SECAM / PAL / NTSC: politiek of techniek?

Los van de uiterst praktische vragen en antwoorden hierboven vind ik persoonlijk de ontstaansgeschiedenis van het het SECAM systeem wel aardig.

Hoe techniek en politiek toch meer met elkaar verweven zijn dan je soms op het eerste gezicht zou zeggen.

Immers, in het na-oorlogse Frankrijk van de Gaulle lag politiek gezien het overnemen van de Amerikaanse NTSC standaard niet voor de hand. De Gaulle zelf had tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Londen al een stevig diplomatiek gevecht moeten voeren met Washington, waar men de "free French" nauwelijks serieus nam, en tot vrij lang bleef inzetten op goede relaties met het Vichy regime. En dat streven naar onafhankelijkheid van de VS - ook al kwam de Marshall hulp goed van pas - heeft een stevig stempel gedrukt op de Franse (industriële) politiek in latere jaren. Liever geen NTSC dus. Maar ook technisch was/is die standaard verre van perfect, inderdaad aanleiding om met wat beters te komen. Dus de SECAM ontwikkeling alleen maar toeschrijven aan een welbegrepen Frans protectionistisch eigen belang voor de ontwikkeling van de eigen industrie houdt te weinig rekening met de rammelende techniek van de NTSC standaard. NTSC werd door critici ook wel gezien als de afkorting voor: Never The Same Colour.

Het PAL systeem dan? Liever niet, want ook hier geldt dat in het Frankrijk van de jaren vijftig/zestig een knieval voor Duitse techniek als het enigszins kon werd vermeden.

Bovendien, de uitvinder van het PAL systeem, Walter Bruch, was begonnen als tv-kameraman op de Olympische spelen in 1936 in Berlijn, met de door hem ontwikkelde Ikonoskop. Een paar jaar later werkte hij in de "Heeresversuchsanstalt Peenemünde". Waar het toch veiliger was om proeflanceringen van raketten (V2) op enige afstand gade te slaan met een door Bruch verder ontwikkeld tv systeem. In de laboratoria van Telefunken in Hannover werd onder zijn leiding in de jaren vijftig verder gewerkt aan ondermeer de kleuren televisie, met dacht ik eind 1962 de patentaanvrage voor het PAL systeem. Zoals we dat sindsdien overal in West-Europa kennen.

En Oost-Europa dan, ten tijde van de Koude Oorlog? Ook weinig animo voor hetzij een Amerikaans, hetzij een West-Duits systeem. Dan liever een variant op het Franse SECAM systeem. Met één bijkomend voordeel voor de machthebbers. Op die manier konden de gelukkige bezitters (na vele jaren sparen en wachten) van een ik noem het maar even een "socialistisch secam-ost" tv toestel niet naar de verderfelijke tv uitzendingen van het ten dode opgeschreven kapitalistische Westen kijken. Hetgeen met name in de DDR en Tsjecho-Slowakije leidde tot een stevige handel in, en zelfbouw van "PAL naar SECAM" converters.

Rob

Nou mocht ik m'n jeugd in één van de door Rob genoemde landen (Tsjechoslowakije) doorbrengen en ik moet zeggen dat het met die levendige PAL/Secam handel helaas al snel nogal meeviel. Toen de autoriteiten het namelijk doorkregen, werden er, in aanvulling op het bestaande stoornetwerk tegen radiozenders zoals Radio Vrij Europa, BBC en Voice of America, ook overal waar buitenlandse TV te ontvangen was was stoorzenders neergezet die de onwelgevallige frequenties tot sneeuw omploegden. Nog los daarvan dat ontvangst van west-Duitse TV-stations natuurlijk alleen binnen het zendbereik van de Duitse doorgeefmasten mogelijk was. In Tsjecho was dat maar in een strook van enkele tientallen km's vanaf de grens.

Wellicht grappig is ook dat ons eerste televisietoestel, een Russische 'Znamja' met zo'n diepglanzend gepolitoerde kast, op een dag in -ik schat- 1964 stuk ging. TV naar de reparateur (rugbrekend werk, ze waren loodzwaar), kast open. Wat bleek: alle, en ik bedoel letterlijk ALLE componenten waren van Philips, alleen de kast was Russisch. Dus kennelijk was de afkeer van westerse leveranciers zelfs in Rusland met de mond heel groot maar in de dagelijkse praktijk toch iets minder geprononceerd.

Mag ik nog even terugkomen op de oorspronkelijke vragen, ook al is de historische discussie eigenlijk aardiger?

Reageren "free-to-air" tv'tjes op signalen van de satelliet of van TNT-zenders? En moet zo'n toestel secam zijn in LDF of niet?

En begrijp ik Stevens woorden goed als hij het heeft over het verdwijnen van analoge secam-uitzendingen: de suggestie is om zo'n tv dus niet te kopen omdat ie onbruikbaar wordt. Betekent dat dat die tv's op analoge signalen werken?

