film via de DVD-lezer of de oude videorecorder. De komische films zijn daarbij met 44% favoriet, gevolgd door actiefilms en detectives. Jongeren hebben voorkeur voor Amerikaanse films, terwijl de ouderen meer genoegen beleven aan de talrijke films van Franse bodem. De Parijzenaars, rijk gezegend met culturele uitgaansmogelijkheden, gaan het meest naar bioscoop, museum of theater. Dat laatst wordt als bijzonder beschouwd, omdat het schouwburgbezoek over het algemeen te lijden heeft van een belangrijke terugloop in de publieke belangstelling. Landelijk gezien zegt 13% van de Fransen van 15 jaar en ouder één- of tweemaal per jaar naar de schouwburg te gaan, 12 jaar geleden was dat nog 9%. Vooral eenmanshows en komieken zijn populair.
Ten slotte, steeds meer Fransen lezen geen enkel boek meer. Het aantal niet-lezers zou rond de 30% liggen en de mensen die nog wel lezen beperken zich daarbij tot het tot zich nemen van lichte lectuur. Literatuur is lastig. Vrouwen blijken het lezen nog wel enigszins trouw te blijven: 34% zegt in de laatste 12 maanden tien of meer boeken te hebben gelezen. De Franse bibliotheken leiden derhalve een kwijnend bestaan.
|
Uitvoerige informatie over deze onderwerpen is te vinden in La Maison, uitg. Het Spectrum.
|
Print dit artikel
|
het weer in Frankrijk
14 mrt 2010
|