Dolf

Beste Dolf,

Dat hangt helemaal af wat zo'n 'free-to-air-tv'tje' precies is. Is het een tv met ingebouwde tnt-decoder, dan kan je aardse digitale tv ontvangen (en in Nederland de publieke omroepen via Digitenne). Die decoder zet het digitale signaal om naar een analoog signaal, zodat je het beeld op je scherm ziet. Dat moet wel, omdat je digitaal nooit wat ziet, tenzij je van voorbij vliegende enen en nullen houdt. Analoog is voor de mens nu eenmaal superieur ten opzichte van digitaal.

En voor de rest verwijs ik naar de mogelijkheden zoals ik in mijn eerdere antwoord op je vraag heb gegeven.

Groet,

Frans

Dolf,

Tot de orde geroepen na een stukje historie ga ik terug naar je oorspronkelijke vraag. Volgens mij heeft Frans die vraag hierboven eigenlijk al beantwoord, maar laat ik ook een poging wagen. En wanneer mijn interpretatie niet klopt, horen we dat snel genoeg.

Sinds de invoering van de SCART aansluiting (Franse uitvinding deze keer: Syndicat Francais des Constructeurs d'Appareils Radio et Television) op voor de Europese markt geproduceerde tv's zou je de tv eigenlijk kunnen beschouwen als in twee delen geknipt: het hoogfrequente ontvangstgedeelte (al dan niet SECAM/PAL), en het video deel wat daarna komt. Op dat kruispunt zit die scart aansluiting. Aansturing van het videodeel van je tv gebeurt met behoorlijk genormeerde signalen en pintoewijzingen in de plug. Audio, blauw, rood, groen, composite video in- en output en nog een paar.

En zolang je TNT kastje of je satelliet decoder maar zo'n scart aansluiting op de achterkant heeft maakt het volgens mij niet uit wat er voor soort signaal  (en met welke modulatie- en draaggolftechnieken) op de input kant binnenkomt. Bedoeling van de dames en heren fabrikanten is hopelijk dat er op de scart uitgang het juiste video- en audiosignaal komt. En dat is genormeerd (sommige game computers wijken daar helaas wat eigenwijs van af). Je moet wel oppassen met de goedkoopste scart verbindingskabels: daar wil nog wel eens een beperkt aantal draden in verwerkt zijn: je moet er één hebben waar alle 21 aansluitpinnen met elkaar doorverbonden zijn.

Omdat ik een beetje schrik van de gevolgen van al deze eenvoud voor de produktie van Franse SECAM tv's (geen toekomst meer in de gedigitaliseerde ether van Frankrijk), je zou nu immers gewoon een PAL tv met scart aansluiting op je TNT box en satelliet decoder kunnen aansluiten, ga ik toch even twijfelen.

Wie gooit de Franse tv-industrie de reddingsboei toe door mijn simpele redenering naar het rijk der fabelen te verwijzen?

Rob

Rob,

Niemand gaat de Franse industrie redden.

Sterker nog, ook de Franse scart kabel is al verouderd.

Waarom zou je een digitaal signaal eerst converteren naar analoog om die weer aan je digitale Plasma TV aan te bieden? Het signaal kan uiteraard ook digitaal naar de TV.

Franse winkels mogen inmiddels zelfs geen TV's meer verkopen zonder ingebouwde  digitale tuner. (ter bescherming van de consument, die anders on no-time met een waardeloze Secam TV zit opgescheept)

TV5 wordt overigens via de Franse satelliet (AB3) analoog in PAL uitgezonden, terwijl de overige publieke zenders analoog in Secam worden uitgezonden.  

Mijn dank, heren, ik begin het, geloof ik, te begrijpen. Het probleem, Frans, met a-technische personen, is o.a. dat ze een antwoord soms niet herkennen vanwege het feit dat het ook weer technisch is. Maar na het licht zuchterige tweede stukje begon het te dagen. Wie weet begrijp ik het nu.

In mijn naïviteit dacht ik dat een free-to-air tv een duidelijk begrip was. Naar alle waarschijnlijkheid zit daar inderdaad een tnt-decoder in.

Ik ga het allemaal in de Franse praktijk toetsen.

Dolf

Dolf,

Om na wat historische- en scart omzwervingen dan tenslotte nog even terug te komen bij je openingsvraag. Ik vertaal dat maar even als een mobiel tv'tje.

Op de diverse Franse sites die wat over TNT vertellen staat dat je niet per sé zo'n grote "rateau" UHF antenne op je dak hoeft te hebben. Dat het ook kan met kleinere binnenshuis antennes. Maar dat is mobiliteit in de kamers van je eigen huis, wel uw decoder kastje en tv meenemen en struikel svp niet over de snoeren. Maar dat een ongestoorde ontvangst toch wel situatie/streek gebonden is. Met andere woorden, je moet niet al te ver van de zendmast zitten, en niet in de schaduw van een heuvel of gebouw. Over de verdere mobiliteitsslag - en miniaturisering wordt gezegd dat dit in de loop van de komende jaren ook wel een keer op de markt zal komen, en je dus ook op straat tv kunt kijken. Maar wie weet is het inmiddels al ergens te koop.

Kan me daar wel wat bij voorstellen, want zelfs met zo'n behoorlijk grote UHF antenne op je dak ben je nog niet overal verzekerd van een goede ontvangst. Dus dat wordt nog even doorwerken voor de technici om een zeer kleine antenne, een verder geminiaturiseerde tnt decoder, een leuk beeldschermpje, een lichte batterij met toch veel energie inhoud, om dat alles in een handzaam formaat samen te persen.

De gewone secam tv's hoef je niet te mijden, zolang er maar een scart (péritel) aansluiting op zit. Bij mij - en zeer vele anderen - functioneert dat voortreffelijk met zo'n los tnt ontvangst/decoder kastje er voor. Weliswaar is bij wet geregeld dat vanaf 5 maart 2008 alleen tv's met een ingebouwde tnt ontvanger/decoder verkocht mogen worden, maar dat maakt de voorgaande generatie daarmee niet met één pennestreek van de wetgever onbruikbaar. Dat durft zelfs de Franse wetgever niet. Je mag verwachten dat de komende maand dit type tv massaal voor heel weinig gedumpt gaat worden door de handel. Misschien dus eerder een argument vóór, dan tegen het kopen van een secam tv.

Overstappen naar de door sommigen bepleitte totaal-digitaal aanpak heeft zeker zijn charme, al die conversieslagen van analoog naar digitaal en weer terug uit de hele ontvangst- en weergave keten schrappen. Maar ook hier loop je het risico dat de voorsprong van heden morgen een belemmering kan zijn. De huidige generatie tnt decoders - de wat goedkopere, waarmee je de gratis tv-kanalen uit de lucht plukt - kunnen alleen overweg met volgens de "Mpeg 2" norm gecomprimeerde signalen. Omdat je hiermee in de toekomst geen high definition tv  kunt ontvangen, daarvoor is Mpeg4 nodig, zou je bij de aanschaf van zo'n "tnt-integrée tv" wel even moeten oppassen. Kan ie alleen de huidige Mpeg2 standaard aan, dan pin je jezelf voor de komende jaren behoorlijk vast. Op dit moment zijn de externe tnt-kastjes van het commerciële CANAL+ al volgens de (nog steeds in ontwikkeling zijnde) Mpeg4 norm gebouwd.

Waar ik terecht al te horen kreeg dat de scart als analoge norm het eind van zijn levenscyclus bereikt heeft, zo kun je nu dus al voorspellen dat ook al die gloednieuwe tnt kastjes volgens de Mpeg2 norm over enige tijd het veld moeten ruimen voor hun opvolgers van de Mpeg4 generatie, om HD tv mogelijk te maken. Misschien nog een argument voor het op de valreep kopen van een secam tv: je bent iets flexibeler omdat je in de toekomst met een nieuwe externe decoder soepel kunt inspelen op de recentste ontwikkelingen.

Rob

Goh,  als ik dit zoal doorlees, speciaal het stuk van Rob, wat ben ik toch eigenlijk blij dat ik TV kijk met een decoder in m'n PC. Nu ook de beeldschermen steeds groter worden en HD-TV met een hoger aantal beeldlijnen werkt, wordt de resolutie nog beter met een PC-monitor. Daarnaast is het nu eenvoudig daarmee om aan de MPEG4 standaard te voldoen. Met de bouw van voldoende TNT netwerken, zal de ontvangst van digitale TV - zonder schotel- al veel beter worden én met WIMAX wellicht nog meer dan bestaande ADSL-verbindingen. Dus er gloort licht in de toekomst, maar voor de zg. super onrendabele gebieden zal dit nog jaren op zich laten wachten, toch?

Erik.

Ik wil de opmerking van Rob over de 'flexibiliteit' van een oude analoge secam TV toch wat nuanceren. Uiteraard heet elke moderne TV ook diverse analoge aansluitingen, dus ook scart. Maar daarnaast ook digitale aansluitingen, geschikt voor HDTV.

Een HD signaal downscalen naar SD en dan converteren naar analoog om vervolgens je oude secam TV aan te kunnen sluiten is duur en zinloos. Er dergelijke 'doos' zal nooit in productie komen. Voor ontvangst van HDTV heb je toch echt een nieuwe TV nodig.

Het is erg onplezierig dat de meeste huidige TV's straks toch weer een extra kastje nodig hebben voor ontvangst van HD zenders, maar dat dat kastje gaat echt niet meer werken met analoge TV's.